₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪

*Άνθρωποι και κυβερνήσεις ποτέ δεν διδάχτηκαν τίποτα από την Ιστορία, ούτε ποτέ καθόρισαν την δράση τους επάνω σε αλήθειες και αρχές στηριγμένες σ' αυτήν *
(Χέγκελ)
*Η ιστορία είναι θεματοφύλακας μεγάλων πράξεων, μάρτυρας του παρελθόντος, παράδειγμα και δάσκαλος για το παρόν και μεγάλος σύμβουλος για το μέλλον.*
(Μιγκέλ Ντε Θερβάντες)
*Την ιστορία μελέτα παιδί μου, γιατί έτσι όχι μόνο τον εαυτό σου και τη ζωή σου θα κάμεις ένδοξη και χρήσιμη στην ανθρώπινη κοινωνία, αλλά και το μυαλό σου οξυδερκέστερο και διαυγέστερο.*
(Ιπποκράτης)
Όποιος ξεχνάει την ιστορία του είναι υποχρεωμένος να την ξαναζήσει*. (Σανταγίανα Ισπανός Φιλόσοφος)

Παρασκευή, 29 Ιουνίου 2012

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ: Η ΜΑΧΗ ΤΩΝ ΜΑΧΩΝ ΔΟΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΟΝΑΧΟΥΣ




Η Επανάσταση του 1821 άρχισε στην Αγία Λαύρα και ολοκληρώθηκε στο Μέγα Σπήκαιο κατά το έτος 1827.Στις 24 Ιουνίου του 1827 δόθηκε η περιώνυμος Μάχη του Μεγάλου Σπηλαίου, δηλ η μάχη των Μοναχών του Μεγάλου Σπηλαίου εναντίον του Ιμβραήμ Πασά, ο οποίος είχε στρατοπεδεύσει απέναντι από την ιστορική Μονή και με επιστολή του είχε καλέσει τους Μοναχούς να παραδοθούν, για να μη έχουν απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό. 
Οι Μοναχοί απάντησαν, ότι η συνείδησή τους και η ιστορία τους δεν τους επιτρέπουν να παραδοθούν. Είναι αποφασισμένοι να πολεμήσουν! Και πολέμησαν! Έδωσαν την περίφημη Μάχη του Μεγάλου Σπηλαίου! Η Μάχη εκείνη ήταν οριακή, επειδή μ’ αυτήν οριστικοποιήθηκε η ελευθερία μας. Ήταν η τελευταία μεγάλη Μάχη των σκλαβωμένων Ελλήνων κατά του τούρκου Κατακτητή.
Προ της Μάχης εκείνης έγινε ανταλλαγή επιστολών μεταξύ του Πασά και του Ηγουμένου της Μονής. Η αλληλογραφία εκείνη ευτυχώς διασώθηκε. Αποτελεί μνημειώδη απόδειξη του ρόλου της Εκκλησίας και μάλιστα των Μονών μας και των Μοναχών στην απελευθέρωση του Γένους! Η αλληλογραφία εκείνη διασώθηκε! Δημοσιεύεται στο Λεύκωμα «ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΜΕΓΑΛΟΥ ΣΠΗΛΑΙΟΥ», σελ. 30-31), έκδοση της Ιεράς Μητροπόλεώς μας. Όσοι ενδιαφέρονται ας το ζητήσουν από το Βιβλιοπωλείο μας ( τηλ. 26910 29333).
Κάθε χρόνο στην ιστορική Μονή του Μεγάλου Σπηλαίου ενθυμούμεθα το μεγάλο αυτό γεγονός, η δε «Παγκαλαβρυτινή Ένωσις» παρίσταται και τιμά την επέτειο.
Προχθές Κυριακή 24 Ιουνίου συναχθήκαμε και πάλι εκεί, τελέσαμε Μνημόσυνο των πεσόντων και ακούσαμε τον κ. Κωνστ. Νικολόπουλο-Καμενιανίτη, Λογοτέχνη, ο οποίος εξεφώνησε τον Πανηγυρικό της Ημέρας. Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Νικολόπουλο για την παραχώρηση του κειμένου και τον συγχαίρουμε για την μεγάλη προσφορά του.
Εισαγωγικά  παραθέτουμε ένα απόσπασμα από δημοσίευμα του ιστορικού. λογοτέχνη και συγγραφέα κ Σαράντη Καργάκου, που δημοσιεύθηκε στην εφηεμρίδα ΕΣΤΙΑ της 24ης Μαρτίου 2011 με τίτλο "Τα Μοναστήρια και η Παλιγγενεσία".
+ Ο ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ καί ΑΙΓΙΑΛΕΙΑΣ ΑΜΒΡΟΣΙΟΣ  26 Ιουνίου 2012
******************


Το Μέγα Σπήλαιο και οι πέριξ αυτού λόφοι είχαν μεταβληθεί σε φρούριο. Ο Ιμπραήμ από τη Μονή της Σάλμαινας (μετόχι του Μ. Σπηλαίου) κάλεσε με επιστολή τους μοναχούς να παραδοθούν. Αυτοί απάντησαν αρνητικά. Τους κτύπησε με το πεζικό και πυροβολικό του στις 24 Ιουνίου 1827. Την Μονή και τους γύρω χώρους υπεράσπιζαν 600 παλληκάρια υπό τον Νικόλα Πετ(ι)μεζά. Μικρή ενίσχυση έστειλε και ο Κολοκοτρώνης υπό τον Φωτάκο. Στις δυνάμεις αυτές προστέθηκαν και 100 οπλοφόροι μοναχοί, που έβγαλαν το ράσο και φόρεσαν την συνηθισμένη ελληνική στολή. Η μάχη κράτησε όλη την ημέρα και ήταν πεισματική. Ο Ιμπραήμ απέτυχε και ντροπιασμένος υποχρεώθηκε να αποσυρθεί. Το Μέγα Σπήλαιο έμεινε απάτητο. Αυτό έδωσε νέα πνοή στον Αγώνα. Πολλά χωριά ξεπροσκύνησαν και ο Κολοκοτρώνης συνέχισε με νέο σθένος την αγωνιστική του προσπάθεια.


http://www.stoxos.gr/2012/06/blog-post_1494.html

Τετάρτη, 27 Ιουνίου 2012

ΟΤΑΝ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΝ ΣΤΟΝ ΒΟΡΕΙΟΗΠΕΙΡΩΤΙΚΟ ΑΓΩΝΑ ΤΟΥ 1914




Κάποτε τα σχολικά βιβλία του μαθήματος της Ιστορίας 
είχαν μεταξύ άλλων και αναφορά στον Αυτονομιακό Αγώνα της Βορείου Ηπείρου, σε αντίθεση με σήμερα που η χρυσή αυτή σελίδα της νεότερης ελληνικής Ιστορίας δεν έχει καμία θέση στις σελίδες τους.

Στο οκτασέλιδο προεκλογικό φυλλάδιο που απευθυνόταν στους Βορειοηπειρώτες, η Νέα Δημοκρατία και η Γραμματεία Παλλινοστούντων και Ειδικών Πληθυσμιακών Ομάδων του κόμματος περιελάμβανε και την εξής πρόταση:
"Συμπερίληψη της Ιστορίας του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού, σε υποχρεωτικό μάθημα, στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, μάθημα το οποίο θα παρουσιάζει γενικότερα τις ιστορικές εστίες του Ελληνισμού καθώς και την Ελληνική Διασπορά με τίτλο "Οικουμενικός Ελληνισμός".

Με την ανάληψη της κυβέρνησης από τον πρόεδρο της ΝΔ Αντώνη Σαμαρά δεν περιμένουμε τίποτε άλλο από την υλοποίηση αυτής της πρότασης. 

Το ιστολόγιο toorama.blogspot.com παρουσιάζει τις σελίδες του βιβλίου Ιστορίας της Γ' Λυκείου με τις αναφορές για το Βορειοηπειρωτικό που διδάσκονταν οι μαθητές στην Ελλάδα μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν και αντικαταστάθηκε από άλλο σχολικό βιβλίο νεότερης έκδοσης το οποίο δεν περιείχε την παραμικρή αναφορά για τα γεγονότα του 1914 στο χώρο της Βορείου Ηπείρου.










http://toorama.blogspot.gr/2012/06/1914.html#more

Δευτέρα, 25 Ιουνίου 2012

Η Μάχη της Σελλασίας (222 π.Χ.) - Η πτώση της Σπάρτης



Η μάχη της Σελλασίας πραγματοποιήθηκε το 222 π.Χ. ανάμεσα στους Σπαρτιάτες του Κλεομένη και τους Μακεδόνες του Αντιγόνου Δώσωνα στη Σελλασία της Λακωνίας.

Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια του Άγι Δ'

Ο Άγις Δ' ήταν βασιλιάς της Σπάρτης που ανήλθε στο θρόνο της το 245 π.Χ. και ήταν γιος του Ευδαμίδα Β'. Έκανε μεγάλες αλλαγές στο πολιτικό σύστημα της Σπάρτης, αλλά ο συμβασιλέας του, ο Λεωνίδας Β' τον ανέτρεψε στα σχέδιά του και οι αντιπάλοι του ακύρωσαν τις μεταρρυθμίσεις του και τον σκότωσαν.

Η μεταρρυθμιστική προσπάθεια του Κλεομένη Γ'

Ο Κλεομένης Γ΄ ήταν βασιλιάς της Σπάρτης, γιος του Λεωνίδα Β' που ανήλθε στο θρόνο το 235 π.Χ. Έκανε και αυτός μεγάλες μεταρυθμίσεις. Επανένταξε τους νόμους του Λυκούργου, εκπαίδευσε το στρατό του με τα πρότυπα της μακεδονικής φάλαγγας, πρότεινε αναδασμό της γης και απελευθέρωση των ειλώτων. Έτσι οι πολίτες έφτασαν τους 4.000 από τους 700 που ήταν.


Ο πόλεμος με την Αχαϊκή Συμπολιτεία

Ο Κλεομένης με τους νόμους αυτούς προκάλεσε έντονη ανησυχία στις γύρω πόλεις και περισσότερο στην ανερχόμενη Αχαϊκή Συμπολιτεία. Ο Κλεομένης όμως εισέβαλλε στη Μεγαλόπολη και κατάφερε να τη λαφυραγωγήσει και να φύγει ανένόχλητος. Αμέσως μετά κατέλαβε τη Μαντίνεια και έδιωξε τους Αχαιούς. Αργότερα κατευθύνθηκε προς την Τεγέα και τις Φερές για να συγκρουστεί με τους Αχαιούς. Εκείνη τότε την εποχή στρατηγός των Αχαιών ήταν ο Υπερβάτας ο οποίος συγκέντρωσε 5.000 - 6.000 στρατιώτες και συγκρούστηκε με τον Κλεομένη στη Δύμη. Νικητής εξήλθε ο Κλεομένης και οι Αχαιοί του ζήτησαν ειρήνη. Ο Κλεομένης δεχόταν την ειρήνη με όρο να γίνει ο αρχηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Οι Αχαιοί δέχτηκαν, αλλά την κρίσιμη ημέρα της συνάντησης των Αχαιών με τον Κλεομένη για την υπογραφή των όρων της συνθήκης ο δεύτερος αρρώστησε. Την ευκαιρία δεν την έχασε ο Άρατος που τότε μετά το θάνατο του Υπέρβατου ήταν στρατηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Έτσι προσεταιρίστηκε τους Μακεδόνες που τότε βασιλιάς τους ήταν ο Αντίγονος Γ' ο Δώσων. Ο Αντίγονος τότε έστειλε στην Πελοπόννησο 20.000 πεζούς και 1.400 ιππείς. Μετά από συγκρούσεις στο Άργος, στα Μέγαρα και στη Μεγαλόπολη ο Κλεομένης έχασε τις κτήσεις του εκτός της Σπάρτης.

Πριν τη μάχη

Ο μακεδονικός μαζί με τον αχαϊκό στρατό κατευθύνονταν προς τη Σπάρτη. Οι σπαρτιατικές δυνάμεις που φρουρούσαν τα σύνορα, συναντήθηκαν και αντιπαρατέθηκαν στον αντίπαλο στρατό στην περιοχή της Σελλασίας.

Οι δυνάμεις των Μακεδόνων και των Αχαιών

Ο Αντίγονος Γ΄ Δώσων παρέταξε απέναντι από τους Σπαρτιάτες 27.600 πεζούς και 1.200 ιππείς. Οι Αχαιοί ανάμεσα σε αυτό το στράτευμα παρέταξαν 3.000 πεζούς και 300 ιππείς. Φαίνεται το πρόβλημα της Αχαϊκής Συμπολιτείας να παρατάξει πολλούς πεζούς σε μια μάχη.

Οι δυνάμεις των Σπαρτιατών

Ο Κλεομένης κατάφερε να παρατάξει έναν αριθμό 20.000 οπλιτών και να απελευθερώσει πολλούς δούλους. Ακόμη κατάφερε να πάρει 1.000 μισθοφόρους.

Οι παράταξεις των αντιπάλων

Η παράταξη των Μακεδόνων και των Αχαιών

Οι Μακεδόνες και οι Αχαιοί ήταν απέναντι από το λόφο Εύα. Στο δεξιό άκρο ήταν παρατεταγμένα τμήματα συμμάχων, στο σύνολό τους ψιλοί. Στο κέντρο, είχαν τοποθετηθεί οι Αχαιοί και πίσω το ιππικό τους. Αριστερά είχε ταχθεί ο Αντίγονος επικεφαλής της μακεδονικής φάλαγγας υπό την κάλυψη ελαφρά οπλισμένων.

Η παράταξη των Σπαρτιατών

Η παράταξη του Κλεομένη είχε ταχθεί στο λόφο Εύα. Αριστερά τάχθηκαν οι συμμάχοι και οι περίοικοι υπό τον Ευκλείδα αδερφό και συμβασιλέα του Κλεομένη. Στο δεξιό άκρο βρισκόταν ο ίδιος ο Κλεομένης, αρχηγός των Σπαρτιατών οπλιτών. Στο κέντρο είχαν ταχθεί οι ιππείς, οι ελαφρά οπλισμένοι και οι μισθοφόροι.

Η μάχη

Η μάχη άρχισε με την επίθεση των Μακεδόνων κατά των Σπαρτιατών. Οι Σπαρτιάτες όμως κατάφεραν και απώθησαν τους Μακεδόνες. Όμως οι Μακεδόνες κατάφεραν να διεισδύσουν στην παράταξη των Σπαρτιατών από μια προδοσία ενός αξιωματικού του Κλεομένη, του Δαμοτέλη. Οι Ιλλύριοι και οι Ακαρνάνες σύμμαχοι των Μακεδόνων επιτέθηκαν στο ακάλυπτο άκρο των Σπαρτιατών και τούς πλευροκόπησαν στο λόφο Εύα. Όμως στο δεξιό άκρο, ο Κλεομένης αιφνιδίασε τους αντιπάλους του και ο Αντίγονος σταμάτησε την επίθεσή του στο αριστερό άκρο για να αντιμετωπίσει το δεξιό. Τότε το αριστερό άκρο των Σπαρτιατών υπό τον Ευκλειδα ανασυντάχθηκε και επιτέθηκε και εκείνο κατά των Μακεδόνων. Η μάχη μέχρι τότε ήταν υπέρ των Σπαρτιατών. Ο Φιλοποίμην όμως, ο αρχηγός των Αχαιών, διέταξε την επίθεση των ιππέων στο αριστερό άκρο των Σπαρτιατών. Ο Ευκλείδας δεν κατάφερε να συγκρατήσει την επίθεση των Μακεδόνων ιππέων και οι Σπαρτιάτες υποχώρησαν. Ο Ευκλείδας πολεμούσε απελπισμένα και πέθανε σαν αληθινός Σπαρτιάτης πάνω στη μάχη. Οι νεκροί για τους Σπαρτιάτες ήταν 5.800. Οι αντίπαλοι των Σπαρτιατών, οι Μακεδόνες πρέπει να είχαν 1.000 νεκρούς.

Η σημασία της μάχης

Τη σημασία της μάχης οι Έλληνες την κατάλαβαν πολύ αργότερα με τους Ρωμαίους. Ο Κλεομένης ίσως μπορούσε να ενώσει τους Έλληνες απέναντι στους Ρωμαίους με κυριότερο λόγο τους νόμους του.
Η τοποθεσία της μάχης απείχε περίπου 15 χιλιόμετρα της Σπάρτης και αποτελούσε φυλάκιό της. Σήμερα είναι χωριό με πληθυσμό περίπου 550 κατοίκων.

Βιβλιογραφία :
  1. Πολύβιος. Ιστορίες, ii. 65-70.
  2. Πλούταρχος. Βίοι Παράλληλοι, 27-28.
  3. Παυσανίας. Description of Greece, ii. 9. § 2, 10. § 7, iv. 29. § 9, vii. 7. § 4, viii. 49. § 5.
  4. E. Will. Histoire politique du monde hellénistique or the Political History of the Hellenistic World. Paris, 1075.
  5. Shimron, Benjamin. Late Sparta: The Spartan Revolution, 243-146 B.C. Buffalo: State University of New York (Dept. of Classics), 1972, pgs. 50-55. ISBN 0-930881-01-X
 http://www.ellinikoarxeio.com/

Παρασκευή, 22 Ιουνίου 2012

Η Ιστορία της Βορείου Ηπείρου έως σήμερα




Aρχαία Απολλωνία


Η πόλη ιδρύθηκε το 588 π.X, από 'Έλληνες της Κέρκυρας και της Κορίνθου. Διαδραμάτισε σημαντικό εμποροοικονομικό και πολιτιστικό ρόλο, σε ολόκληρο το χώρο της Βορείου Ηπείρου. Σήμερα τα διάσπαρτα αρχαία ερείπια, μαρτυρούν την ελληνικότητα ολόκληρης της περιοχής.
Από τα πανάρχαια χρόνια, ο Βορειοηπειρωτικός χώρος κατοικείται από τους ΧΑΟΝΕΣ, τους ΑΝΤΙΝΤΑΝΕΣ, τους ΑΒΑΝΤΕΣ και τους ΠΑΡΑΥΑΙΟΥΣ, οι οποίοι συνδέονται με τα νότια ηπειρωτικά φύλα (τους ΜΟΛΟΣΣΟΥΣ, τους ΘΕΣΠΡΩΤΟΥΣ, τους ΑΘΑΜΑΝΕΣ, τους ΑΜΦΙΛΟΧΙΟΥΣ κ.α). με κοινές δοξασίες και με κοινή ιστορική πορεία. Με τα φύλα αυτά και την ΕΛΛΗΝΙΚΗ καταγωγή τους, ασχολούνται οι ιστορικοί και οι συγγραφείς της αρχαιότητας. Ο ΗΡΟΔΟΤΟΣ, ο ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ, ο ΗΣΙΟΔΟΣ, ο ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, ο ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ, ο ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, ο ΣΤΡΑΒΩΝ, ο ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΒΥΖΑΝΤΙΟΣ και άλλοι, οι οποίοι τονίζουν την διαφορετική φυλετική προέλευση και γεωγραφική τοποθέτηση των Ιλλυριών  (πρόγονοι συγχρόνων Αλβανών).

Ο Θουκυδίδης προσδιορίζει σαν όριο μεταξύ Ελλήνων και Ιλλυριών την Επίδαμνο, ενώ ο Στράβωνας τον Γενούσο ποταμό. Ο Πτολεμαίος Κλαύδιος, έλεγε "ΑΡΧΕΓΟΝΟΣ ΕΛΛΑΣ ΗΠΕΙΡΟΣ" δηλαδή η 'Ήπειρος με το θρησκευτικό κέντρο της Δωδώνης, ήταν ή αρχή (ρίζα) της Ελλάδος .
Οι Ιλλυριοί σύμφωνα με τα αρχαιολογικά δεδομένα, έφτασαν με ΕΠΙΔΡΟΜΕΣ μέχρι τo Γενούσο ποταμό, απωθηθέντες στη συνέχεια από τους 'Έλληνες του αποικισμού (Επίδαμνος, Απολλωνία). Η ονομασία "ΑΛΒΑΝΟΙ" εμφανίζεται στις ιστορικές πηγές, στα 1080 μ.Χ.

Στον ίδιο χώρο η αρχαιολογική σκαπάνη ανασκάπτει ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ, που άκμασαν μέχρι τους ρωμαϊκούς χρόνους. Τέτοιες πόλεις ήταν η ΦΟΙΝΙΚΗ, η ΕΚΑΤΟΜΠΕΔΟΣ, το ΒΟΥΘΡΩΤΟ, η ΑΝΤΙΓΟΝΕΙΑ (ΤΕΠΕΛΕΝΙ) ο ΠΥΛΩΔΗΣ ΛΙΜΗΝ, η ΠΑΛΑΙΣΤΗ (ΠΑΛΑΣΣΑ, ΔΡΥΜΑΔΕΣ), η ΧΕΙΜΑΡΡΑ, η ΠΑΝΟΡΜΟΣ, το ΟΙΝΙΟΝ (ΚΑΝΙΝΑ), η ΑΝΤΙΠΑΤΡΕΙΑ (ΒΕΡΑΤΙ), η ΕΠΙΔΑΜΝΟΣ (ΔΥΡΡΑΧΙΟ - Αποικία των Κορινθίων) η ΟΓΧΗΣΜΟΣ (ΑΓΙΟΙ ΣΑΡΑΝΤΑ), το ΩΡΙΚΟ, η ΒΥΛΛΙΣ (ανατολικά Αυλώνος) και η ΑΠΟΛΛΩΝΙΑ (ΦΙΕΡΙ - Αποικία Κερκυραίων).

Το 232 π.Χ οι Χάονες, δημιουργούν με έδρα τη Φοινίκη το "ΚΟΙΝΟ ΤΩΝ ΗΠΕΙΡΩΤΩΝ". ('Ένα είδος, -αρχαίας- ομοσπονδίας των ηπειρωτικών πόλεων). Μοναδική στρατιωτική μορφή της Ηπείρου, υπήρξε ο βασιλιάς των Μολοσσών ΠΥΡΡΟΣ, γνωστός για την εκστρατεία του στην Νότιο Ιταλία, προς ενίσχυση των Ελλήνων της Μεγάλης Ελλάδος (Τάρας). Το 167 π.Χ, η 'Ήπειρος περνάει στη Ρωμαϊκή κυριαρχία, με ανυπολόγιστες καταστροφές των πόλεών της και του πολιτισμού της, από τους Ρωμαίους εισβολείς.

Κατά τους Μεσαιωνικούς και Βυζαντινούς χρόνους, ολόκληρη η 'Ηπειρος υπέστη επιδρομές διαφόρων εισβολέων, από το βορρά και τη δύση. Πολλοί βυζαντινοί αυτοκράτορες (Ιουστινιανός, Βασίλειος Β' κ.α.) επιδεικνύουν ζωηρό ενδιαφέρον για τη περιοχή. Κατασκευάζουν κάστρα και οχυρώνουν τις πόλεις. Από τον 1ο αιώνα μ.Χ, ο Χριστιανισμός εξαπλώνεται στην Ήπειρο και δημιουργούνται ΕΠΙΣΚΟΠΕΣ και ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΙΣ ενώ, ΜΟΝΑΔΙΚΕΣ είναι οι ΑΓΙΟΓΡΑΦΙΕΣ στις εκκλησιές και τα μοναστήρια, που αποτελούν -όσες διεσώθησαν- μνημεία της βυζαντινής αρχιτεκτονικής και τέχνης . Μετά την άλωση της ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗΣ από τους Φράγκους (1204), ιδρύεται το ΔΕΣΠΟΤΑΤΟ της ΗΠΕΙΡΟΥ , με κυριαρχία από την 'Άρτα μέχρι και το Δυρράχιο. Η 'Ηπειρος διατηρεί ΑΚΕΡΑΙΟ τον ΕΛΛΗΝΙΚΟ της ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ.

Από το 1449, αρχίζει η μακρόχρονη περίοδος της τουρκοκρατίας. Μια περίοδος καταστροφών, λεηλασιών και σφαγών, για τον ελληνικό πληθυσμό. Οι βίαιοι εξισλαμισμοί του 17ου και 18ου αιώνα (περιοχές Δελβίνου, Πρεμετής, Αργυροκάστρου, Κουρβελεσίου) ανακόπτονται από τη δράση του Ισαποστόλου Κοσμά του Αιτωλού (1714-1779). Ο σημερινός μουσουλμανικός πληθυσμός της Βορείου Ηπείρου, είναι αποτέλεσμα των βίαιων εξισλαμισμών των χρόνων της τουρκοκρατίας. Χαρακτηριστικό είναι ότι σήμερα δεκάδες μουσουλμάνοι, βαπτίζονται ορθόδοξοι χριστιανοί, επιστρέφοντας στις ρίζες και στις παραδόσεις τους.

Πολλά επαναστατικά κινήματα για την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού ξεσπούν και πνίγονται στο αίμα (1585, 1650 Δέλβινο, 1684,1798,1771 Χειμάρρα, 1878 Χειμάρρα, 'Άγιοι Σαράντα, 1769 Μοσχόπολη κ.α.). Κατά την τουρκοκρατία, εξελίχθηκε στη Βόρειο 'Ήπειρο, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του υπόδουλου Ελληνισμού. Η ΜΟΣΧΟΠΟΛΗ με την Ακαδημία, τις Βιβλιοθήκες, το πρώτο ελληνικό τυπογραφείο (μετά την Κωνσταντινούπολη) και τις εκδόσεις βιβλίων, πρόσφερε σημαντικές υπηρεσίες στην προσπάθεια εθνικής αφύπνισης του Ελληνισμού . Το πνευματικό αυτό κέντρο, καταστράφηκε ολοκληρωτικά το 1769, από τους Τουρκαλβανούς.

Βορειοηπειρώτες μετείχαν και στον αγώνα της εθνεγερσίας του 1821 , σε διάφορες μάχες και πολεμικά γεγονότα (πολιορκία Μεσολογγίου, Μάχη Πέτρας κα), ακόμα και στη Κρήτη (1827). Σημαντική είναι επίσης η συμβολή των εύπορων Ηπειρωτών και Βορειοηπειρωτών, στη συγκρότηση και οργάνωση του ελληνικού κράτους.Οι ευεργεσίες των Ζαππαίων (Ζάππειο Μέγαρο), του Αρσάκη (Αρσάκειο), του Μπάκα και του Αβέρωφ (Πολυτεχνείο, Καλλιμάρμαρο στάδιο κα) ακόμα κοσμούν την Αθήνα .

Κατά τους βαλκανικούς πολέμους (1912-1913) η Ελλάδα, απελευθερώνει το μεγαλύτερο τμήμα της ενιαίας Ηπείρου. 'Όμως, οι πολιτικές σκοπιμότητες και τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων της εποχής (κυρίως της Ιταλίας και της Αυστρίας) παραχωρούν το βόρειο τμήμα της Ηπείρου -που είχε απελευθερωθεί από τα ελληνικά στρατεύματα- στην ΑΛΒΑΝΙΑ ("Πρωτόκολλο Φλωρεντίας" 17-12-1913) προκειμένου να αποκτήσει ικανοποιητική επικράτεια, το νεοσύστατο αλβανικό κράτος. Μια ενέργεια που -κυριολεκτικά- αγνόησε επιδεικτικά τις προσδοκίες και τα οράματα του ελληνικού πληθυσμού της περιοχής. Το βορειοηπειρωτικό ζήτημα, στην άδικη απόφαση της "Φλωρεντίας", έχει τις ρίζες του.

Τι είναι το Βορειοηπειρωτικό ζήτημα

Η 'Ήπειρος με πολιτιστικό κέντρο το "ΜΑΝΤΕΙΟ της ΔΩΔΩΝΗΣ" κατοικήθηκε από τα πανάρχαια χρόνια με ελληνικά φύλα. Από τότε και μέχρι το 1913, ο ηπειρωτικός χώρος, ήταν ένας και αδιαίρετος. 'Άρχιζε απ' τον Αμβρακικό κόλπο στη Πρέβεζα και τελείωνε στο ποταμό Γενούσο (αλβανικά Σκούμπι).
Το 1908 ο ΙΣΜΑΗΛ ΚΕΜΑΛ ΒΕΗ (πρωτεργάτης της εθνικής αλβανικής αφύπνισης) ζήτησε από τον 'Έλληνα Πρωθυπουργό Θεοτόκη, την ΠΡΟΕΛΑΣΗ του Ελληνικού Στρατού, μέχρι την Αυλώνα, καθορίζοντας τη πόλη, σύνορο Ελλάδος και Αλβανίας (τα σύνορα αυτά, δε τα δέχτηκε αργότερα η πρεσβευτική διάσκεψη και η Διεθνής Επιτροπή Ελέγχου)

Το 1912 -και μετά από 482 χρόνια αβάστακτης τουρκικής κατοχής- η Ελλάδα απελευθέρωσε το μεγαλύτερο τμήμα της Ηπείρου (γραμμή βόρεια Χειμάρρας, Τεπελενίου, Πόγραδετς) . Ο ελληνικός πληθυσμός της περιοχής, πίστεψε πως ήρθε επιτέλους η ώρα, να γευθεί και αυτός τη χαρά της λευτεριάς, στην αγκαλιά της μητέρας πατρίδας. Γελάστηκε όμως, αφού οι αποφάσεις -και τα συμφέροντα- των μεγάλων δυνάμεων της εποχής, δεν έλαβαν καθόλου υπόψιν τους, τις προσδοκίες του και τους αιώνιους πόθους του.

Με το "Πρωτόκολλο της Φλωρεντίας" (17-2-1913) το βόρειο τμήμα της -ήδη απελευθερωμένης- Ηπείρου (περιοχή βόρεια των Φιλιατών, Δελβινακίου, Κονίτσης) παραχωρήθηκε στο ΝΕΟΣΥΣΤΑΤΟ ΑΛΒΑΝΙΚΟ κράτος, προκειμένου να αποκτήσει αυτό ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΗ εδαφική επικράτεια. Μια άδικη απόφαση, χωρίς προηγούμενο. Τότε δημιουργείται και ο όρος "Βόρειος 'Ήπειρος", που ουσιαστικά είναι πολιτικός και όχι γεωγραφικός .

πηγή: e-istoria.com

Δευτέρα, 18 Ιουνίου 2012

Η Μάχη του Υψώματος Χάρρυ




Το παρακάτω απόσπασμα πρέρχεται από το γλαφυρό βιβλίο
"Το ημερόλόγιο ενός Έλληνα Στρατιώτη στον πόλεμο της Κορέας"  (εκδόσεις ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ) του βετεράνου Γεωργίου Παγωμένου.
Μόλις φτάσαμε στους πρόποδες του Χάρι όλοι χάσαμε το χρώμα μας. Στην μία μεριά βλέπαμε όπλα σπασμένα, αλλού βρο-μάγαν και κρατάγαμε τις μύτες μας και ανεβαίναμε κατά­κοποι. Οι Αμερικανοί όπου ευρίσκονταν επάνω στο ύψωμα, χωρίς να περιμένουν, μόλις μας είδαν κατέβαιναν σαν τρε­λοί λασπωμένοι, αξούριστοι και εντελώς απογοητευμένοι. Ανεβήκαμε, μας έδειξαν οι διμοιρίτες τον τομέα που θα έπιανε η κάθε ομάδα και αρχίσαμε να σκάβουμε να βγάλου­με έστω και λίγο χαράκωμα, όπου είχαν χωθεί από τα βλή­ματα. Αφού έδειξα στον κάθε άνδρα από την ομάδα μου πού θα έφθιανε θέσεις, άρχισα και γω να φθιάξω την δική μου, αλλά πού να σκάψω που το μέρος ήταν όλο πτώματα. Καταπρώτη σκαπανιά που έριξα άκουσα κάτι απαλάδα στο σκαπάνι. Κοιτάζω και ήταν ένα κινέζικο πόδι. Το πετάω και αρχινάω πάλι το έργο μου, δεν είχα βγάλει τρεις φθιαρ[ι]ές χώμα και βλέπω ένα(ν) ολόκληρο. Τι να κάνω τώρα που όπου και να πήγαινα το ίδιο ήταν, το πετάω και αυτό και συνεχίζω. Για να μην τα πολυλογώ, μέχρι να φθιάξω τη θέση ξέχωσα τέσσερα πτώματα. [Όλη η περιοχή έμοιαζε σαν ένα απέ­ραντο νεκροταφείο ομαδικών τάφων, σαπισμένες ανθρώπινες σάρκες που τη βρώμα δεν την άντεχες όσο κι αν προσπαθούσες να κρατήσεις τη μύτη σου κλειστή. Με την προμήθεια αεροζόλ για να αναπνέομε προσπαθούσαμε να δουλεύουμε. Αν οι Κινέζοι επιχειρούσαν επίθεση αυτό το βράδυ δεν θα γλίτωνε κανείς μας.] Με τις επιθέσεις που κάναν κάθε μέρα ανέβαιναν οι Κινέζοι, έμπαιναν μέσα στα αμπριά και στα χαρακώματα, αρχινάγαν οι Αμερικάνοι με το πυροβολικό και τους χώναν όλους μέσα στο χώμα.
Δουλέψαμε όλοι σκληρά. Οι Κορεάτες μάς κουβάλαγαν ξύλα και τσουβάλια και λίγο πολύ έφθιαξε ο καθένας μια θέση για να μπει μέσα. [Είχαμε μια ομάδα από Νότιο-Κορεάτες, έπαιρναν τα πτώματα μακριά, μα το χώμα ήταν ποτισμένο με το σα­πισμένο αίμα και τα υγρά του ανθρώπινου οργανισμού, οπότε με την αποπνικτική βρώμα δεν μπορούσαμε να απαλλαγούμε. Οι Νοτιο-Κορεάτες μάς έφερναν ξύλα χοντρά και τσουβάλια, βάζαμε τα ξύλα επάνω από τα πολυβολεία και ατομικές θέσεις και μετά γεμίζαμε τα τσουβάλια χώμα και τα βάζαμε επάνω. Με αυτό προστατευόμαστε από τους όλμους.] Είχαμε όμως δυο τραυματίες καταπρώτη μέρα από ένα βλήμα που είχε πέσει την ώρα που δουλεύα­με. Νύκτωσε,έπιασε καθένας μια θέση και περιμέναμε με το δάκτυλο στην σκαντάλη. Τα ολμάκια του λόχου τα εξηντά-ρια έριχναν συνεχώς φωτιστικά για να βλέπομε μπροστά μας. Έβαλε ο Θεός το χεράκι του και δεν ήλθαν αυτό το βράδυ διότι δεν θα γλίτωνε κανείς. [Από τη βορειοδυτική πλευ­ρά δεν μπορούσαμε να εργαστούμε διότι είμαστε ακριβώς απέναντι από τα Κινέζικα στρατεύματα περίπου τριακόσια-πενήντα μέτρα και ήταν πιο ψηλά από εμάς.]
Ξημέρωσε 17/6/53, αφού είδαμε ότι γλιτώσαμε το πρώτο βράδυ αρχίσαμε να δουλεύομε με πιο όρεξη σήμερα, αλλά είχαμε κακή ζωή, πείνα και κούραση και από την άλλη με­ριά η βρόμα των νεκρών177. [Υποφέραμε από τρομερή κούραση. Από φαγητό δεν μας πείραζε μόνο πίναμε κρύο νερό και αεροζόλ που αναπνέαμε. Τον ύπνο τον είχαμε ξεχάσει τα τελευταία εικοσιτε­τράωρα.] Χωρίς να καθίσουμε ούτε και να κοιμηθούμε όπως είμαστε ξενύκτηδες, δυο βράδια γεμίζαμε τσουβάλια και κτίζαμε επάνω στις θέσεις που είχαμε φθιάξει. Ώσπου να βραδιάσει τις είχαμε σχεδόν τελειώσει. [Την ημέρα αυτή μας επισκέφτηκαν δυο Αμερικανοί αξιωματικοί και ένας Έλληνας. Κατα­λάβαμε αμέσως ότι θα επιτεθούν οι Κινέζοι. Οι άνδρες αυτοί ήταν του Α-2 και ξέρανε τι θα κάνουν οι Κινέζοι με ακρίβεια.] Μόλις άρχισε να σουρουπώνει μας ειδοποιάνε, όλους να πιάσωμε τις θέσεις μας και να 'χωμε το νου μας, διότι είχαν πληροφορίες ότι θα μας κάναν επίθεση οπωσδήποτε αυτό το βράδυ. Απόψε κάπως είχαμε λίγο θάρρος, διότι είχαμε φθιάξει τις θέσεις και θα μας προφύλαζαν έστω από τα εγκαιροφλεγής. Πυρομαχικά είχαμε όσα θέλαμε και έτσι είχαμε πεποίθηση ότι μέχρι να είναι ένας ζωντανός, δεν θα πατούσε Κινέζος επάνω. [Είχαμε βάλει ορισμένους στα ακροαστικά φυλάκια σε θέσεις καίριες να μας ενημερώνουν για την κάθε κίνηση των Κινέζων για να μπορούμε οι υπόλοιποι να δουλεύουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια, όπως προανέφερα. Στο ένα ακροαστικό ήταν ο φίλος μου ο Ανδρεαδάκης από τον Κρουσώνα Κρήτης. Περίπου στις 11:45 η ώρα το ακροαστικό αντιλήφθηκε πως όλα τα υψώματα των Κινέζων είχαν μαυρίσει, σαν να είχαν φυτρώσει ξαφνικά μικρά δέντρα στα απογυμνωμένα υψώματα. Αυτά τα μικρά μαύρα που φαινόταν σαν δέντρα ήταν οι εκατοντάδες από Κινέζους που ερχόταν να μας επιτεθούν. Η αναλογία ήταν 2.850 χιλιάδες Κινέζοι κι εμείς ένας λόχος που εάν υπολογίσουμε τις απώλειες του προηγούμενου μετώπου θα είχαμε μείνει περίπου ενενήντα με ενενήνταπέντε άντρες. Μας υποστήριζαν βέβαια τα Αμερικάνικα οπλικά συστήματα που χρησιμοποιούσανε σε αυτόν το πόλεμο. Μόλις το ακροαστικό φυλάκιο αντιλήφτηκε ότι οι Κινέζοι ερχόντουσαν, τηλεφώνησαν και αμέσως πήδησαν μέσα στα χαρακώματα.] Τις 11.45 η ώρα, όπως είχα προσυλλογιστεί μπροστά μου, ακούγω ένα πολυβόλο που ήταν αριστερά από την ομάδα μου και άρχιζε απότομα να βάζει ταχεία βουλή. Εν τω μεταξύ το ύψωμα άναψε και τα κινέζικα βλήματα έπεφταν βροχή στα αμπριά μας. Επάνω οι Κινέζοι είχαν πλησιάσει πολύ κοντά, βγήκαμε όλοι στο χαράκωμα αψηφώντας το θάνατο και αγωνιστήκαμε σκληρά, περίπου 11/2 ώρα, απεκρούσαμε την πρώτη επίθεση. Δεν πέρασε μισή ώρα, δεν είχαν πάψει τα πρώτα πυρά, ορμάνε και για δεύτερη φορά όπου και φτάσαν στα χαρακώματα. Τους απεκρούουμε και για δευτέρα φορά το ύψωμα εσειότανε από τα βλήματα. Κάναν να ησυχάσουν για λίγο νομίζοντας εμείς ότι τώρα πια δεν θα ξανάκαναν επιχείρηση και όμως μάταια η σκέψη μας.

   Τις τρεις η ώρα [στις πρώτες ώρες της 18 Ιουνίου] επιτέθου-νται για τρίτη φορά. Και πάλι κατάφεραν να μπουν στα δικά μας χαρακώματα, τους αποκρούσαμε διά της λόγχης, με πιο πυκνά πυρά και ο[υ]ρλιάσματα σαν λυσσασμένα σκυλιά να μας κατασπαράξουν, δεν ήξεραν όμως ότι το Χάρι το κράταγαν Έλληνες στρατιώτες. [Τηλεφωνική επικοινωνία εγώ δεν είχα διότι είχε διακοπεί από τα βλήματα. Έπραττα όπως μπορούσα με τους άντρες της ομάδας μου.] Απελπισμένοι πια για τις προσπάθειες που έκαναν και δεν μπόρεσαν να πατήσουν επάνω στο Χάρι, όσοι γλύτωσαν έφυγαν κακώς κακού, αλλά οι πιο πολλοί άφηκαν τα κορμιά τους γύρω από το ύψωμα. Ξημέρωσε και ησύχασε λίγο το κακό. Μαζέψαμε τους νεκρούς, είχαμε πέντε και δεκαεννιά τραυματίες178. Οι Αμερικάνοι αφού είδαν ότι δεν επιστοχωρήσαμε [οπισθοχωρήσαμε] όπως έκαναν αυτοί, νόμιζαν ότι μας είχαν όλους σφάξει επάνω στο ύψωμα. Ήλθαν όλοι οι νοσοκόμοι, φέραν δύο ντζέιμς φορεία και όλοι κοίταζαν, όταν κατέβαζαν τους νεκρούς και τους τραυματίες με περιέργεια και έλεγαν μόνο αυτοί είναι; Ακόμα και ο ίδιος ο διοικητής μας νόμιζε ότι ο τρίτος λόχος είχε σβήσει πια από το τάγμα και όμως με τη βοήθεια του Θεού περάσαμε καλά. Αφού κατεβάσαμε όλους τους τραυματίες έδωσε διαταγή ο διοικητής να έλθει ο 1ος λόχος να μας αντικαταστήσει. [0 1ος λόχος ήταν εφεδρικός στο ύψωμα 361 και σε περίπτωση που εμείς εγκαταλείπαμε το ύψωμα θα έκαναν αντεπίθεση. Εγώ είχα δύο τραυματίες στην ομάδα μου, τον Μαρίνο Μελισσαράτο από την Κεφαλλονιά, πολύ σοβαρά κτυπημένο, και τον Σταύρο Χλωρό179, από τη Λέρο. Αφού τους περιποιηθήκαμε με τα ελάχιστα μέσα που διαθέταμε, τους κατεβάσαμε χαμηλότερα για να τους παραλάβουν τα ασθενοφόρα και τα ελικόπτερα τους πολύ βαριά τραυματισμένους. 0 Μελισσαράτος έμαθα πως πέθανε μέσα στο ελικόπτερο, ο άλλος από τη Λέρο έζησε και γύρισε ύστερα από ένα μήνα στην ομάδα μου.]

Τις 18/6/53 ήλθαν κατά τις έντεκα η ώρα και φύγαμε εμείς, αλλά είμαστε όλοι σε άθλια κατάσταση. Στο δρόμο που βαδίζαμε όπου μας έβλεπε κανείς Αμερικανός σταματούσε προσοχή και μας χαιρετούσαν και εθαύμαζαν τη γενναιότητα του ελληνικού τάγματος διότι είχαν πέσει κορμιά σε αυτό το ύψωμα και δεν μπορούσαν να το κρατήσουν. [Ο θαυμασμός για το Ελληνικό Τάγμα δεν άργησε να διαδοθεί σε όλες τις συμμαχικές δυνάμεις, διότι όπως αναφέρω και παραπάνω τα πρώτα τρία τάγματα που είχαν αναλάβει την άμυνα του υψώματος Χάρι είχαν απώλειες το 80% (από χαρακτηριστικές πληροφορίες το έγραφαν αυτό).]






177. Πρβλ. και τη σύγχρονη με τα γεγονότα μαρτυρία του Δημητρίου Παπαδόπουλου, εγγραφή για τις 17 Ιουνίου όπου σε συνομιλία με το διερμηνέα του 3ου Λόχου στο ύψωμα Χάρι αναφέρεται ότι «η μυρωδιά των νεκρών Κινέζων μας κάνει να λιποθυμούμε», και τη δική του εμπειρία από τις 18 Ιουνίου, οπότε ανέβηκε στο ύψωμα. Βλ. www.ophsa.org/Demetrious_ Papadopoulos. htm.



178. Στο ΓΕΣ/ΔΙΣ, Το Εκστρατευτικόν Σώμα Ελλάδος εις Κορέαν (1950-1955), Αθήνα. 1997. σελ. 230. δίνονται συνολικά 5 νεκροί (όλοι οπλίτες) για το διάστημα 16-19 Ιουνίου 1953: στις 16 Ιουνίου ο Γ. Τηλιακός, στις 17 Ιουνίου οι Αριστ. Καρόζης και Χριστόφ. Τερζόπουλος και στις 19 Ιουνίου οι Λ. Μάνθος και Ηλ. Παρίσης. Στο ίδιο δίνονται τα ονόματα 18 τραυματιών για τις 17/18 Ιουνίου και ενός που τραυματίστηκε στις 18 Ιουνίου. Δίνονται επίσης τα ονόματα 6 τραυματιών για τις 16 Ιουμίου. Βλ. και Olwell & Mitchell, The Fifteenth Infantry Regiment Yearbook, 1953. σελ. 99.



179. 0 Στ. Χλωρός βρίσκεται στον κατάλογο τραυματιών της μάχης της 17/18 Ιουνίου ο οποίος παρατίθεται στο ΓΕΣ/ΔΙΣ. ο.π., σελ. 239. 0 κα περιλαμβάνει τον Μαρίνο Μελισσαράτο, το όνομα του οποίου όμως βρίσκεται ανάμεσα στους νεκρούς του ΕΚΣΕ στον κατάλογο που δίνεται από τους Olwell και Mitchell (The Fifteenth Infantry Regiment Yearbook, 1953, σελ. 99). Ο Μελισσαράτος μνημονεύεται και στο μνημείο των πεσόντων στην Κορέα που βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη.

Κυριακή, 17 Ιουνίου 2012

ΑΠΟ ΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΛΑΘΗ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ


Του Νίκου Λυγερού
Ακόμα και στον τομέα της πληροφορικής έχει καθιερωθεί σε διεθνές επίπεδο ο όρος: βυζαντινό
λάθος, ο οποίος σημαίνει ότι η ένδειξη της τοποθεσίας του λάθους, είναι λανθασμένη. Με άλλα λόγια, υπάρχει παραπληροφόρηση, όσον αφορά στο λάθος. Αυτή επίπτωση σ’ ένα επιστημονικό γνωστικό αντικείμενο προέρχεται όχι μόνον από την ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας αλλά κι από την στρατηγική της. Πολλοί από εμάς δεν γνωρίζουμε την ύπαρξη των βιβλίων: Περί παραδρομής πολέμου, Τακτικόν και Στρατηγικόν, τα οποία είναι  υψίστης σημασίας για την κατανόηση της βυζαντινής επινόησης στον στρατιωτικό τομέα. Ασχολούμαστε κατά κύριο λόγο με την Άλωση και δεν μελετάμε τα διαχρονικά στοιχεία του Βυζαντίου. Ξεχνάμε ότι κάθε αυτοκρατορία, σε όλο τον κόσμο, έζησε το τέλος της και δεν αναδεικνύουμε τη διάρκεια της βυζαντινής ενώ κατέχει το παγκόσμιο ρεκόρ. Αν εξετάσουμε το χώρο και το χρόνο συμπληρωματικά, τότε θα δούμε την αξία του επιχειρήματος. Η Αυτοκρατορία του Μέγα Αλεξάνδρου ήταν η πιο μεγάλη σε έκταση στην Αρχαιότητα. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία είναι με
μεγαλύτερη διάρκεια όλων των εποχών. Βέβαια, εκ φύσης δεν βασίζεται σε ένα μοναδικό άνθρωπο κι είναι πιο δύσκολο να την αντιληφθούμε ως μία ολότητα. Η δυσκολία όμως δεν ελαττώνει τη σημασία αυτής της οντότητας.Το να κατακτάς είναι εύκολο, το δύσκολο είναι να κρατάς κι αυτό δεν
γίνεται δίχως στρατηγική. Όλο το σύστημα της βυζαντινής στρατηγικής είναι ουσιαστικά αμυντικό, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν ήταν ικανή να τολμήσει την ώρα της ανάγκης. Συνεχώς η Βυζαντινή Αυτοκρατορία είχε να διαχειριστεί πολλές κρίσεις σε πολλά μέτωπα. Δεν υπήρξε ποτέ ουσιαστική στάση. Το Βυζάντιο είχε πάντα μαζί του και τους εχθρούς του σε όλη του την περιφέρεια. Κατά συνέπεια, λειτουργούσε περισσότερο με ελιγμούς, παρά με συνδυασμούς και πρόσεχε ιδιαίτερα τις γεωστρατηγικές θέσεις. Στην ιστορία του Βυζαντίου δεν έχουν μόνο σημασία οι εκστρατείες, όπως νομίζουμε απλοϊκά, βέβαια, εντυπωσιάζουν τους μη στρατιωτικούς, αλλά οι στρατηγιστές εξετάζουν και το μέλλον των εκστρατειών. Αντιλαμβανόμαστε τότε ότι η βυζαντινή στρατηγική
χρησιμοποίησε κατά κόρον την ελαχιστοποίηση δυνάμεων για να μην έχει κόστος κι όχι την άμεση ελαχιστοποίηση κόστους, όπως κάνουν οι πολιτικοί της σύγχρονης εποχής, η οποία προκαλεί συντηρητικότητα και μαρασμό. Επιπλέον, η βυζαντινή διπλωματία δεν ήταν μόνο περίπλοκή. Ήταν
πολύπλοκη, βέβαια, αλλά και αποτελεσματική, όπως το έδειξε ο χρόνος. Λειτουργούσε με επιφύλαξη, τεχνάσματα, οικονομία, εκπλήξεις, αλλαγές, μελέτες του αντιπάλου και προσαρμογές στο στρατηγικό επίπεδο, αλλά και στη μετα-στρατηγική. Επιπλέον, ξεχνάμε συχνά τη σημασία του ναυτικού έως τον ΙΒ΄ αιώνα. Γι΄ αυτό το λόγο η μνήμη μας δεν πρέπει να είναι μόνο μία νοσταλγία ή ένα μοιρολόγι. Την χρειάζεται η νοημοσύνη μας για το μέλλον. Ας εξετάσουμε, λοιπόν, βαθύτερα αυτή τη στρατηγική της διάρκειας. 
http://www.antibaro.gr/node/1595

Λυκούργος της Σπάρτης - Έργο και Νομοθεσία


Κατά τη διάρκεια του 8ου, 7ου και 6ου π.Χ, αιώνα κυριαρχούσα πολιτεία στην Ελλάδα ήταν η Σπάρτη. Το καθεστώς της Σπάρτης αποδιδόταν στον Λυκούργο και οι κανόνες του συστήματος ονομάζονται «οι νόμοι του Λυκούργου». Η λέξη νόμος μπορεί να μεταφραστεί «law», αν και έχει πλατύτερη έννοια απ' ό,τί αυτή η αγγλική λέξη. Περιλαμβάνει συνήθειες και έθιμα, που πρέπει ή δεν πρέπει να τηρηθούν, έστω και αν δεν ορίζονται με διάταξη ή δεν επιβάλλονται από τη δημόσια αρχή. Όταν οι νόμοι της Σπάρτης αποδίδονται στον Λυκούργο, αυτό που εννοείται είναι ότι ο Λυκούργος διετύπωσε κανόνες και αξίωσε από τους Σπαρτιάτες να τους τηρήσουν: «εφύλαξε ταύτα μη παραβαίνειν», «σιγούρεψε ότι δεν θα τους παρέβαιναν» (Ηροδ. 1.65.5).

Το μυστικό της Πολιτείας της Σπάρτης, ήταν η παιδεία που παρείχε στα τέκνα της. Όσο κρατήθηκε «ζωντανή» η Μεγάλη Ρήτρα του Λυκούργου και οι παραδόσεις της Σπάρτης, κανείς ξένος κατακτητής δεν κατάφερε να πατήσει το πόδι του στην Σπάρτη. Πάντοτε προκαλούσε την απορία αλλά και τον φθόνο των υπολοίπων, πως κατάφεραν αυτά τα πέντε πλινθόκτιστα χωριά (που αποτελούσαν την πόλη της Σπάρτης), τα οποία δεν περιβάλλονταν από προστατευτικό τείχος, η μοναδική πόλη όχι μόνο στον Ελληνικό κόσμο αλλά και στα πολιτισμένα έθνη της Μεσογείου και της Ασίας που δεν διέθετε έστω μια υποτυπώδη οχύρωση, να ηγούνται όλων για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΡΗΤΡΑ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥΡΓΟΥ

Οι Δωριείς της Σπάρτης άρχισαν κυρίως να επεκτείνονται μετά την εποχή του Λυκούργου. Η Πολιτεία της Σπάρτης οφείλει πολλά από το ένδοξο μεγαλείο της στους νόμους που θέσπισε ο Λυκούργος για τους Λακεδαιμονίους. Ωστόσο, την ευνομία που ευλαβικά προσέφερε στην Πολιτεία την πλήρωσε με την αγανάκτηση των πλούσιων πολιτών της, και λίγο έλειψε με την ίδια του τη ζωή. Αναφέρεται χαρακτηριστικά στη βιογραφία του, που παραθέτει ο Πλούταρχος, το χτύπημα που δέχτηκε ο Λυκούργος στο πρόσωπο, από την βακτηρία του πλούσιου Σπαρτιάτη Άλκανδρου έπειτα από καταδίωξη.
"Ο Λυκούργος λίγο έλειψε να χάσει το ένα μάτι του, αλλά μπόρεσε να θεραπευτεί χάρη στην Αθηνά οφθαλμίτιδα, «Οπτιλλέτιν», γιατί οι Λάκωνες Δωριείς λέγουν τους οφθαλμούς οπτίλους και στην οποία ίδρυσε το ομώνυμο ιερό για να την ευχαριστήσει" (Πλούτ. Λυκ. 116. 55-56).
Ο Λυκούργος έζησε το πιθανότερο κατά τον 8ο αιώνα. Κατά τον Ηρόδοτο υπήρξε επίτροπος του βασιλέως Λεωβώτου και καταγόταν από τον κλάδο των Αγιαδών. Αντίθετα ο Αριστοτέλης (Αριστ. Πολ. Β. 10-15), τον παρουσιάζει ως επίτροπο του βασιλέως Χαρίλλου ή Χαρίλαου, έλκοντας έτσι την καταγωγή του από το γένος των Ευρυπωντιδών. Κανείς όμως εκ των δύο προαναφερθέντων δεν αμφισβητεί την ιστορικότητα του νομοθέτη.

Ο Πλούταρχος (Λυκ. 6), έρχεται έπειτα να βάλει και αυτός την υπογραφή του στην ιστορικότητα του Λυκούργου (όταν καταγράφοντας την Μεγάλη Ρήτρα), λέει πως καλούσε λαοσυνάξεις (Απέλλα), από καιρό σε καιρό (σε τακτικά δηλαδή διαστήματα), στο μέρος που είναι ανάμεσα στην γέφυρα Βάβυκα και τον ποταμό Κνακίωνα, το σημερινό δηλαδή ρέμα της Μαγούλας ή αλλιώς Τριπιώτικο ποτάμι. Ο Λυκούργος όρισε ακόμη με την Ρήτρα του τη συνεδρίαση της Απέλλας κάθε πανσέληνο.

Ο Πλάτων επίσης θαύμαζε και επικροτούσε τους νόμους του, πιστεύοντας πως είναι θεϊκής προελεύσεως. Ακόμη και αρκετοί στωϊκοί φιλόσοφοι έδωσαν πίστη στον «μύθο» για την νομοθεσία του Λυκούργου. Ένας από αυτούς που ήταν θαυμαστής του αρχαίου μεγαλείου της Σπάρτης (και είχε ο ίδιος προσωπικά μυήσει στη στωϊκή φιλοσοφία τους μεταρρυθμιστές βασιλείς Άγι τον Δ΄ και τον Κλεομένη τον Γ΄), ο φιλόσοφος Σφαίρος ο Βορυσθενίτης, σε δύο μελέτες του, Περί της Λακεδαιμονίων Πολιτείας και Περί Λυκούργου και Σωκράτους, πρόβαλε το Λυκούργειο πολίτευμα, ως το πολίτευμα που θα φέρει την ευτυχία στους ανθρώπους. Υπάρχει επίσης μια πλειάδα αρχαίων συγγραφέων που παραδέχονται την ιστορικότητα του Λυκούργου, ανάμεσα σε αυτούς συγκαταλέγονται οι Τίμαιος, Φύλαρχος, Διόδωρος, Ερατοσθένης, Απολλόδωρος, Σιμωνίδης, Διευτυχίδας.

Για να θεσπίσει τους νόμους του ο Λυκούργος θα ακολουθήσει και θα σεβαστεί πολλές από τις ήδη υπάρχουσες παραδόσεις και θεσμούς των Σπαρτιατών, όπως για παράδειγμα τον θεσμό της διπλής βασιλείας που προϋπήρξε όπως και η διανομή της κατακτηθείσης από τους Δωριείς γης σε κλήρους. Με τη ρήτρα του χώρισε την γη των Λακεδαιμονίων σε ίσους κλήρους, ίσους σε παραγωγική απόδοση το κυριότερο όμως είναι πως τους έκανε αναπαλλοτρίωτους, δηλαδή, ο κάτοχος του κλήρου δεν είχε το δικαίωμα να πωλήσει τον κλήρο του, γιατί ανήκε στην Πολιτεία των Σπαρτιατών.

Ο θεσμός των εφόρων πιστεύεται από τους σύγχρονους ιστορικούς, πως είναι πολύ μεταγενέστερος της Ρήτρας του Λυκούργου (Ηρόδ. Ιστ. Α΄. 65). Κατά τις εκστρατείες οι έφοροι (δύο των αριθμό), ήταν τα «μάτια της ρήτρας του Λυκούργου», χωρίς το δικαίωμα της επεμβάσεως. Βασικό τους μέλημα ήταν να ελέγχουν εάν τηρούνταν οι νόμοι του Λυκούργου. Ένα παλίμψηστο του Βατικανού (Βατ. Ελληνικά, 2306), το οποίο αναφέρεται στις δικονομικές διαδικασίες των Λακεδαιμονίων, βεβαιώθηκε από τον J. J. Keaney “Theophrastus Greek Judicial Procedure”, ως γνήσιο και εκδόθηκε πολλές φορές, πιστοποιώντας πως: «Η Γερουσία, οι δύο βασιλείς και οι έφοροι συμπράττουν στην άσκηση της Δικαιοσύνης» (Richers 2001).  Επίσης οι έφοροι διαθέτουν δικό τους κατασκοπευτικό δίκτυο. Από την πρώιμη κλασική εποχή και μεταγενέστερα «οι έφοροι είναι υπεύθυνοι για την αστυνόμευση σε όλη την επικράτεια των Λακεδαιμονίων», (Cristien 2001).

Ανέκαθεν οι Σπαρτιάτες κοιτούσαν με νοσταλγία το παρελθόν, τον καιρό που έζησε ο νομοθέτης τους, αναπολώντας την ευνομία των παρελθόντων ετών. Τον Λυκούργο τίμησαν ως ημίθεο και τον περιέβαλαν με συμβολικές μορφές, τελούσαν δε προς τιμήν του ειδική ενιαύσιο εορτή τα Λυκούργεια. Στην πόλη της Σπάρτης υπήρχε και ναός του νομοθέτη, πίσω από τον οποίο βρισκόταν ο τάφος του υιού του Ευκόσμου.

Όπως σχολιάζει ο Ξενοφών οι νόμοι του Λυκούργου, αν και γράφτηκαν στην απώτατη αρχαιότητα, ήταν πάντα επίκαιροι. Εμπνεύστηκαν από τον νομοθέτη την εποχή των πρώτων απογόνων των Ηρακλειδών και μέχρι τις ημέρες του Ξενοφώντος ήταν «ζωντανοί» και κατάλληλοι για όλες τις περιστάσεις. Οι νόμοι του Λυκούργου γαλουχούσαν τους αρχιστράτηγους – πολέμαρχους ώστε να έχουν κοντά στο μαχητικό και στρατηγικό πνεύμα. Πολλοί από τους νόμους που είχε θεσπίσει ο Λυκούργος ήταν δυσδιάκριτοι ανάμεσα στις παραδόσεις των Σπαρτιατών. Στην προ Λυκούργου εποχή, υπάρχουν αναφορές πως οι Σπαρτιάτες πλούτιζαν από το εμπόριο και ανθούσε η βιοτεχνία, καλλιεργούνταν δε συστηματικά οι καλές τέχνες.

Η Μεγάλη Ρήτρα του Λυκούργου σφυρηλατεί την ιδανική Πολιτεία. Ο Λυκούργος για να προστατεύσει τους ευπατρίδες και τις οικογένειές τους (ενώ παράλληλα θα θελήσει να κρατήσει το στράτευμα των Σπαρτιατών αλώβητο), θα περάσει στην εφαρμογή αυτών των μέτρων για να τους διασφαλίσει. Ο νομοθέτης προσπάθησε να δομήσει κατά τέτοιον τρόπο την κοινωνία της πόλεως, ώστε η καθημερινότητά τους να περιστρέφεται γύρω απ’ την ζωή της τιμής. Ο Σπαρτιάτης με γνώμονα την πολεμική αρετή ξεκινούσε έναν μεγάλο κύκλο, εκπαιδεύσεως που είχε ως αφετηρία του την παιδική ηλικία των επτά ετών.

Ο νομοθέτης βρέθηκε μεταξύ σφύρας και άκμονος, όταν προσπάθησε να επιβάλει στην Πολιτεία τα νέα του νομοσχέδια (Μεγάλη Ρήτρα), με στόχο, ο πολίτης της Σπάρτης όταν συμπλήρωνε τα τριάντα του έτη να έχει πλήρη πολιτικά δικαιώματα, ώστε να μπορεί, με την αξία του πλέον, να διεκδικήσει κάθε στρατιωτικό και πολιτικό αξίωμα […]. Μόλις στα είκοσι του έτη ο νέος της Σπάρτης ήταν απόφοιτος της μοναδικής για την εποχή, Ακαδημίας του Πολέμου και γινόταν μέλος μιας από τις φοβερότερες πολεμικές μηχανές που υπήρξαν ποτέ, με παγκόσμια φήμη. Κύριος προσανατολισμός του Λυκούργου ήταν να δημιουργήσει καλούς και αγαθούς πολίτες, δηλαδή ανδρείους, καταδικάζοντας την μαλθακότητα και την πολυτέλεια, με τη λογική πως για να φθάσει στο επιθυμητό αποτέλεσμα ο πολίτης, πρέπει να αφιερωθεί εξολοκλήρου στον τρόπο ζωής που ήθελε να εφαρμόσει για τους Σπαρτιάτες. Η εξοικονόμηση ελεύθερου χρόνου, επιτεύχθηκε χάρη στην Ρήτρα του Λυκούργου, που είδε πως κάποιος εργαζόμενος σε οποιαδήποτε εργασία, δεν θα μπορούσε ακόμη και αν το ήθελε να γυμνάζει συγχρόνως και το πνεύμα του. Συν τοις άλλοις, επέβαλε την απαραίτητη πειθαρχία στο στράτευμα, ώστε να δημιουργηθεί ένας στρατός πρότυπο. Το κυνήγι εθεωρείτο μια πολύ ευχάριστη απασχόληση για τον ομοίο.



Οι πηγές καταγράφουν την εισαγωγή του σιδερένιου νομίσματος από τον Λυκούργο. Από τον Ξενοφώντα διαβάζουμε:
«Διότι πρώτον με τοιούτον όρισε νόμισμα, του οποίου και δέκα μόνον μνων αξίας αν εις την οικίαν μετακομιστεί, δεν θα μείνει απαρατήτητον ούτε από τους κυρίους ούτε από τους δούλους, επειδή και τόπον πολύν θα χρειαστεί και άμαξαν προς μεταφοράν (Λακ. Πολ. VII. 5). «Εις την Σπάρτη όμως ο Λυκούργος απαγόρευσεν εις τους ελευθέρους πολίτας όλα τα είδη του χρηματισμού, ως μόνην δ’ εργασία των διέταξε να θεωρούν όσα εξασφαλίζουν την ελευθερία των πόλεων», (Ξεν. Λακ. Πολ. VII. 2). 
Οι είλωτες αν και δεν ήταν ομοίοι δηλαδή πολίτες της πόλεως της Σπάρτης και συνεπώς δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα και λόγο ή βήμα αν θέλετε, στην Απέλλα για όσα διαδραματίζονταν, εν τούτοις ήταν ένα πολύ ισχυρό κομμάτι στο πολιτικό ψηφιδωτό που είχε δημιουργήσει ο Λυκούργος.

Παραδίδεται επίσης από τον Ξενοφώντα πως ο Λυκούργος ήταν αυτός που συνέταξε και τους κανονισμούς για τη μάχη των εφήβων (στον Πλατανιστά). Στη «μάχη» αυτή χωρίς όπλα, η οποία ήταν καθοριστικής σημασίας αλλά και ένας σημαντικός σταθμός στην εξέλιξη της ενηλικίωσης. Η «καρτερία» ήταν μια δοκιμασία επιδείξεως της αντοχής στον πόνο δημοσίως. Θεωρείται πως εισηγητής της τελετής της διαμαστιγώσεως (αγώνας καρτερίας), ήταν ο Λυκούργος.

Σίγουρα αυτό το μυστηριώδες πρόσωπο ο Λυκούργος, που η ύπαρξή του οριοβατεί ανάμεσα στον μύθο και την πραγματικότητα, θα πρέπει να είχε μελετήσει επί μακρόν την συμπεριφορά του λύκου και της κοινωνίας του, πριν συντάξει την Μεγάλη Ρήτρα. Άλλωστε και το όνομά του μήπως δεν παραπέμπει εκεί, κατά μια εκδοχή; Λυκούργος < λύκος + έργον>. Επικρατέστερη άποψη βέβαια είναι το θέμα της λέξεως λυκ να προέρχεται από το ουσιαστικό λύκη, «πρωινό φως, χάραμα», συνεπώς πρέπει να εξεταστεί σοβαρά και η πιθανότητα να προέρχεται από το ουσιαστικό λυκαεργός – λυκούργειος, ο εργαζόμενος λαμπρά έργα. Η Πυθία κατά την επίσκεψη του Λυκούργου στους Δελφούς τον είχε προσφωνήσει ως Λυκόεργε, Λυκόεργο, που ήταν επίθετα του Απόλλωνος, (Ηρόδ. Ιστορίαι. Α΄. 65). Ο λύκος δημιουργός, ο αρχιτέκτων, ο σοφός, Sol Invictus.

Οι ομοίοι με την ενηλικίωσή τους στελέχωναν τις δωδεκαμελείς ομάδες που ονομάζονταν συσκηνίες. Προφανώς, επειδή έμεναν μαζί σε σκηνές ή ιδιαίτερα οικήματα. Αρκετοί από τους θεσμούς της συντηρητικής όπως νομίζεται Σπάρτης, όπως ήταν και αυτός της συσκηνίας προέρχονταν από μια παλιά παράδοση, ίσως όχι έτσι οργανωμένοι και δομημένοι, αφού θεωρείται έργο και αυτό του Λυκούργου. Μόνο μετά την συμπλήρωση του τριακοστού έτους της ηλικίας τους οι ομοίοι μπορούσαν να δειπνούν και να κοιμούνται στις οικίες τους με τις γυναίκες τους κάποιες ημέρες το χρόνο. Και αυτό για τον Λυκούργο είχε σίγουρα παιδαγωγικό σκοπό, που είχε να κάνει μάλλον με την συζυγική διαγωγή και συμπεριφορά.

Ο Λυκούργος πιστεύοντας στην ευγονία των πολιτών, τους επέβαλε να γυμνάζονται. Εκτός των νέων και οι νέες της Σπάρτης ακολουθούσαν ένα πρόγραμμα αγωγής, ώστε εκτός των άλλων ωφελειών που είχαν, να τεκνοποιούν υγιή παιδιά. Ο Λυκούργος κατάφερε ώστε οι Σπαρτιάτες να έχουν φίλαθλο και ηρωικό πνεύμα.

Λέγεται πως ο Λυκούργος επέβαλε μέσα από την Ρήτρα άπαντες οι πολίτες της Σπάρτης να τρέφουν μακριά (μαλλιά) κόμη. Ο Λυκούργος όπως αναφέρεται στην Μεγάλη Ρήτρα εισηγήθηκε τον ερυθρό τρίβωνα, επειδή έβλεπε πως η απόχρωση αυτή ήταν ιδανικότερη για τους άνδρες, που έχουν ως στόχο να νικούν στο πεδίο της μάχης.

Ο ίδιος ο Λυκούργος, αναφέρεται πως είχε απαντήσει, όταν τον ρώτησαν γιατί όρισε την συχνή μετακίνηση του στρατοπέδου: «Για να προκαλούμε περισσότερο κακό στους εχθρούς», (Πλούτ. Ηθικά. 24. Λυκούργος). Αλλά και στην Λακεδαίμονα μπορεί να παρατηρήσει κανείς πως υπάρχουν πανάρχαιες αναπαραστάσεις των Διοσκούρων, ως ιππέων. Μήπως συνάμα αποτυπώνουν την αριστοκρατική τάξη των ιππέων στην προ Λυκούργου εποχή; Υπάρχει μεγάλη πιθανότητα ο τιμητικός τίτλος ιππείς να αντανακλά στη μνήμη μιας ιδιαίτερης τάξης ευγενών, που στο παρελθόν, ίσως προ Λυκούργου υπήρξαν έξοχο ιππικό σώμα.

Η θρυλική επανίδρυση της Σπάρτης στις όχθες του Ευρώτα από τον Λυκούργο σηματοδότησε μια σειρά από κοσμογονικές αλλαγές, οι οποίες με την σειρά τους θα επηρεάσουν αλυσιδωτά και ριζικά, πολιτικά συστήματα σε πολλές χρονικές περιόδους. Ο νομοθέτης Λυκούργος, δημιουργώντας με τις ρήτρες του μια ισορροπία εξουσιών, μεταξύ των αριστοκρατικών φατριών της πόλεως, συγχρόνως θα σημάνει την στρατιωτική πρωτοκαθεδρία της Σπάρτης.



Πηγή: Δημήτριος Θ. Κατσούλης, Εκδόσεις Παύλος, Αθήνα 2010

ΠΗΓΗ

Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2012

Η Βουλγαρία μας υπενθυμίζει το Μακεδονικό

Κωνσταντίνος Χολέβας-Πολιτικός Επιστήμων


Όσο κι αν επικρατούν στις συζητήσεις τα θέματα της οικονομίας και των λαθρομεταναστών, υπάρχουν και τα εθνικά ζητήματα που αφορούν την Εξωτερική Πολιτική και τον σεβασμό προς την Ιστορία και την Εθνική μας Αξιοπρέπεια. Ένα από αυτά είναι το πρόβλημα των σχέσεών μας με το σκοπιανό μόρφωμα, το οποίο γίνεται καθημερινά προκλητικότερο λόγω ορισμένων δικών μας υποχωρήσεων. Ενώ από το 1992 λαός και πολιτική ηγεσία είχαμε αποφασίσει να μην παραχωρήσουμε το όνομα Μακεδονία ούτε ως παράγωγο ούτε ως σύνθετο, τα τελευταία χρόνια επελέγη η σύνθετη ονομασία ως κόκκινη γραμμή. Ίσως επεκράτησε η άποψη ότι έτσι θα μαλακώσουμε την σκοπιανή πολιτική, αλλά τελικά έγινε το αντίθετο. Όσο εμείς υποχωρούμε εκείνοι αποθρασύνονται. Ανεγείρουν αγάλματα του Φιλίππου και του Αλεξάνδρου, μας σύρουν στο Δικαστήριο Διεθνούς Δικαίου, μιλούν για μειονότητες που ουσιαστικά είναι ανύπαρκτες και διδάσκουν στα σχολεία τους τη Μεγάλη Μακεδονία που φτάνει μέχρι τον Όλυμπο!

Η πρόσφατη εξέλιξη στο ζήτημα έρχεται από μία λίαν ενδιαφέρουσα δήλωση του Βουλγάρου Πρωθυπουργού Μπόικο Μπορίσοφ. Ο Μπορίσοφ, ηγέτης δεξιού κόμματος, είπε στις 5 Ιουνίου ότι η Βουλγαρία δεν συμφωνεί σε όνομα της ΠΓΔΜ που θα περιέχει γεωγραφική έννοια. Συμφώνως προς τον ίδιο οι επιλογές όπως «η Βόρεια Μακεδονία» είναι τελείως απαράδεκτες, δεδομένου ότι γεωγραφικά τμήματα της χώρας του εμπίπτουν στην ονομασία αυτή και δημιουργούνται προϋποθέσεις για εδαφικές διεκδικήσεις έναντι της Βουλγαρίας. Συγκεκριμένα τόνισε: Μία από τις επιλογές που ειπώθηκε ήταν ο όρος Βόρεια Μακεδονία και τότε δεν το δέχθηκα και τώρα δεν το δέχομαι, γιατί αύριο θα ειπωθεί ότι το Μπλαγκόεβγκραντ ανήκει στα Σκόπια.
Ο Βούλγαρος Πρωθυπουργός βλέπει με οξυδέρκεια αυτό που οι δυστυχώς δεν είδαν πολλοί Έλληνες. Ότι δηλαδή όλοι οι προτεινόμενοι προσδιορισμοί ενός συνθέτου ονόματος προκαλούν κινδύνους για την Ελλάδα και ανοίγουν ορέξεις για εδαφικές και μειονοτικές διεκδικήσεις. Έχω ξαναγράψει και το θυμίζω εν όψει εκλογών ότι και οι τρεις ονομασίες είναι βλαπτικές για τα εθνικά μας συμφέροντα και πρέπει να απορριφθούν.

Η « Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας» υπονοεί ότι υπάρχει και Κάτω Μακεδονία, άρα οι κάτοικοι της Βορείου Ελλάδος - όπου γεννήθηκε και ο υπογράφων- θα υποχρεωθούν να ονομάζονται Κατωμακεδόνες. Η Άνω Μακεδονία προϋποθέτει και την Κάτω Μακεδονία, με την οποία κάποια στιγμή αναμένεται να ενωθεί. Να, λοιπόν, η Μεγάλη Μακεδονία που προβάλλουν οι σύγχρονοι χάρτες των Σκοπίων στα σχολεία τους. Εξάλλου ο όρος Άνω Μακεδονία ιστορικά ανήκε στη Δυτική Μακεδονία κατά την αρχαιότητα. Οι σημερινοί Νομοί Κοζάνης, Καστορίας, Φλωρίνης και Γρεβενών ήσαν η Άνω Μακεδονία, όπως αναφέρουν οι Αρχαίοι συγγραφείς. Επομένως η παραχώρηση αυτού του ονόματος σημαίνει ότι δίνουμε το δικαίωμα στη ΦΥΡΟΜ να διεκδικεί και αυτές τις ελληνικότατες περιοχές.

Η ονομασία «Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας» δίνει την εντύπωση σε κάθε ξένο παρατηρητή ότι έχει σκοπό υπάρξεως την ένωσή της με τη Νότιο Μακεδονία. Όπως το Βόρειο Βιετνάμ τελικά ενώθηκε με το Νότιο, και όπως προσπάθησε η Βόρειος Κορέα το 1950 να ενωθεί δια των όπλων με τη Νότιο. Δηλαδή η ελληνική Μακεδονία θα εμφανίζεται διεθνώς ως μία αμφισβητούμενη περιοχή που αργά ή γρήγορα θα αποτελέσει ένα κράτος με τα Σκόπια.

Η ονομασία « Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη» ή « Μακεδονία του Βαρδάρη - Σκόπια» είναι εξίσου απορριπτέα επειδή αποκρυσταλλώνει και νομιμοποιεί την επί 65 χρόνια ανιστόρητη προπαγάνδα του Τίτο και των επιγόνων του. Ο κομμουνιστής δικτάτορας της Γιουγκοσλαβίας Τίτο κατασκεύασε το 1944 την ανύπαρκτη « μακεδονική εθνότητα» και διακήρυξε ότι η περιοχή Σκοπίων θα είναι η Μακεδονία του Βαρδάρη (= του Αξιού). Στόχος της θα είναι να ενοποιηθεί με τη Μακεδονία του Αιγαίου (Βόρειο Ελλάδα) και τη Μακεδονία του Πιρίν (Νοτιοδυτική Βουλγαρία). Αν εμείς με δική μας υπογραφή δεχθούμε – ό μη γένοιτο- κάτι τέτοιο τότε θα νομιμοποιήσουμε την προπαγάνδα και τα αλυτρωτικά οράματα του Τίτο, τα οποία μέχρι τώρα καταγγέλλαμε διεθνώς. Θα φθάσουμε άραγε σε τέτοιο σημείο εθνικών υποχωρήσεων;

Άλλωστε και τα τρία ονόματα που προτείνονται πάσχουν από μία εγγενή αδυναμία. Αποτελούνται από έναν όρο εθνολογικά και ιστορικά φορτισμένο, δηλ τη Μακεδονία, και από έναν άλλο όρο αδύναμο χωρίς συμβολισμό ( Ανω ή Βόρεια ή του Βαρδάρη). Είναι ιστορικά αποδεδειγμένο και μαθηματικά βέβαιο ότι σύντομα ο αδύναμος όρος θα εξαλειφθεί και θα παραμείνει σε διεθνή χρήση ο ισχυρός. Μετά από λίγα χρόνια η Βουλή των Σκοπίων θα απορρίψει το πρώτο συνθετικό ( Άνω, Βόρεια κ.λπ) όπως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η Βουλή της τότε Υπεριορδανίας απέρριψε γρήγορα το Υπέρ και η χώρα ονομάσθηκε απλώς Ιορδανία.
Για πολλούς και διαφόρους λόγους, κυρίως δε για την προστασία των εθνικών μας θεμάτων, εύχομαι να μην εκλεγεί πρώτο κόμμα ο ΣΥΡΙΖΑ. Όταν Πρωθυπουργοί γειτονικών χωρών μάς προειδοποιούν να μην συνεχίσουμε άλλο τις υποχωρήσεις θα είναι ολέθριο να επιτρέψουμε στις φιλοσκοπιανές συνιστώσες του ΣΥΡΙΖΑ να κατευθύνουν την Εξωτερική μας Πολιτική. Η σύνεση, η επίγνωση των βαλκανικών ισορροπιών και η ιστορική μας κληρονομιά επιβάλλουν να έχουμε μετά τις 17 Ιουνίου Πρωθυπουργό, ο οποίος θα σέβεται το αίμα που χύθηκε επί αιώνες για την ελληνικότητα της Μακεδονίας μας.
Κ.Χ. 9.6.2102

ΠΗΓΗ

Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΔΕΡΒΕΝΑΚΙΑ 1822


Νικήτας Σταματελόπουλος, ο επονομαζόμενος «Νικηταράς ο Τουρκοφάγος» (1787 - 1849)
Η ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΔΕΡΒΕΝΑΚΙΑ 1822



Η ΜΑΧΗ
Τον Ιανουάριο του 1821 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης βρισκόταν στη Μάνη, όπου προσπαθούσε να αμβλύνει τις τοπικές διαφωνίες, προκειμένου όλοι να προετοιμαστούν για τον επικείμενο πόλεμο, ο οποίος πλέον φάνταζε βέβαιος. Οπως σημειώνει στα απομνημονεύματά του, πέτυχε να συμφιλιώσει «διάφορα σπίτια μανιάτικα, χωρισμένα κατά τη συνήθειά τους», ώστε να κατορθώσει κάπως να οργανώσει τις άτακτες και απείθαρχες τοπικές ομάδες. Ως τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς η Μάνη «έβραζε», με έκδηλες πολεμικές διαθέσεις.
Στις 22 Μαρτίου οι Μανιάτες του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, ο Κολοκοτρώνης μαζί με τον ανιψιό του Νικήτα Σταματελόπουλο - τον «Νικηταρά», ο οποίος αργότερα, στη μάχη των Δολιανών, θα ονομαζόταν και «Τουρκοφάγος» -, ο Παπαφλέσσας, ο Αναγνωσταράς και μόλις περισσότεροι από 2.000 άνδρες βάδισαν προς την Καλαμάτα. Την επομένη η πόλη παραδόθηκε. Στις 24 Μαρτίου ο Κολοκοτρώνης και ο Παπαφλέσσας κυκλοφόρησαν την εξής προκήρυξη, στη Σκάλα Αρκαδίας: «Η ώρα έφτασε, το στάδιον της δόξης και της ελευθερίας ηνοίχθη, τα πάντα εδικά μας και ο Θεός του παντός μεθ' ημών έσεται. Μη πτοηθείτε εις το παραμικρόν. Σεις είσθε ατρόμητοι των προγόνων μας απόγονοι. Γενικώς οπλισθείτε με ανοικτά μπαϊράκια και τρέξατε εναντίον των εχθρών της πίστεως και της πατρίδος. Εντός ολίγων ημερών φθάνομεν και ημείς με 10.000 στρατεύματα».
Από την προκήρυξη και μόνο διαφαίνεται το ότι ο Κολοκοτρώνης, ήδη από τις πρώτες ημέρες της επανάστασης, αποκτούσε κύρος και φήμη στρατιωτικού ηγέτη, γεγονός που από τη μία εμψύχωνε τους διστακτικούς Ελληνες αλλά από την άλλη βεβαίως προβλημάτιζε τους εφησυχασμένους κοτζαμπάσηδες. Η φήμη αυτή του Κολοκοτρώνη καθώς και οι επιτυχίες του στις αψιμαχίες των πρώτων ημερών στάθηκαν σωτήριο αντίβαρο για την απειρία των Ελλήνων σε πολεμικές συγκρούσεις εναντίον οργανωμένων στρατευμάτων.

Σχεδόν από την πρώτη στιγμή των εχθροπραξιών οι Τούρκοι είχαν οχυρωθεί στα κάστρα των παραλίων της Πελοποννήσου και στην Τριπολιτσά. Μόνος ανάμεσα στους έλληνες οπλαρχηγούς, ο Κολοκοτρώνης υποστήριζε το σχέδιο πολιορκίας της Τριπολιτσάς, το οποίο δικαίως ταύτιζε με την εδραίωση της επανάστασης. Τελικά, στο πολεμικό συμβούλιο που έλαβε χώρα στο χωριό Πάπαρι, οι οπλαρχηγοί αποφάσισαν να διορίσουν αρχιστράτηγο τον Πέτρο Μαυρομιχάλη και να ακολουθήσουν το πολεμικό σχέδιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Το σχέδιο του Κολοκοτρώνη ήταν, όπως αναφέρει ο Μέντελσον Μπαρτόλντι στην Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, «να σχηματισθή ευρύ πολιορκητικόν ημικύκλιον περί την Τρίπολιν, να κυκλωθή δε η πόλις και από των περιβαλλόντων το οροπέδιον βουνών· είτα να συσφιγχθή ολονέν στενότερον η ολεθρία ζώνη περί την πόλιν, μέχρις ου καταστή αναπόφευκτος η καταστροφή».
Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης παρέταξε τους άνδρες του νοτιοδυτικά της πόλης, κοντά στο Βαλτέτσι, πάνω στο όρος Μαίναλο. Κατόρθωσε δε επανειλημμένως να εμψυχώσει τους πολιορκητές, ιδιαίτερα μετά τη δυσκολία που προκάλεσε η απόσπαση του Μουσταφά Πασά από την Ηπειρο και η κάθοδός του στην Πελοπόννησο. Ο Μουσταφά κατευθύνθηκε αρχικά προς την Πάτρα, την άφησε όμως γρήγορα πίσω του, αφού ο Πασάς της Εύβοιας, Γιουσούφ, είχε ήδη τρέψει σε φυγή τους Ελληνες που τους διοικούσαν ο Ανδρέας Λόντος και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός και είχε παραδώσει την πόλη στη λεηλασία των στρατιωτών του. Ο Μουσταφά Πασάς προχώρησε κατά μήκος του Κορινθιακού κόλπου, πυρπόλησε το Αίγιο, κατατρόπωσε το πολιορκητικό σώμα που βρισκόταν μπροστά στον Ακροκόρινθο υπό τις διαταγές του Παπαφλέσσα, και μέσω των Δερβενακίων πέρασε προς το Αργος, έλυσε την πολιορκία του Ναυπλίου και εισήλθε στην Τριπολιτσά. Οπως ήταν λογικό, η άφιξη του Μουσταφά καταρράκωσε το ηθικό των πολιορκητών, γεγονός που προσπάθησε να εκμεταλλευτεί ο Μουσταφά επιχειρώντας αμέσως έξοδο από την Τριπολιτσά προς το Βαλτέτσι.

Εκεί όμως βρέθηκε αντιμέτωπος με τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και περίπου 2.500 άνδρες: 1.000 που βρίσκονταν ήδη στο Βαλτέτσι, 700 που ακολούθησαν τον Κολοκοτρώνη από το αρχηγείο του στο Χρυσοβίτσι και περίπου 800 που διοικούσε ο Πλαπούτας. Αλλες πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των τουρκικών στρατευμάτων στις 5.000 και άλλες στις 13.000. Η μάχη του Βαλτετσίου έληξε με τη συντριβή των τουρκικών δυνάμεων στις 13 Μαΐου. Ο ίδιος ο Κολοκοτρώνης αναφέρει: «Εκείνος ο πόλεμος εστάθη η ευτυχία της πατρίδος· αν εχαλιώμεθα εκινδυνεύαμε να κάμωμε ορδί πλέον... Δώδεκα-δεκατρείς Μαΐου ήταν. Είκοσι τρεις ώρες εβάσταξε ο πόλεμος». Η νίκη των ελλήνων επαναστατών στο Βαλτέτσι ήταν πολύ σημαντική για το ηθικό τους και ανάγκασε τους Τούρκους που είχαν απομείνει στην Τριπολιτσά να περιοριστούν στην άμυνα, ιδιαίτερα καθ' ότι δύο περαιτέρω απόπειρές τους, στα Βέρβενα και στα Δολιανά, απέβησαν επίσης μάταιες.
Η Τριπολιτσά τελικά έπεσε στις 23 Σεπτεμβρίου, ύστερα από έξι μήνες πολιορκία. Η διχόνοια όμως που ταλάνιζε τις τάξεις των Ελλήνων, ιδιαίτερα μετά την άφιξη του Δημητρίου Υψηλάντη στην Πελοπόννησο στις αρχές Ιουνίου, δεν έμοιαζε να υποχωρεί, όπως μαρτυρούν τα λόγια που φέρεται να είπε ο αιχμάλωτος Κιαμίλ Μπέης, μετά την παράδοση των Τούρκων: «Η Τουρκία, καθώς βλέπω, δεν θα μπορέσει να σας υποτάξει όπως πρώτα, αν είστε ενωμένοι και έχετε ένα κεφάλι. Αλλά μη νομίσετε ότι ενικήσατε την Τουρκία, διότι εκυριεύσατε την Τριπολιτσά. Ολόκληρη η Τουρκία δεν κόβεται, και κοιμισμένη ακόμα, μήτε σε πενήντα χρόνια».
Μετά την πτώση της Τριπολιτσάς, καθώς και των φρουρίων της Μονεμβασιάς και του Νεοκάστρου, ο Κολοκοτρώνης πρότεινε στο πολεμικό συμβούλιο την άμεση πολιορκία της Πάτρας. Οι πρόκριτοι της Αχαΐας όμως, πρωτοστατούντων του Ανδρέα Ζαΐμη και του Παλαιών Πατρών Γερμανού, συνειδητοποίησαν ότι ο Κολοκοτρώνης αποκτούσε ολοένα μεγαλύτερη δύναμη και διεμήνυσαν στον Δημήτριο Υψηλάντη ότι δεν επιθυμούσαν τη βοήθεια του Κολοκοτρώνη αλλά μπορούσαν μόνοι τους να απαλλαγούν από τους Τούρκους της Πάτρας. Επειτα από πολλές αμφιταλαντεύσεις και διαφωνίες ανετέθη τελικά στον Κολοκοτρώνη η πολιορκία της Πάτρας, δίχως όμως ουσιαστική βοήθεια. Ο Κολοκοτρώνης, με μόλις 600 άνδρες και πικραμένος από τις συνωμοσίες που γνώριζε ότι υπήρχαν, παραιτήθηκε από την πολιορκία στις 23 Ιουνίου 1922. Τότε ήταν όμως που φάνηκε ο πραγματικά μεγάλος κίνδυνος για τη νεαρή επανάσταση των Ελλήνων.
Η στρατιά του Πασά της Δράμας Μαχμούτ, του επονομαζόμενου Δράμαλη, συγκεντρώθηκε και προετοιμάστηκε στην Ηπειρο, μετά την ήττα του εξεγερμένου Αλή Πασά. Ο νικητής Χουρσίτ Πασάς, που είχε καταπνίξει την εξέγερση, είχε πέσει στη δυσμένεια του Σουλτάνου και έτσι σερασκέρης (δηλαδή αρχιστράτηγος) ανακηρύχθηκε ο Δράμαλης. Ο Μέντελσον Μπαρτόλντι και πάλι περιγράφει το πλήθος της στρατιάς: «Είκοσι τέσσαρες χιλιάδες πεζοί, εξακισχίλιοι ιππείς και ισχυρόν πυροβολικόν απετέλουν αυτήν· από του έτους δε 1715, ότε ο Αλή Κουμουρτζής διέβη τον Σπερχειόν, απερχόμενος όπως ανακτήση Μωρέαν από τους Ενετούς, ουδέποτε είχεν ίδει η Ελλάς τοιαύτην στρατιωτικήν πομπήν...».
Χωρίς αντίσταση η στρατιά του Δράμαλη έφτασε στη Βοιωτία, λεηλάτησε την πεδιάδα της Κωπαΐδας, έκαψε τη Θήβα και επέβαλε φρικτά αντίποινα στην Αττική. Καθώς ο Δράμαλης προήλαυνε προς τον Ισθμό, αντιλήφθηκε ότι οι Ελληνες είχαν εγκαταλείψει αμαχητί τα στενά των Γερανείων και φαίνεται ότι η αλαζονεία του, η οποία ήδη ήταν μεγάλη λόγω του διορισμού του, εντάθηκε ακόμη πιο πολύ. Οταν μάλιστα βρήκε εγκαταλειμμένο και το φρούριο του Ακροκόρινθου, πίστεψε, καθώς φαίνεται, πως κάθε αντίσταση είχε εκλείψει και ότι ο ίδιος ήταν πλέον ο αδιαμφισβήτητος νικητής της Πελοποννήσου και ο καταστολέας της επανάστασης των Ελλήνων.
Στην Κόρινθο ο Δράμαλης συγκάλεσε πολεμικό συμβούλιο, κατά το οποίο πολλοί αξιωματούχοι με επικεφαλής τον Γιουσούφ Πασά συμβούλευσαν τον Δράμαλη να χρησιμοποιήσει την Κόρινθο ως βάση και ορμητήριο και να χτίσει εκεί αποθήκες για πολεμοφόδια. Με τη βοήθεια μάλιστα του τουρκικού στόλου στον Κορινθιακό και στον Σαρωνικό κόλπο, η Πελοπόννησος θα αποκλειόταν εντελώς, αφήνοντας εκτεθειμένους τους επαναστάτες της Στερεάς. Τότε, με την Κόρινθο ως ασφαλή έδρα, ο Δράμαλης θα μπορούσε να αποστείλει εκστρατευτικά σώματα για να καταλάβουν την Τριπολιτσά και, εν τέλει, τη Μάνη.
Ο Δράμαλης όμως, καθώς είχε φτάσει ως την Κόρινθο δίχως αντίσταση, ήταν πια πεπεισμένος για την πολεμική ανικανότητα των αντιπάλων του. Μολονότι λοιπόν ελάχιστα γνώριζε τη μορφολογία της Πελοποννήσου, δεν άκουσε τη συμβουλή των αξιωματούχων του και διέταξε σχεδόν αμέσως να προελάσει σύσσωμη η στρατιά προς το Ναύπλιο, να ανεφοδιαστεί εκεί από τον τουρκικό στόλο και τότε να επιτεθεί στην Τριπολιτσά.
Ο συντομότερος δρόμος για το Ναύπλιο ήταν μέσω των στενών περασμάτων των Δερβενακίων. Οι Ελληνες ωστόσο δεν προέβλεψαν να υπερασπιστούν τα περάσματα, τυφλωμένοι καθώς ήταν από τον όγκο της εκστρατείας του Δράμαλη. Ετσι ο τούρκος αρχιστράτηγος πέρασε τα στενά χωρίς μάχη και έφτασε στο Αργος. Τόσο ικανοποιημένος ήταν μάλιστα από την πορεία του ως εκείνο το σημείο, ώστε εγκατέλειψε τα Δερβενάκια και τα χωριά που δέσποζαν στις πλαγιές τους δίχως φρουρά, αφήνοντας έτσι εκτεθειμένη τη γραμμή υποχώρησής του. Η εμπροσθοφυλακή της τουρκικής στρατιάς, υπό τον Πασά του Αργους, έφτασε στο Ναύπλιο, το οποίο ήδη διαπραγματευόταν την παράδοσή του στους Ελληνες, και αποπειράθηκε να το ανεφοδιάσει, λίγα όμως μπορούσε να κάνει, καθώς το κύριο σώμα της στρατιάς είχε ήδη αρχίσει να μην έχει αρκετά εφόδια: ο Δράμαλης είχε υπερτιμήσει την πειθαρχία του τουρκικού στόλου, ο οποίος αγνόησε τις διαταγές και αντί να καταπλεύσει στο Ναύπλιο περιέπλευσε τον Αργολικό κόλπο και κατευθύνθηκε προς την Πάτρα. Η στρατιά του Δράμαλη βρέθηκε στρατοπεδευμένη κοντά στο Αργος, περικυκλωμένη από βουνά, με τα εφόδια να λιγοστεύουν. Φαίνεται μάλιστα ότι εκείνο το καλοκαίρι του 1822 ήταν ιδιαίτερα θερμό, ώστε είχαν καταστραφεί τα σιτηρά και πολύ σύντομα τα άλογα του τουρκικού ιππικού δεν έβρισκαν ούτε τροφή ούτε νερό.
Εν τω μεταξύ ο Υψηλάντης και περίπου 700 άνδρες έσπευσαν να ενισχύσουν το οχυρό φρούριο του Αργους, Λάρισα, το οποίο ως τότε υπερασπιζόταν με λίγους άνδρες ο μανιάτης οπλαρχηγός Καραγιάννης. Ηταν προφανές ότι με την αύξηση των υπερασπιστών τα εφόδια θα τελείωναν γρηγορότερα και συνεπώς η Λάρισα θα υποτασσόταν στον Δράμαλη. Ο Δράμαλης από την άλλη γνώριζε ότι δεν ήταν δυνατόν να στραφεί προς την Τριπολιτσά δίχως να καταλάβει τη Λάρισα και έτσι οι Ελληνες πέτυχαν τον στόχο τους, δηλαδή να κρατήσουν την τουρκική στρατιά κοντά στο Αργος.
Οσο ο τουρκικός στρατός πολιορκούσε τη Λάρισα του Αργους ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης αγωνιζόταν να συγκεντρώσει αρκετούς άνδρες. Πολλοί έχουν επιτημήσει τον Γέρο του Μοριά για τις μεθόδους που χρησιμοποίησε σε αυτή του την προσπάθεια, οι οποίες φαίνεται ότι ήταν πράγματι σκληρές αλλά απαραίτητες. Στα τέλη Ιουλίου ξεκίνησε ο Κολοκοτρώνης από την Τριπολιτσά διακηρύσσοντας ότι όποιος ικανός να φέρει όπλα βρισκόταν στην πόλη ύστερα από δύο ώρες θα τουφεκιζόταν αμέσως. Ο Κολοκοτρώνης κατέλαβε τα στενά περάσματα που οδηγούν προς την Κόρινθο, οι δε έγκλειστοι στη Λάρισα κατόρθωσαν, λίγες ημέρες αργότερα, να εγκαταλείψουν το φρούριο, καθ' ότι ο σκοπός τους είχε επιτευχθεί. Η κύρια δύναμη των Ελλήνων είχε καταφύγει στους Μύλους, στα δυτικά της πόλης του Αργους.
Χάνοντας σιγά σιγά τις ελπίδες του ότι ο στόλος θα καταφθάσει στο Ναύπλιο, ο Δράμαλης άρχισε να συνειδητοποιεί πως η μόνη λύση στην έλλειψη εφοδίων ήταν η υποχώρηση και αυτήν προσπάθησε να οργανώσει με πανουργία. Εστειλε λοιπόν τον χριστιανό γραμματέα του στο στρατόπεδο των Ελλήνων για να τους προσφέρει αμνηστία. Οπως το περίμενε, οι Ελληνες αρνήθηκαν και τότε ο γραμματέας τούς συμβούλευσε τάχα φιλικά ότι έπρεπε να σπεύσουν να φυλάξουν τα περάσματα προς την Τριπολιτσά, διότι η στρατιά του Δράμαλη ετοιμαζόταν να ξεκινήσει. Η στρατηγική σκέψη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη όμως προέβλεψε για ακόμη μία φορά την αδυναμία του αντιπάλου του· ήταν προφανές ότι δίχως εφόδια η τουρκική στρατιά δεν θα μπορούσε να πορευθεί προς την Τριπολιτσά και ότι επρόκειτο απλώς για αντιπερισπασμό. Ο Κολοκοτρώνης προσπάθησε να επιβάλει τη γνώμη του στο πολεμικό συμβούλιο, ότι δηλαδή το σημαντικό ήταν να εμποδιστεί η υποχώρηση του Δράμαλη προς την Κόρινθο. Καθώς όμως για άλλη μια φορά το συμβούλιο ήταν δύσπιστο απέναντι στις παραινέσεις του, ο Κολοκοτρώνης άφησε το μεγαλύτερο μέρος του στρατού στους Μύλους και με ένα μικρό σώμα εγκαταστάθηκε στο χωριό Αγιος Γεώργιος, το οποίο δεσπόζει στα στενά των Δερβενακίων. «Πηγαίνει να ξαναγίνει κλέφτης στα βουνά και να πιάση τα κορφοβούνια και τους Αηλιάδες...» λέγεται ότι είπε ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης με περιφρόνηση.
Στις 26 Ιουλίου από το στρατόπεδο του Δράμαλη ακούστηκαν οι πυροβολισμοί που ανήγγειλαν την εκκίνηση της μεγάλης στρατιάς. Λέγεται ότι τότε ο Κολοκοτρώνης μίλησε στους Ελληνες, διηγούμενος ότι στο όνειρό του η ίδια η θεά Τύχη τον είχε βεβαιώσει για τη νίκη. Τόσο σίγουρος ήταν μάλιστα, ώστε λέγεται ότι είπε: «Εχω τόσην βεβαιότητα να σας ειπώ να μην πάρετε ούτε τα άρματά σας, για να πάρωμε των Τούρκων. Σήμερα ο καθένας από εμάς θα καταδιώκη πολλούς...». Για να κρύψει μάλιστα τον μικρό αριθμό των συμπολεμιστών του - υπολογίζονται σε περίπου 2.300 άνδρες - ο έλληνας οπλαρχηγός κατέφυγε σε ένα «κλέφτικο» τέχνασμα: Αφού παρέταξε σχεδόν όλους τους άνδρες του στην πλαγιά όπου βρισκόταν το χωριό Αγιος Σώστης, ο ίδιος, μαζί με τους ηλικιωμένους και τους άμαχους, πήγε απέναντι στον Αγιο Γεώργιο και, αφού μάζεψε ολόγυρα όσο περισσότερα ζώα μπορούσε για να κάνουν φασαρία, κρέμασε κάπες, φέσια και σημαίες από διάφορα ξύλα, ώστε από μακριά να φαίνεται ότι εκεί ενέδρευε ανυπόμονος στρατός.
Το πρώτο τμήμα της τουρκικής στρατιάς, η εμπροσθοφυλακή των Αλβανών, πέρασε τα στενά δίπλα από τον «πλαστό» στρατό του Κολοκοτρώνη, δίχως σημαντικές απώλειες. Το δεύτερο όμως κατατροπώθηκε. «Από εκάστου λόφου», κατά τον Μπαρτόλντι, «ανεπήδων ένοπλοι Ελληνες και καπνός πυρίτιδος κατεκάλυψε όλας τας κλιτύς του όρους. Οι Τούρκοι ιππείς, υποχωρήσαντες τάχιστα, προσεπάθησαν να αναβώσι την δεξιάν όχθην του χειμάρρου, αφ' ης ανελίσσεται η ανωφέρεια του Αγίου Σώστη. Οι πεζοί παρηκολούθουν όπως ηδύναντο, τα όπλα δε και αι αποσκευαί και παν ό,τι παρεκώλυε την πορείαν απερρίφθησαν. Αλλ' οι Ελληνες έσπευδον διώκοντες τους φεύγοντες και το λαμπρόν όνειρον του Κολοκοτρώνη ήρχιζε να πραγματοποιήται».

Και θα είχε πράγματι πραγματοποιηθεί το όνειρο, αν οι οπλαρχηγοί που είχε καλέσει ο Κολοκοτρώνης είχαν καταφθάσει εγκαίρως. Ο μόνος που απάντησε στο κάλεσμα ήταν ο Νικηταράς ο «Τουρκοφάγος», με τους άνδρες του οποίου όμως είχαν ενωθεί και αυτοί του Παπαφλέσσα και του Υψηλάντη. Ο Νικηταράς έσπευσε να ανακόψει την υποχώρηση των Τούρκων προς την Κόρινθο και έτσι στη χαράδρα μπροστά στον Αγιο Σώστη οι Τούρκοι άφησαν περισσότερους από 3.000 νεκρούς. Η δε μεγάλη τουρκική στρατιά διασπάστηκε και ένα μέρος της κατέφυγε στην Κόρινθο, ενώ το άλλο γύρισε πίσω στο Αργος, όπου ο Δράμαλης παρέμεινε άπραγος για μία ημέρα, προσπαθώντας να συνέλθει από την πανωλεθρία.
Ηταν όμως αδύνατον να παραμείνει άλλο η τουρκική στρατιά στο Αργος, δίχως εφόδια. Μη θέλοντας ασφαλώς να δοκιμάσει την τύχη του από το ίδιο πέρασμα, ο τούρκος αρχιστράτηγος επέλεξε το πέρασμα του Αϊνορίου, ανατολικότερα από το σημείο όπου είχε ηττηθεί το πρώτο τμήμα της στρατιάς του. Το ελληνικό πολεμικό συμβούλιο, υπό την καθοδήγηση του Κολοκοτρώνη, είχε βεβαίως εκπονήσει σχέδιο για αυτή την περίπτωση, το οποίο όμως δεν εκτελέστηκε σωστά. Το σχέδιο ήθελε τους Ελληνες που ως τότε είχαν στρατοπεδεύσει στους Μύλους να χτυπήσουν τα νώτα του Δράμαλη, μόλις αυτός άφηνε πίσω του το Αργος. Αντ' αυτού, τους Ελληνες προσήλκυσαν τα λάφυρα του εγκαταλειμμένου τουρκικού στρατοπέδου και άφησαν τα νώτα του Δράμαλη ανενόχλητα.
Ο Νικηταράς και ο Υψηλάντης βέβαια επιτέθηκαν στους Τούρκους από τον Αγιο Σώστη, ο δε Παπαφλέσσας από το Αϊνόρι, οι τούρκοι ιππείς όμως κατόρθωσαν να ανοίξουν δρόμο, καθώς δεν τους κατεδίωκε κανένας. Τα σώματα που έστειλε ο Κολοκοτρώνης, υπό τη διοίκηση του γιου του, Γενναίου Κολοκοτρώνη, και του Πλαπούτα, έφτασαν πολύ αργά, ώστε μεγάλο μέρος της τουρκικής στρατιάς διέφυγε, αφήνοντας πίσω μόλις 1.000 νεκρούς. Ηττημένος και καταδιωκόμενος ο μεγάλος σερασκέρης έφτασε στην Κόρινθο.
Ο Κολοκοτρώνης διέταξε να φυλαχθούν όλα τα περάσματα προς τη Δυτική Πελοπόννησο ή προς τη Στερεά τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον ανεφοδιασμό της Κορίνθου. Υστερα από λίγο ό,τι είχε απομείνει από τη λαμπρή τουρκική στρατιά άρχισε να υποκύπτει στην πείνα και στις αρρώστιες που επέφερε η στέρηση. Και ο ίδιος ο τρομερός Δράμαλης, ο «κατακτητής της Πελοποννήσου», πέθανε στην Κόρινθο, εξουθενωμένος.
ΔΙΟΡΘΩΣΗ
Στο προηγούμενο τεύχος της «Ιστορίας», ο δαίμων του Η/Υ μετέθεσε τη δραστηριότητα του Μιλτιάδη χίλια και πλέον χρόνια αργότερα, μετατρέποντας το σωστό «π.Χ.» στο τραγελαφικά εσφαλμένο «μ.Χ.». Ζητούμε συγγνώμη από τους αναγνώστες μας.
ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ: ΘΥΜΙΟΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ, ΝΙΝΑ-ΜΑΡΙΑ ΠΑΣΧΑΛΙΔΟΥ

ΠΗΓΗ

Παρασκευή, 8 Ιουνίου 2012

ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ ΕΚΣΤΡΑΤΕΥΤΙΚΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΡΕΑ: ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ 13ΟΥ ΣΜΗΝΟΥΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΚΑΙ ΤΕΛΕΤΕΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΤΑΓΜΑΤΟΣ ΠΕΖΙΚΟΥ - ΒΙΝΤΕΟ

Στην αεροπορική βάση της ΕΛΕΥΣΙΝΑΣ (26/10/1950) ο Υπουργός Αεροπορίας ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΒΓΕΝΟΠΟΥΛΟΣ συνοδευόμενος από τον Αρχηγό ΓΕΑ Αντιπτέραρχο ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ ΚΕΛΑΪΔΗ επιθεωρεί τα πληρώματα και τα αεροσκάφη τύπου «C-47 Ντακότα» του 13ου Σμήνους Μεταφορών, το οποίο πρόκειται να αναχωρήσει για την ΚΟΡΕΑ τις επόμενες ημέρες. Μετά την επιθεώρηση ένας αξιωματικός διαβάζει την ημερησία διαταγή στους αεροπόρους, ο Ε. ΚΕΛΑΪΔΗΣ εκφωνεί λόγο και ανακρούεται ο Εθνικός Ύμνος. Τα σκάφη τροχοδρομούν στον αεροδιάδρομο και απογειώνονται. Περίπου τρεις εβδομάδες αργότερα ο Πρωθυπουργός και προσωρινός Υπουργός Εθνικής Αμύνης ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ προσέρχεται στο μνημείο του ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ για την τελετή της παράδοσης της ελληνικής σημαίας στο ενισχυμένο Τάγμα Πεζικού που θα σταλεί στην ΚΟΡΕΑ (14/11/1950). Στην τελετή παρίστανται στρατιωτικοί ακόλουθοι ξένων χωρών και οι εκπρόσωποι της ελληνικής στρατιωτικής ηγεσίας. Οι άνδρες του Τάγματος Πεζικού παρουσιάζουν όπλα κατά την άφιξη του Βασιλιά ΠΑΥΛΟΥ, ο οποίος συνοδεύεται από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατάρχη ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΑΠΑΓΟ. Ο Βασιλιάς ΠΑΥΛΟΣ και η Βασίλισσα ΦΡΕΙΔΕΡΙΚΗ παρακολουθούν την τελετή όρθιοι μπροστά στον ΑΓΝΩΣΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ. Ο Βασιλιάς παραλαμβάνει τη σημαία και την παραδίδει στον Διοικητή του τάγματος Συνταγματάρχη ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟ. Ακολουθεί παρέλαση του τάγματος παρουσία των επισήμων και πλήθους κόσμου που χειροκροτεί. Στους στρατώνες του ΡΟΥΦ πραγματοποιείται τελετή παράδοσης δώρων από διάφορες φιλανθρωπικές οργανώσεις στους άνδρες του Τάγματος Πεζικού. Ανάμεσα στους εκπροσώπους των οργανώσεων διακρίνεται η ΛΙΝΑ ΤΣΑΛΔΑΡΗ. Ο Δήμαρχος Αθηναίων ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΡΑΓΚΟΥΣΗΣ παραδίδει στον Διοικητή ένα καρυοφύλλι, δώρο προς τον Αρχηγό των δυνάμεων του ΟΗΕ στην Κορέα Στρατηγό ΝΤΑΓΚΛΑΣ ΜΑΚΑΡΘΟΥΡ. Ακολουθεί τελετή που πραγματοποιείται στον ΠΕΙΡΑΙΑ κατά την αναχώρηση του Τάγματος Πεζικού για την ΚΟΡΕΑ (15/11/1950). Ο Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ χαιρετάει τους αξιωματικούς και τους άνδρες του τάγματος, καθώς και τον Αρχηγό ΓΕΣ Στρατηγό ΓΕΩΡΓΙΟ ΚΟΣΜΑ και τον Αρχηγό της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής στην ΕΛΛΑΔΑ, Αντιστράτηγο Ρ. Ε. ΤΖΕΝΚΙΝΣ. Ακολουθούν ομιλίες του Πρωθυπουργού και του Διοικητή του τάγματος. Ο Αντιστράτηγος Ρ. Ε. ΤΖΕΝΚΙΝΣ προσφέρει στους αξιωματικούς από ένα περίστροφο, ενώ ο Στρατιωτικός Διοικητής Πειραιά προσφέρει την εικόνα της ΠΑΝΑΓΙΑΣ και λουλούδια. Πάνω στο πλοίο που θα μεταφέρει την ελληνική δύναμη στην ΚΟΡΕΑ γίνεται η έπαρση της σημαίας του ΟΗΕ. Ο Σ. ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ αποχωρεί και αρχίζει η επιβίβαση των αξιωματικών και των στρατιωτών στο πλοίο. (Το υλικό αυτό τεκμηριώθηκε από το Εθνικό Οπτικοακουστικό Αρχείο) Δείτε το εδώ

Τετάρτη, 6 Ιουνίου 2012

BBC: Τι θα έκαναν οι αρχαίοι ‘Ελληνες για την κρίση;

  • 613



 BBC: Τι θα έκαναν οι αρχαίοι ‘Ελληνες για την κρίση;
Τι συμβουλές θα έδιναν οι αρχαίοι Έλληνες στους σύγχρονους, που ταλανίζονται από την οικονομική και πολιτική κρίση; αναρωτιέται το BBC, προβάλλοντας το «γνώθι σαυτόν» ή το «διαλέξτε καλούς ηγέτες» που θα μπορούσαν να φανούν πολύ χρήσιμες σε όποιον διαλέξει να βυθιστεί στις διδαχές των προγόνων, αναζητώντας καθοδήγηση.
Το άρθρο υπογράφει ο λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης Armand D’ Angour ο οποίος είναι και συγγραφέας του βιβλίου «Οι Έλληνες και το Νέο: η καινοτομία στην αρχαία ελληνική φαντασία και εμπειρία και το επικείμενο Εύρηκα: Εφτά αρχές νεωτερισμού από την Αρχαία Ελλάδα».
Χρέος, διχασμός και εξέγερση. Αυτή ήταν η Αθήνα του 6ου αιώνα π.Χ.
Αρχικά ο καθηγητής αναφέρεται στον 6ο αιώνα π.Χ. και τον Σόλωνα. «Στις αρχές του 6ου αιώνα π.Χ. οι πολίτες της Αθήνας βαρύνονταν από χρέη, κοινωνικό διχασμό και ανισότητες, με τους φτωχούς αγρότες έτοιμους να πωλήσουν τους εαυτούς τους για σκλάβους, απλώς και μόνο για να ζήσουν τις οικογένειές τους. Η εξέγερση ήταν επικείμενη, ωστόσο ο αριστοκράτης Σόλωνας, προέκυψε ως δίκαιος μεσολαβητής μεταξύ των συμφερόντων πλουσίων και φτωχών. Κατήργησε τα δεσμά που δημιουργούσε το χρέος, περιόρισε την ιδιοκτησία γης, και διαίρεσε τους πολίτςε σε τάξεις με διαφορετικά επίπεδα πλούτου και αντίστοιχων οικονομικών υποχρεώσεων.

Τα μέτρα του, παρότι δέχθηκαν επιθέσεις από όλες τις πλευρές, υιοθετήθηκαν και άνοιξαν τον δρόμο για την δημιουργία της δημοκρατίας», γράφει ο D’ Angour. Συμπεραίνει μάλιστα ότι η επιτυχία του Σόλωνα δείχνει ότι οι μεγάλοι ηγέτες πρέπει να έχουν το κουράγιο υλοποιήσουν μη δημοφιλή συμβιβαστικά μέτρα για το καλό της δικαιοσύνης και της σταθερότητας.

Τι θα συμβεί μετά; Ο Δελφικός χρησμός
Αναφερόμενος στους ακατάληπτους χρησμούς του μαντείου των Δελφών, ο καθηγητής εικάζει ότι στην ερώτηση: «Πρέπει η Ελλάδα να αφήσει το ευρώ;» η απάντηση ίσως να ήταν : «Η Ελλάδα θα πρέπει να εγκαταλείψει το ευρώ αν το ευρώ έχει εγκαταλείψει την Ελλάδα» αφήνοντας όσους τάσσονται υπέρ και όσους τάσσονται κατά μιας εξόδου, να ερίζουν για το ποια ακριβώς είναι η σημασία του χρησμού.

Σημειώνει ωστόσο ότι η πιο σοφή συμβουλή είναι τα περίφημα Δελφικά παραγγέλματα: «Γνώθι σαυτόν» και «Μηδέν άγαν».

Πρόσεχε, υπάρχουν και χειρότερα…Ο Οδυσσέας και η αντοχή
«Βάστα καρδιά, χειρότερα δεινά βαστούσες τότες που μού ‘τρωγε ο αδάμαστος ο Κύκλωπας γενναίους 20 συντρόφους»* λέει ο Οδυσσέας κατά το ταξίδι της επιστροφής στην Ιθάκη, προσπαθώντας να πείσει τον εαυτό του να μην λυγίσει τώρα, μετά από τόσες περιπέτειες.

Το μήνυμα, όπως επισημαίνει ο καθηγητής, είναι ότι στο παρελθόν υπήρξαν πιο δύσκολες καταστάσεις και ξεπεράστηκαν με ευφυΐα και κουράγιο.

* (μτφ. Αργύρη Εφταλιώτη)

Είσαι βέβαιος ότι είναι σωστό αυτό; Η ακούραστη αναζήτηση του Σωκράτη
«Είναι πολύ μεγάλο αγαθό για τον άνθρωπο το μιλάει κάθε μέρα για την αρετή και για τα άλλα για τα οποία με ακούτε να συζητάω εξετάζοντας τον εαυτό μου και τους άλλους. Γιατί η ζωή, χωρίς να τα εξετάζει κανείς αυτά, είναι ζωή που δεν αξίζει να τη ζει ο άνθρωπος» έλεγε ο Σωκράτης που δεν σταμάτησε ποτέ να αναζητήσει απαντήσεις σε ερωτήματα όπως «Τι είναι δικαιοσύνη» και «πως πρέπει να ζούμε;».

Η κληρονομιά του μεγάλου Έλληνα φιλοσόφου, είναι το καθήκον να συνεχίζουμε την ακούραστη αναζήτηση ακόμη και όταν- ή μάλλον ειδικά όταν- δεν είναι πιθανό να βρούμε σαφείς, οριστικές απαντήσεις.

Η σάτιρα του Αριστοφάνη
Η κωμωδία του Αριστοφάνη «Βάτραχοι» του 405 π.Χ. περιέχει ειλικρινείς και ξεκάθαρες συμβουλές για τους «πολιτικά ασταθείς» συμπατριώτες του: διαλέξτε καλούς ηγέτες, ή θα ξεμείνετε με τους κακούς.

Να κάνουμε το ίδιο όπως την τελευταία φορά; Ηράκλειτος ο στοχαστής
«Δεν μπορεί να μπεις δυο φορές στο ίδιο ποτάμι» έλεγε ο Ηράκλειτος, τον 5ο π.Χ. αιώνα. Ενώ η αλλαγή είναι συνεχής, διαφορετικά πράγματα αλλάζουν με διαφορετικούς ρυθμούς. Σε ένα περιβάλλον μόνιμης ροής, είναι σημαντικό να ορίσει κανείς κάποια σταθερά σημεία και να πιαστεί γερά από αυτά. Οι αγορές ομολόγων, το χρέος και τα πακέτα διάσωσης μπορεί να αποτελούν μια τέτοια πρόκληση.
ΕΘΝΟΣ

Δευτέρα, 4 Ιουνίου 2012

Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης ΒΙΝΤΕΟ

Η ΚΟΡΒΕΤΑ "ΚΡΙΕΖΗΣ" ΣΤΗΝ ΑΠΟΒΑΣΗ ΤΗΣ ΝΟΡΜΑΝΔΙΑΣ



Άρθρο του 1946!

Περί Αλός


Δ. Ν. Κιοσσές
Αντιπλοίαρχος Β.Ν.

Από τα αρχεία της ΕΘΕ (Ελληνική Θαλάσσια Ένωση)
Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ναυτική Ελλάς», τ. 146,
σελ. 5. ΙΟΥΝ 1946, εκδ. ΕΘΕ/ΓΕΝ. Αναδημοσίευση
στο Περί Αλός με την έγκριση της ΕΘΕ.



Έπαρση σημαίας στην κορβέτα «Κριεζής»
τον Νοέμβριο του 1943 στο Λίβερπουλ.

ΦΩΤΟ: Αρχείο Ναυάρχου Γρ. Μεζεβίρη Β.Ν.

Εις το νουν μου έρχονται σήμερον, αναμνήσεις ωραίαι, και αι αναμνήσεις είναι από τας επιχειρήσεις που έγιναν εις την ΝΟΡΜΑΝΔΙΑΝ, την 6η Ιουνίου του 1944.
Εις τας επιχειρήσεις αυτάς έλαβον μέρος δύο Ελληνικαί Κορβέται η μία ήτο ο «Τομπάζης» και η άλλη ήτο ο «Κριεζής».
Τα πλοία αυτά παρεχωρήθησαν από το Βρετανικόν Ναυτικόν εις τους Έλληνας. Ο «Τομπάζης», ήτο το πρώην H.M.S. “Tamaris K.”  και ο «Κριεζής» το πρώην H.M.S. “Coreopsis”.
Τα πληρώματα των πλοίων αυτών ήσαν Έλληνες πάσης προελεύσεως και παντός επαγγέλματος κατά τον ειρηνικόν βίον. Ήσαν Έλληνες διαμένοντες εις Ελλάδα, Έλληνες της Αιγύπτου, Έλληνες της Περσίας, Έλληνες της Γαλλίας και Έλληνες διαμένοντες εις Αγγλίαν.
Ήσαν ναύται του Εμπορικού Ναυτικού, Δικηγόροι, Εφοπλισταί, Φοιτηταί, Εργάται, Λογισταί και Τραπεζικοί υπάλληλοι, Αλιείς, Αγρόται, Σπουδασταί ιερατικών σχολών και διάφοροι άλλοι.
Ενθυμούμαι ήσαν και τρεις Έλληνες Ισραηλίται γεννηθέντες εις Θεσσαλονίκην και διαμένοντες εις Αγγλίαν από τον καιρό που ήσαν ακόμη νήπια. Δεν θα ξεχάσω ποτέ αυτούς. Ήσαν ευφυέστατοι και χειρίζοντο το Radar κατά τρόπον αριστουργηματικόν.
Πολλοί από τους υπηρετούντας δεν εγνώριζον τελείως την Ελληνικήν και μίαν νύκτα εις το διαμέρισμα του πληρώματος του «Κριεζή» είχαν ξαπλωθή σε δύο μπράντες κοτσαρισμένες παραπλεύρως, ένας Χιώτης ναύτης κι ένας Ισραηλίτης που ονομάζετο Ιάκωβ (Jack).Πριν να κοιμηθούν είχαν από ένα περιοδικό ο καθένας και το εδιάβαζαν κάτω από  το φως του διαμερίσματος, που ήταν στερεωμένο εις το μεταξύ των δύο μπραντών μέρος. Όταν λοιπόν ο αγαθός Χιώτης απεφάσισε να κοιμηθή, ήθελε να σβύση και το φως. Επειδή όμως διάβαζε και ο Ισραηλίτης, έπρεπε να συγκατατεθή κι αυτός, και δια να καταλάβη, ο Χιώτης του είπε: Σε παρακαλώ Τζακ δεν σβύνεις το λάϊτ (light) να κάνουμε σλιπ (sleep), εννοώντας με αυτό «Σβύσε το φως να κοιμηθούμε».
Εν τούτοις όλοι αυτοί, έχοντες το δαιμόνιον της θαλάσσης, που το έχει καθένας που έχει ελληνικόν αίμα, - με τας φιλοτίμους προσπαθείας των, και με την εκπαίδευσιν επί τη βάσει του αγγλικού συστήματος, όχι μόνον απετέλεσε καλόν σύνολον, αλλά και πολλάκις απέσπασαν κολακευτικούς λόγους εκ μέρους των Βρεττανών Ναυτικών Διοικητών.
Είχα την τιμήν και την τύχην να παραλάβω τον «Κριεζήν» ως κυβερνήτης, το φθινόπωρο του 1943, και να υπηρετήσω εις αυτόν μέχρι και τρεις μήνες μετά την απελευθέρωσιν της προσφιλούς πατρίδος. Αλησμόνητοι καιροί!
Ο «Κριεζής» ηργάσθη επί τέσσαρες μήνες εις την Διοίκησιν των Δυτικών προσγείων (Western Approaches) με βάσιν το Liverpool, και ελάμβανε μέρος εις συνοδείας νηοπομπών, εις το Βόρειον Ατλαντικόν, από των Αγγλικών Νήσων εις Νέαν Γην.
Μετά ταύτα ειργάσθη εις την Διοίκησιν του Portsmouth με βάσεις το Portsmouth και το Portland, από όπου έλαβε μέρος και εις τις επιχειρήσεις της Νορμανδίας.
Από το τέλος Οκτωβρίου του 1944 ειργάσθη εις την Μεσόγειον με βάσιν την Αλεξάνδρειαν και τον Τάραντα.
Τώρα λοιπόν ας αρχίσω να εξιστορώ όσο μπορώ συντομώτερον τα των επιχειρήσεων εις την Νορμανδίαν.
Αι επιχειρήσεις εγένοντο την αυγήν της 6ης Ιουνίου 1944 και στεφθείσαι από επιτυχίαν, υπήρξαν εκείναι αι οποίαι ηνάγκασαν την Γερμανίαν να υποταγή άνευ όρων πριν ή παρέλθη έτος από την ημέραν κατά την οποίαν ήρχισαν.
Αι επιχειρήσεις επρόκειτο κανονικώς να αρχίσουν την 5ην Ιουνίου 1944, ανεβλήθη όμως η έναρξίς των κατά 24 ώρας, λόγω θυέλλης ενσκυψάσης εις τον Στενόν της Μάγχης την πρωίαν της 3η Ιουνίου.
Η προπαρασκευή υπήρξεν από πάσης απόψεως αρτιοτάτη, και ήτο κατά την κυρίαν γραμμήν έργον του Βρεττανικού Επιτελείου, το οποίον φυσικά είχεν όλον το βάρος της ευθύνης του ασφαλούς διάπλου δια του στενού της Μάγχης, όλου του πλήθους αυτής των πλωτών μέσων που έφερον τας αποβιβασθησομένας δυνάμεις. Τα της επιχειρήσεως διελαμβάνοντο εις τόμον ογκώδη και βιβλιοδετημένον, η δε επιχείρησις έφερε τα όνομα «Neptune».
Δύο μήνες προ της επιχειρήσεως, ο «Κριεζής» είχεν εντατικά εργασθή εις συνοδείας νηοπομπών και ανθυποβρυχιακάς περιπολίας. Ενθυμούμαι ότι μία ή δύο φορές είχαμε εξέλθη εις την ξηράν. Όλοι βέβαια, εγνωρίζαμεν ότι κάτι αναμένεται, το υποπτευόμεθα και από τας ασκήσεις, αλλά δεν εγνωρίζαμε τα οπότε θα γίνη. Ολίγον προ του τέλους Μαΐου παρελήφθη εις σάκκος, χαρακτηριζόμενος ως αυστηρώς απόρρητος και μία Διαταγή δίδουσα οδηγίας διαφυλάξεως του σάκκου επί ασφαλούς καταστροφής του, εν περιπτώσει ατυχήματος εις το πλοίον. Η ίδια διαταγή έλεγε ότι ο σάκκος θα ανοιχθή κατόπιν σήματος.
Τώρα πλέον είχαμε καταλάβει όλοι ότι πλησιάζει η ημέρα.
Εις την 1ην Ιουνίου ήλθε η Διαταγή και ανοίξαμε τον σάκκον και διαβάσαμε ότι αφορούσε το πλοίον.
Από της μεσημβρίας της 3ης Ιουνίου 1944 όλα τα αποβατικά και συνοδά ευρίσκοντο αγκυροβολημένα εις τας προκαθορισμένας θέσεις αγκυροβολίας. Το πλοίον μας είχε αγκυροβολήσει εις το West Solent  μαζί με την Βρεττανική Κορβέτα «Campanula» και τα δέκα Αμερικανικά Αρματαγωγά που θα συνοδεύαμε.
Το απόγευμα της 4ης Ιουνίου έγινεν εις τον «Κριεζήν» η προ εκάστης επιχειρήσεως γινομένη πάντοτε συνδιάσκεψις (Conference). Εις αυτήν έλαβεν μέρος ο κυβερνήτης της «Campanula», ο Αμερικανός Πλωτάρχης Διοικητής των Αρματαγωγών μετά του επιτελούς του, ο Βρεττανός Σύνδεσμος του «Κριεζή» και ο γράφων. Αφού είπαμεν ότι είχαμεν να πούμε, προσεφέρθη μετά το τέλος της συζητήσεως και το απαραίτητον ποτόν (Drink). Ο καμαρώτος  είχε βάλει εις την γραμμήν μπουκάλες με ουίσκυ, με τζιν, με μπύρα, με Σέρρυ, με Λάιμ, σόδα, πάγο και ποτήρια. Ότι ήθελε ο καθένας έπαιρνε κι έπινε. Επήρε ο καθένας το ποτήρι του, και πολλές φορές είπαμε ο ένας στον άλλον «all the best», «Good luck» και λοιπά, πράγμα που σημαίνει ότι αδειάσανε και ξαναγεμίσανε πολλές φορές τα ποτήρια. Πίνοντας ελέγαμεν και διάφορα αλατισμένα και ανάλατα αστεία. Σε μια στιγμή ο Βρεττανός Σύνδεσμος του «Κριεζή» ερώτησε τον Αμερικανό Επιτελή του Διοικητού των Αρματαγωγών: «Μήπως ξέρεις τι έχετε φορτώσει εις τα Αρματαγωγά σας;»  Ο Αμερικανός Αξιωματικός απήντησε: «Ακριβώς δεν ξέρω». Και πράγματι δεν ήξευρε και ο Διοικητής των Αρματαγωγών ο οποίος είπε «Ούτε εγώ δεν ξέρω, αλλά νομίζω ότι αυτά που έχομε φορτώσει, κοστίζουν πάνω από δέκα εκατομμύρια δολλάρια». Που να ευρίσκωνται άραγε οι καλοί αυτοί Σύμμαχοι; Ας είναι η ώρα τους πάντοτε καλή.
Μόλις έφυγαν από το πλοίο οι Σύμμαχοι Συνάδελφοι, επέρασε λίγο και φάγαμε για βράδυ εις το Καρρέ. Είμεθα μαζεμένοι όλοι οι Αξιωματικοί και ακούγαμε το ραδιόφωνο.
Έπαρση σημαίας στην κορβέτα «Κριεζής»
τον Νοέμβριο του 1943 στο Λίβερπουλ.

ΦΩΤΟ: Αρχείο Ναυάρχου Γρ.Μεζεβίρη Β.Ν.
Ο Βρεττανός Σύνδεσμος επήρε το Βερολίνον να ιδή τι έλεγε κα ακούσαμε τότε το «Achtung Mariners» εις εκπομπήν ειδικήν για τους Γερμανούς του Καλαί. Δεν είχαν ιδέαν οι φιλαράκοι μας τι τους επερίμενε.
Ελέγαμε πολλά, και τον λόγον είχε σχεδόν πάντοτε ο πρώτος μηχανικός του πλοίου, ο οποίος με τον «Κανάρη» είχε λάβει μέρος και εις την απόβασιν της Σικελίας. Έτσι επέρασε το βράδυ της 4ης Ιουνίου, μέχρις ότου ήλθε η ώρα να κοιμηθούμε.
Εξημέρωσε η 5η Ιουνίου και από το μεσημέρι της ημέρας αυτής ήρχισαν να διαπλέουν το αγκυροβόλιόν μας αι ομάδες της αποβατικής κρούσεως. Τέλος ήλθε και η σειρά μας, αποπλεύσαμεν με την ομάδα μας και παραθέτω κατωτέρω τα δελτία κινήσεως του πλοίου από Sollent εις Γαλλικάς Ακτάς και εκείθεν εις Spithead (έξω του Portsmouth) συνοδεύοντες νηοπομπήν εξ 11 πλοίων φορτωμένων με αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες και Πεζικόν της 50ης Βρεττανικής Μεραρχίας Northubrian.
Ο πλους εγένετο με καιρόν σχετικώς καλόν και με συνεχήν κάλυψιν από αέρος κατά μεν την ημέραν από οκτώ αεροπλάνα διώξεως, κατά δε τη νύκτα με άμεσον επί τη αιτήσει μας εκ της Διοικήσεως διώξεως της Επιχειρήσεως, διάθεσιν τοιούτων.
Η Διαταγή του Allied Naval Cammander – in chief expeditionary Force Admiral Sir Bertram Ramsey No X/0927/37, η αναφερομένη εις την επιχείρησιν Neptune έλεγεν ότι το πλοίον θα συμμετείχεν εις τας επιχειρήσεις Αποβάσεως εις Γαλλίαν, αποσπώμενον εις την Ανωτέραν Ναυτικήν Διοίκησιν της Eastern Naval Task Force (Rear Admiral Sir P. L. Devian)  και ειδικότερον εις την Ναυτικήν Διοίκησιν της Force «G» (Commodore C. E. Douglas Pennant).
Εις εκτέλεσιν της διαταγής ταύτης του Naval Cammander Force «G» απεπλεύσαμεν εξ West Solent και δια του καθοριζομένου δρομολογίου επλεύσαμεν εις τον προορισμόν μας (κατιτήριον σημείον) διελθόντες δια του προ ημών αγρευθέντος διαύλου υπ’ αριθ. 5 συνοδεύοντες την προαναφερομένην νηοπομπήν ήτις απετέλει το Assult Groud No 17.
Εις το κατιτήριον σημείον εφθάσαμεν 35 λεπτά αργότερον του κανονικού και τούτο διότι τα οκτώ πλοία της νηοπομπής τα οποία ερυμούλκουν τας αποβατικάς σχεδίας λόγω του ελαφρού κυματισμού και των ρευμάτων, δεν ηδυνήθισαν να αναπτύξωσι την ταχύτητα που έπρεπε ιδίως εις τον αλιευθέντα δίαυλον, το πλάτος του οποίου ήτο 400 υάρδας μόνον.
Ευθύς ως εφθάσαμεν εις το κατιτήριον σημείον, εγένετο έπαρσις μικρού σημαιοστολισμού και το πλήρωμα ετέθη εις τας θέσης μάχης.
Εις το προπέτασμα κατείχομεν την πρωραίαν θέσιν εις απόστασιν 1500 υαρδών. Το H.M.S. «Campanula» την πρυμναίαν θέσιν εις απόστασιν 2000 υαρδών και το U.S. GGRCIO80 εις το αριστερόν εγκάρσιον της νηοπομπής.
Η νηοπομπή έπλευσε εις δύο στήλας μέχρι της αρχής του διαύλου, οπότε εσχηματίσθη  εις γενικήν γραμμήν μέχρι του κοτιτηρίου σημείου, οπότε και πάλι εσχηματίσθη εις δύο στήλας, πλέουσα εις το σημείον αποβάσεως της ακτής.
Μετά το κατιτήριον σημείον, επλεύσαμεν εις σημείον (φ = 49ο 26,5Β, λ = 00ο 31’,2Δ και ανεφέραμεν εις το Commodor Force «G» όστις είχε υψώσει το σήμα του επί του ειδικώς μετεσκευασμένου επιβατικού H.M.S. «Bullalo».
Καθ’ όλην την διάρκειαν του πλου και παρά τας ακτάς, ουδεμίαν συναντήσαμεν εχθρικήν ενέργειαν.
Ως η προαναφερομένη Διαταγή του Commodor Force «G» ανέφερεν, έδει να πλεύσωμεν εις σημείον ΗΗ (φ = 49ο 36,6Β, λ = 00ο 35,Δ όπου θα συναντώμεθα με το Βρεττανικόν Αντιτορπιλλικόν H.M.S. «Blankley» τιθέμενοι υπό τας διαταγάς του.
Ώραν 1118/6 6.44 συνηντήθημεν με το α/τ «Blankley» και ώραν 1125/6 6.44 ηγκυροβολήσαμεν, συν Θεώ, εις περιοχήν ΗΗ.
Την 10.55 μ.μ. της επομένης διετάχθημεν όπως αποπλεύσωμεν δια την Αγγλίαν συνοδεύοντες μετά του αντ/κού «Blankley» 8 πλοία κενά, φέροντα μερικούς τραυματίας. Απεπλεύσαμεν όντως την ορισθείσαν ώραν με άνεμον Δ. εντάσεως 4, ορατότητα 5-7 μίλ. και κυματισμόν. Ουδέν αεροπλάνον μας συνόδευε αλλά αν παρίστατο ανάγκη θα μας εστέλλοντο τοιαύτα, αμέσως επί τη αιτήσει μας. Το αντ/κόν «Blankley» ήτο επικεφαλής των σκαφών της νηοπομπής άτινα έπλεον εις γραμμήν παραγωγής, ημείς δε κατείχομεν την τελευταίαν θέσιν.
Από ώρας 2305 ενώ νηοπομπή έπλεε εν τω διαύλω, εσημάνθη αεροπορικός συναγερμός διαρκέσος μέχρι ώρας 0030/7 6 44. Κατόπιν διαταγής τα συνοδά παρήγαγον καπνόφραγμα δια της συσκευής προς κάλυψιν των νηοπομπών. Ο πνέων άνεμος και η ανάγκη του πλου των συνοδών και των συνοδειών εις τους διαύλους δεν επέτυχον την κάλυψιν των νηοπομπών. Τα εχθρικά αεροπλάνα διήλθον άνωθεν της νηοπομπής πολυβολούντα ενώ τας βόμβας των έρριπτον εις τα παρά την ακτήν ευρισκόμενα πλοία.
Εβάλλομεν κατά των εχθρικών αεροπλάνων κατά διάφορα χρονικά διαστήματα μέχρις ώρας 0023/7 ότε ουδέν εχθρικόν αεροπλάνον υπερίπτατο άνω της συνοδευομένης νηοπομπής.
Η νηοπομπή δια του προαναφερθέντος δρομολογίου έφθασεν εις τον προορισμόν της, έχουσα μερικά θύματα εκ των πολυβολισμών, ημείς δε μετά τον ανεφοδιασμόν δια καυσίμων επλεύσαμεν, συν Θεώ, εις Spithead όπου ηγκυροβολήσαμεν ώραν 1105 της 7.6.44.
Όταν εφθάσαμεν εις τας Γαλλικάς ακτάς και ενώ επλέομεν δια να αγκυροβολήσωμεν συναντήσαμεν τον  «Τομπάζην» και ήρχισαν αι επευφημίαι εις τα δύο πλοία. Σε μίαν στιγμήν ήκουσα ένα θερμαστήν να φωνάζη «να ζήση ο “Κριέζαρος” και η “Τομπαζάρα”».
Ερώτησα τον Ναύκληρον του πλοίου, ένα θαλασσόλυκο του Εμπορικού Ναυτικού και πολύ φιλότιμο, να μου εξηγήση διατί τον «Κριεζή» τον έλεγε «Κριέζαρο» και τον «Τομπάζη» δεν τον έλεγε «Τομπάζαρο» αλλά «Τομπαζάρα». Μου είπε ότι το καμπούνι, (δηλαδή το πλήρωμα) λέει αρσενικά τα καράβια που βαστάνε στη θάλασσα και θηλυκά όσα δεν βαστάνε. Ο «Κριεζής» βαστά καλύτερα από τον «Τομπάζη».
Ακούσατε σκέψις; Αλλά ημπορεί νομίζετε να τα βάλη κανείς με το καμπούνι;
Αυτά λοιπόν μου ήλθαν ως αναμνήσεις και μαζί με αυτάς τας αναμνήσεις ζωντανεύουν πάλιν εις τον νουν μου πολλαί εικόνες από την υπηρεσίαν μου εις τον προσφιλή μου «Κριεζή», το τυχερό αυτό καράβι εις δύσκολες και κακές στιγμές πολέμου και κακοκαιρίας.
Εύχομαι η Παναγία και ο προστάτης μας Άγιος Νικόλαος να φυλάττουν και να βοηθούν πάντοτε τον «Κριεζή» και η καλή τύχη να ταξιδεύει διαρκώς μαζί του.
Εις σας δε αγαπητοί μου Αξιωματικοί, Υπαξιωματικοί και ναύται, που υπήρξατε πειθαρχικοί, ακούραστοι, γενναίοι και πιστοί, όταν υπηρετούσατε μαζί μου εις τον «Κριεζή», πάντοτε θα σας οφείλω χάριτας.
Δ.Ν.Κιοσσές
Αντιπλοίαρχος Β.Ν.
Β.Π. «ΠΙΝΔΟΣ» - 30 Μαΐου 1946.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...