₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪

*Άνθρωποι και κυβερνήσεις ποτέ δεν διδάχτηκαν τίποτα από την Ιστορία, ούτε ποτέ καθόρισαν την δράση τους επάνω σε αλήθειες και αρχές στηριγμένες σ' αυτήν *
(Χέγκελ)
*Η ιστορία είναι θεματοφύλακας μεγάλων πράξεων, μάρτυρας του παρελθόντος, παράδειγμα και δάσκαλος για το παρόν και μεγάλος σύμβουλος για το μέλλον.*
(Μιγκέλ Ντε Θερβάντες)
*Την ιστορία μελέτα παιδί μου, γιατί έτσι όχι μόνο τον εαυτό σου και τη ζωή σου θα κάμεις ένδοξη και χρήσιμη στην ανθρώπινη κοινωνία, αλλά και το μυαλό σου οξυδερκέστερο και διαυγέστερο.*
(Ιπποκράτης)
Όποιος ξεχνάει την ιστορία του είναι υποχρεωμένος να την ξαναζήσει*. (Σανταγίανα Ισπανός Φιλόσοφος)

Τρίτη, 8 Μαρτίου 2016

Τα «Κλασσικά Εικονογραφικά» των παιδικών μας χρόνων. Τα κόμικς της παλιάς εποχής!

Τα «Κλασσικά» των παιδικών μας χρόνων

Του Νίκου Βατόπουλου
 
T ο πρώτο τεύχος των «Κλασσικών Εικονογραφημένων», που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα του 1951 ήταν «Οι Αθλιοι». Τιμή δρχ. 4.000. Πούλησε 90.000 αντίτυπα! Ηταν το πιο εντυπωσιακό άνοιγμα της εγχώριας αγοράς στην ποπ κουλτούρα του δυτικού κόσμου και ήταν η πρώτη κυκλοφορία κόμιξ που έμελλε να είναι το χρυσό χαρτί μιας κραταιάς εκδοτικής επιχείρησης. Πίσω από τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα», που γαλούχησαν γενιές και γενιές, είναι ο εκδοτικός οίκος «Ατλαντίς» των αδελφών Πεχλιβανίδη, ενός θρυλικού ονόματος για όσους γεννήθηκαν στις δεκαετίες '40, '50 και '60. Με στρατηγείο το, επίσης «μυθικό», βιβλιοπωλείο «Ατλαντίς» στο μονώροφο κτίσμα της Κοραή 8, όπου βρισκόταν επί περίπου μισόν αιώνα (1945-1993), οι αδελφοί Πεχλιβανίδη είχαν επιτύχει να εισάγουν στην Ελλάδα όλη την κλασική παιδική και εφηβική λογοτεχνία συνεργαζόμενοι με αμερικανικούς κυρίως οίκους και παράλληλα να εκδώσουν αμιγώς ελληνικές σειρές παραμυθιών και ιστορίας εμπνευσμένης ως επί το πλείστον από τη λαϊκή παράδοση και το 1821. Αργότερα, ήρθαν ο Τάκης Λάππας, η Αθηνά Ταρσούλη και η Αντιγόνη Μεταξά. H «Ατλαντίδα» έγινε ένα εργοτάξιο παραγωγής ονείρων για εκατοντάδες χιλιάδες ελληνόπουλα. Εδινε «ωφέλιμα αναγνώσματα», που «συγκινούσαν» και «γοήτευαν».

Τα «Κλασικά Εικονογραφημένα», που πρόσφατα συμπλήρωσαν 50 χρόνια ζωής, ήταν μία μόνο από τις σειρές που εξέδιδαν οι αδελφοί Πεχλιβανίδη. Αλλά η επίδρασή τους και η τεράστια εμπορική επιτυχία τους για τουλάχιστον 25 χρόνια ήταν τέτοια που τα «Κλασσικά» γρήγορα πέρασαν στη μυθολογία της ελληνικής μεταπολεμικής ζωής. Ηταν το δαιμόνιο των αδελφών Πεχλιβανίδη, του Μιχάλη, του Γιώργου και του Κώστα, προσφύγων από την Αττάλεια της Μικράς Ασίας, που είχαν αφουγκραστεί τα αντανακλαστικά της κουρασμένης από τον πόλεμο ελληνικής κοινωνίας, αυτό που γέννησε την «Ατλαντίδα», ήδη από το 1945. Εκείνη την εποχή, στις ΗΠΑ η επιτυχία των «Classics Illustrated» ήταν η επαναστατική «απάντηση» του Αλμπερτ Κάντερ και της εταιρείας του, της GilbertoPublishing Company, στα «ευτελή» αναγνώσματα για παιδιά και εφήβους. Το 1951, οι αδελφοί Πεχλιβανίδη έφεραν τα «Κλασικά» στην ελληνική αγορά. Και «χάλασε ο κόσμος».
Τα «Κλασσικά» έδιναν στο κοινό την πλοκή των ογκόλιθων της παγκόσμιας λογοτεχνίας μέσα από εικονογραφημένες διασκευές. H βασική αρχή ήταν ότι μετά την «υπερβολή» της ευτελούς παραφιλολογίας της δεκαετίας του '30, επιτακτική ήταν η ανάγκη στροφής της νεολαίας στην ασφαλή αγκαλιά του κλασικού μεγαλείου. O Βίκτωρ Ουγκώ και ο Αλέξανδρος Δουμάς, ο Κάρολος Ντίκενς και οι αδελφές Μπροντέ, ο Φένιμορ Λι Κούπερ και ο σερ Ουόλτερ Σκοτ ήταν η ατμομηχανή, που συνέδεε τους ακρογωνιαίους λίθους της δυτικής κουλτούρας, του Σαίξπηρ και του Ομήρου συμπεριλαμβανομένων. Στις ΗΠΑ γεννήθηκαν το 1941.

Πρωτοτυπία
Η ευφυής πρωτοτυπία των ελληνικών «Κλασσικών» ήταν ότι πέρα από τους μεταφρασμένους τίτλους εξέδωσαν πολλούς νέους τίτλους από την ελληνική μυθολογία, τη βυζαντινή ιστορία και την Ελληνική Επανάσταση (όλα με την άδεια του Αλμπερτ Κάντερ). Ετσι, δίπλα στην «Ιωάννα της Λωρραίνης» και τον «Ρομπέν των Δασών» έρχονταν να προστεθούν ο «Αγαμέμνων», η «Θεοδώρα» και ο «Κολοκοτρώνης». Το πανόραμα της δυτικής-ελληνικής παιδείας είχε συμπληρωθεί. Για τα ελληνικά «Κλασσικά» είχαν επιστρατευθεί καλλιτέχνες και συγγραφείς πρώτης γραμμής. O Μποστ σχεδίασε ένα «Κλασικό», τον «Κωνσταντίνο Παλαιολόγο», και πολλά περισσότερα ο Κώστας Γραμματόπουλος, ο Βασίλης Ζήσης, ο Γεράσιμος Λιβιεράτος, ο Τάκης Κατσουλίδης, ο Γιώργος Βακαλό, ο Γιάννης Δραγώνας, ο Παύλος Βαλασάκης και πολλοί ακόμη, που τα σχέδιά τους έντυσαν με λόγο οι Βασίλης Ρώτας, Γεωργία Δεληγιάννη-Αναστασιάδη, Σοφία Μαυροειδή-Παπαδάκη και Ελένη Παπαδάκη.

Επιτυχίες
Ηταν μία ακόμη από τις επιτυχίες των Πεχλιβανίδη. H συσπείρωση μεγάλου αριθμού ταλαντούχων συνεργατών γύρω τους, που, όλοι, με προθυμία συνδέονταν στο άρμα της «Ατλαντίδας». Εκείνα τα χρυσά χρόνια του '50 και του '60, οι εκδόσεις «Πεχλιβανίδη» είχαν ηγεμονική θέση στην αγορά. Πολύ επιτυχημένη ήταν και η σειρά των λεγόμενων «Μικρών Κλασσικών», με παραμύθια για μικρότερα παιδιά. Από το 1945, η «Ατλαντίδα» εγκαινίασε την αξεπέραστη σειρά «Κλασσική Βιβλιοθήκη των Νέων» (που ήταν η αμερικανική Grosset & Dunlap) και στη δεκαετία του '50 έφεραν τα βιβλία τσέπης στην Ελλάδα, με σειρές που ξεχώριζαν κατά είδος με το διακριτικό του χρώματος. Δημιούργησαν την αστυνομική σειρά του Γιάννη Μαρή και τα κλασικά πορτρέτα των αγωνιστών του '21 (έργα του A. Κοντόπουλου και του K. Μαλάμου). Παράλληλα, εξέδιδαν τα αναγνωστικά της εποχής (αυτά που σήμερα είναι ξανά μπεστ σέλερ), γιατί τότε το καθεστώς των σχολικών βιβλίων δεν ήταν κρατικό μονοπώλιο και αργότερα τους πρώτους τουριστικούς οδηγούς. Μία ακόμη μυθική επιτυχία της «Ατλαντίδας» ήταν το περιοδικό «Γέλιο και Χαρά», που έφερε στη χώρα μας τους ήρωες του Ντίσνεϊ (πριν περάσουν στις εκδόσεις «Τερζόπουλου» τη δεκαετία του '60), τον Μπαγκς Μπάνυ, Τομ και Τζέρυ, Μικρή Λουλού κ.ά. Ηταν ένα συμβόλαιο με την Walt Disney, την MGM, την Warner και την Western. Για ένα άλλο κοινό, οι αδελφοί Πεχλιβανίδη πήραν επίσης τα δικαιώματα των DC Comics και μετέφρασαν στα ελληνικά τον Σούπερμαν και τον Μπάτμαν. Τα «Δυναμικά», τα «Εκπληκτικά» και τα «Παράξενα» πολλά θα θυμίζουν σε πολλούς...

Ειδίκευση
Οι αδελφοί Πεχλιβανίδη από την αρχή είχαν φροντίσει να έχουν την τελειότερη εκτύπωση. Τα «Κλασσικά» τυπώνονταν με βαθυτυπία. O Κώστας Πεχλιβανίδης είχε σπουδάσει στην Ακαδημία Γραφικών Τεχνών της Λειψίας, το 1936, τη νέα, τότε, τεχνική του όφσετ. Οι τσίγκοι άρχισαν τότε να αντικαθιστούν τα χαράγματα της λιθογραφίας. Από το 1927, ήδη, οι αδελφοί Πεχλιβανίδη είχαν μπει στον εκτυπωτικό κλάδο συνεταιριζόμενοι με τον χαράκτη λιθογράφο Γρούνδμαν, του οποίου ο Βαυαρός πατέρας είχε ανοίξει λιθογραφείο στην Αθήνα του 19ου αιώνα. Οι ανταγωνιστές «Ασπιώτη - Ελκα» πήραν κοντά τους τον Γρούνδμαν, και οι Πεχλιβανίδηδες συνέχισαν μόνοι τους με τον δικό τους χαράκτη. Εκτύπωναν τα πάντα: παραγγελίες του κράτους, αφίσες και ετικέτες για κονσέρβες και μπουκάλια για μεγάλες εταιρείες («Κύκνος», «Πελαργός» κ.ά.) με υψηλή ποιότητα που τους έδινε η χρυσωτική μηχανή που είχαν εγκαταστήσει από το 1937. Το 1945 ίδρυσαν την «Ατλαντίδα» ως εμπορικό και εκδοτικό οίκο και βρήκαν το οικόπεδο της Κοραή 8. Εκεί, στη χέρσα έκταση έχτισαν μόνοι τους το μονώροφο βιβλιοπωλείο και κράτησαν τα ηνία της επιχείρησης που στην ακμή της, τα χρόνια του '60, απασχολούσε 350 άτομα.

«Θησαυροί»
Σήμερα, η «Ατλαντίδα», με ένα βιβλιοπωλείο στη Στοά του Βιβλίου, στο κέντρο της Αθήνας, συνεχίζει και εκδίδει τις αγαπημένες σειρές. Συνεχίζει με τον Βασίλη και τον Παντελή Μιχαήλ Πεχλιβανίδη (και μέχρι πρότινος και με τον Παντελή Γεωργίου Πεχλιβανίδη). Συναντήσαμε τον Βασίλη Πεχλιβανίδη στο εργοστάσιο της εταιρείας στη Νέα Σμύρνη, όπου μας ξενάγησε στους θησαυρούς της «Ατλαντίδας», που από μόνοι τους συγκροτούν ένα μουσείο γραφικών τεχνών. Κρατάμε μία φράση του: «Τις σειρές που βγάλαμε τις καλλιεργούσαμε όλα αυτά τα χρόνια. Δεν πέθαναν τα βιβλία μας. Εγιναν κλασικά».
Από το ερχόμενο Σάββατο, τα «Κλασσικά» θα ξαναζήσουν άλλον ένα κύκλο: θα διανέμονται μαζί με την «Καθημερινή», προσφορά της εφημερίδας στις νεώτερες γενιές. Χορηγός, η Τράπεζα Πειραιώς.

Εικονογράφοι και υψηλή αισθητική
Τα «Κλασσικά», σύμφωνα με την αρχική αμερικανική συνταγή, ήταν πιστές προσαρμογές κάθε πρωτότυπου μυθιστορήματος ή ιστορικού έργου που εικονογραφούσαν. Λόγω συγκεκριμένου αριθμού σελίδων γινόταν και η ανάλογη διασκευή όχι όμως εις βάρος του αληθινού πνεύματος κάθε βιβλίου. Γι' αυτό εξ αρχής, από τη δεκαετία του '40 κιόλας, τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα» στις ΗΠΑ πωλούνταν απ' ευθείας στα σχολεία και χιλιάδες αντίτυπα στέλνονταν στις Ενοπλες Δυνάμεις μέσω του Ερυθρού Σταυρού. Ακόμη και σήμερα, πολλές βιβλιοθήκες στις ΗΠΑ και τη Δυτική Ευρώπη χρησιμοποιούν τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα» ως μέσον προσέλκυσης των νέων αναγνωστών στη σοβαρή λογοτεχνία. Το στοίχημα των «Κλασσικών» όπως το οραματίστηκε ο εμπνευστής τους Αλμπερτ Κάντερ ήταν η καλλιέργεια της φαντασίας, γι' αυτό η βασική αρχή κάθε εικονογραφημένου τίτλου ήταν η υψηλή αισθητική. Ο Κάντερ είχε απευθυνθεί τότε στην αφρόκρεμα των Αμερικανών εικονογράφων. Ονόματα που ήταν τότε σεβαστά στην Αμερική ως κορυφαίοι εικονογράφοι, όπως αυτά του Αλεξ Μπλουμ, του Νόρμαν Νόντελ, του Τζακ Κέρμπι και του Γκρέιαμ Ινγκελς είχαν σχηματίσει ένα σταθερό επιτελείο. Το εξώφυλλο, π.χ., που σχεδίασε ο Αλεξ Μπλουμ για την «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων» θεωρείται αξεπέραστο. Εμπνέεται από την πρωτότυπη εικονογράφηση του Σερ Τζον Τένιελ από τη δεκαετία του 1870.

Αυτή η αναγνωρίσιμη αισθητική στα εξώφυλλα και τον εν γένει σχεδιασμό των «Κλασσικών» διεκδικούσε ένα σοβαρό ποσοστό της τεράστιας απήχησής τους σε ένα παγκόσμιο κοινό. Ας σκεφτούμε ότι τα «Κλασσικά Εικονογραφημένα» ώς περίπου το 1970 πωλούσαν στην Ελλάδα επί εβδομαδιαίας βάσεως 60-70.000 αντίτυπα, αριθμός ενδεικτικός της ανταπόκρισης που είχαν βρει ήδη από το πρώτο έτος κυκλοφορίας τους, το 1951. Οι πρώτες σειρές είναι σήμερα ιδιαίτερα συλλεκτικές και ένας αριθμός διατίθεται από τις εκδόσεις «Πεχλιβανίδη» με πιστοποιητικό γνησιότητος. Κοντά στους Αμερικανούς εικονογράφους, τα ελληνικά «Κλασσικά» έφεραν και τους Ελληνες και οι σειρές από τη Μυθολογία, το Βυζάντιο και το '21 συμπληρώνουν μία ηρωική τοιχογραφία. Τα εξώφυλλα των «Κλασσικών Εικονογραφημένων» εκφράζουν μία ξεχωριστή αισθητική (που κανείς δεν μπόρεσε να αντιγράψει) και έχουν σημαδέψει μια ολόκληρη εποχή. Μέσα από αυτά ένα μεγάλο μέρος του κοινού, πάνω από 35 ετών, αναγνωρίζει κομμάτια της ενηλικίωσής του. Καιρός να τα γνωρίσουν και οι νεότεροι...
31 Μαΐου - 30 Ιουνίου

Πηγή

Δείτε την λίστα των Κόμικς
Ο κατάλογος περιλαμβάνει τους τίτλους των τευχών των "Κλασσικών" της πρώτης κυκλοφορίας (1951- περ. 1960) με τη σειρά που εκδόθηκα. Δώστε έμφαση στα Κόμικς με θέμα την Ελληνική Ιστορία. 

1. Οι Άθλιοι
2. Όλιβερ Τουίστ
3. Νήσος των θησαυρών
4. Η καλύβα του Μπάρμπα-Θωμά
5. Ο Ρομπέν των Δασών
6. Η Παναγία των Παρισίων
7. Ιούλιος Καίσαρ
8. Πρίγκηψ και Φτωχός
9. Μιχαήλ Στρογκώφ
10. Τα ταξίδια του Γκιούλιβερ
11. Σιδηρούν Προσωπείον
12. Δον Κιχώτης
13. Τομ Σώγιερ
14. Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες
15. Η Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων
16. Τζέιν Έϋρ
17. Οι Τρεις Σωματοφύλακες
18. Οι περιπέτειες του Μάρκο Πόλο
19. Ιωάννα Ντ' Αρκ
20. Ιστορία Δυο Πόλεων
21. Η κυρά της λίμνης
22. Χριστουγεννιάτικη Ιστορία
23. Το κλεμμένο παιδί
24. Δαυΐδ Κόππερφηλντ
25. Ο Αιχμάλωτος της Ζέλντα
26. Βενιαμίν Φραγκλίνος
27. Συρανό Ντε Μπερζεράκ
28. Ο άνθρωπος χωρίς πατρίδα
29. Ένας Γιάνκης του Κοννέκτικατ
30. Οι τελευταίες ημέρες της Πομπηίας
31. Μεγάλες προσδοκίες
32. Το σπίτι με τα επτά αετώματα
33. Όνειρο θερινής νύχτας
34. Είκοσι χιλιάδες λεύγες υπό την θάλασσα
35. Τα σχολικά χρόνια του Τομ Μπράουν
36. Σιδερόφρακτοι ιππότες
37. Ο πύργος των καταιγίδων
38. Οι εργάτες της θαλάσσης
39. Σίλας Μάρνερ
40. Το τραγούδι του Χιαγουάθα
41. Η μυστηριώδης νήσος
42. Λόρνα Ντουν
43. Περσέας και Ανδρομέδα
44. Οικογένεια Ελβετών Ροβινσώνων
45. Η γυναίκα με τα άσπρα
46. Μαύρη Καλλονή
47. Σκωτσέζοι αρχηγοί
48. Ομήρου Ιλιάς
49. Ροβινσών Κρούσος
50. Μετά είκοσι έτη
51. Ο πιλότος
52. Ο δόκιμος Ήζυ
53. Η λεωφόρος του Όρεγκον
54. Ο θαλασσόλυκος
55. Κολοκοτρώνης
56. Άμλετ
57. Υπό δύο σημαίας
58. Ο άνθρωπος που γελά
59. Ιστορία της Δύσεως
60. Κωνσταντίνος Παλαιολόγος
61. Ο ελαφοκυνηγός
62. Το λιβάδι
63. Μυστήρια των Παρισίων
64. Ιβανόης
65. Τζέκυλ και Χάιντ
66. Ο Θησέας και ο Μινώταυρος
67. Ντάνιελ Μπουν
68. Οι αρραβώνες του Μάιλς Στάντις
69. Ο πατριώτης
70. Μοναστήρι και σπίτι
71. Ομήρου Οδύσσεια
72. Οι σκαπανείς
73. Γουλιέλμος Τέλλος
74. Από τη Γη στη Σελήνη
75. Μαύρη Τουλίπα
76. Χωκ Φιν
77. Ο κόμης Μοντεχρήστος
78. Η φεγγαρόπετρα
79. Δαυΐδ Μπάλφουρ
80. Δυο χρόνια στην πλώρη
81. Οι περιπέτειες του Τσελλίνι
82. Σέρλοκ Χολμς
83. Ο Ηρακλής
84. Το Μαύρο Βέλος
85. Τύπη
86. Η κόρη της ζούγκλας
87. Χίλιες και μια νύχτες
88. Προς τη Δύση
89. Ο άρχων του Μπαλλαντρέ
90. Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος
91. Ανάμεσα στα θηρία
92. Μπούφφαλο Μπιλ
93. Οι Κορσικανοί αδελφοί
94. Ριπ Βαν Ουίνκλ
95. Κανάρης ο πυρπολητής
96. Οι ιππότες της Στρογγυλής Τραπέζης
97. Αναζητώντας τον Λίβινγκστων
98. Διπλή επιτυχία
99. Το σήμα του θάρρους
100. Το Χάνι της Γραβιάς
101. Ο ελαφρόμυαλος Ουΐλσον
102. Το λυκόσκυλο
103. Ο αρχηγός των τυφεκιοφόρων
104. Ο ιχνηλάτης
105. Ο Μέγας Αλέξανδρος
106. Ο Ασπροδόντης
107. Η Καταιγίδα
108. Ρομπ Ροϋ
109. Στρατιώτες της τύχης
110. Ο Τολμηρός Μπιλ Χίκοκ
111. Ναυτική ανταρσία
112. Ρήγας Φερραίος
113. Δαίμονες των κυμάτων
114. Κιτ Κάρσον
115. Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος
116. Ερρίκος ο Γ΄
117. Ο Κόκκινος πειρατής
118. Έγκλημα και τιμωρία
119. Αθανάσιος Διάκος
120. Ο Ερωτόκριτος
121. Ο πόλεμος των κόσμων
122. Η μηχανή που τρέχει μέσα στα χρόνια
123. Ρωμαίος και Ιουλιέττα
124. Βατερλώ
125. Η μάχη του Μαραθώνα
126. Ιφιγένεια εν Αυλίδι
127. Η θυσία του Αβραάμ
128. Η μάχη στις Θερμοπύλες
129. Ο μικρός άγριος
130. Η ναυμαχία της Σαλαμίνας
131. Ταξίδι στο κέντρο της γης
132. Ο Μέγας Κωνσταντίνος
133. Μακβέθ
134. Το πνεύμα της μποτίλιας
135. Στα μονοπάτια της ζούγκλας
136. Ο βασιλεύς των Ορέων
137. Οι πρώτοι άνθρωποι στο φεγγάρι
138. Ντέιβιντ Κρόκετ
139. Η πτώσις
140. Οι κατακτήσεις του Καίσαρος
141. Το σκεπαστό αμάξι
142. Αβραάμ Λίνκολν

Διαβάστε τα Εικονογραφημένα Κλασσικά εδώ 


πατώντας πάνω στο εξώφυλλο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε ψευδώνυμο.
Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).Υβριστικά και μη ευπρεπή σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...