₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪

*Άνθρωποι και κυβερνήσεις ποτέ δεν διδάχτηκαν τίποτα από την Ιστορία, ούτε ποτέ καθόρισαν την δράση τους επάνω σε αλήθειες και αρχές στηριγμένες σ' αυτήν *
(Χέγκελ)
*Η ιστορία είναι θεματοφύλακας μεγάλων πράξεων, μάρτυρας του παρελθόντος, παράδειγμα και δάσκαλος για το παρόν και μεγάλος σύμβουλος για το μέλλον.*
(Μιγκέλ Ντε Θερβάντες)
*Την ιστορία μελέτα παιδί μου, γιατί έτσι όχι μόνο τον εαυτό σου και τη ζωή σου θα κάμεις ένδοξη και χρήσιμη στην ανθρώπινη κοινωνία, αλλά και το μυαλό σου οξυδερκέστερο και διαυγέστερο.*
(Ιπποκράτης)
Όποιος ξεχνάει την ιστορία του είναι υποχρεωμένος να την ξαναζήσει*. (Σανταγίανα Ισπανός Φιλόσοφος)

Δευτέρα, 28 Φεβρουαρίου 2011

"Καρτερία": Το πρώτο ελληνικό ατμοκίνητο πολεμικό σκάφος και ο κυβερνήτης του Φρανκ Άμπνευ Άστιγγξ.













Πρίν βρεθεί στη δική μας λιμνοθάλασσα, προσπαθώντας με οδηγό τον Άστιγξ να ελευθερώσει την πόλη μας, είχε ένα μακρύ και περιπετειώδες ταξίδι.
Η Καρτερία παραγγέλεται το 1824 με διαμεσολαβητή ανάμεσα στην ελληνική πλευρά και τους Άγγλους δανειστές Ricardo’s, τον λόρδο Έλλις.
Το 1825 οι Άγγλοι επιβάλλουν εκβιαστικά ως αρχηγό του ατμοκίνητου στόλου της Ελλάδος το ναύαρχο λόρδο Κόχραν. Έπρεπε βέβαια εκτός της Καρτερίας να παραγγελθούν και άλλα σκάφη. Το πρωτόκολλο που υπέγραψε πάλι ο Έλλις και αρκετοί Άγγλοι φιλέλληνες, προέβλεπε την παραγγελία ακόμη 5 σκαφών αξίας 150.000 λιρών ενώ η παράδοση θα γινόνταν εντος 2,5 μηνών. Έτοιμα πλοία όμως δεν υπήρχαν κι έτσι οι ημερομηνίες του πρωτοκόλλου δεν θα τηρούνταν. Τα πλοία θα ναυπηγούνταν στα ναυπηγεία του Μπρεντ ενώ η Καρτερία είχε ήδη αρχίσει να κατασκευάζεται στο Ντέπφορντ και την όλη επίβλεψη είχε ο Κόχραν.
Το πρόγραμμα όμως καθυστερούσε επικίνδυνα κι έτσι ξεσπάει το «σκάνδαλο του Λονδίνου». Η τιμή της Καρτερίας είχε συμφωνηθεί στις 12.000 λίρες τη στιγμή που το καθένα από τα υπόλοιπα κόστιζε υπερ διπλάσια. Η επιτροπή των τριτεγγυητών (Λορδος Ελλις κ. α.), διαχειρίζονταν τα χρήματα εν αγνοία των Ελλήνων, αγόραζαν άχρηστα υλικά και πλήρωναν ύποπτες αμοιβές και προμήθειες. Ο Κόχραν μάλιστα αγόρασε ένα έτοιμο σκάφος για ναυαρχίδα του, την ημιολία «Μονόκερως»και την εξόπλισε με πολυτέλεια (για την κάβα μόνο πληρώνει 2.500 λίρες). Οι 150.000 λίρες μαζί με τις 12.00 της Καρτερίας καταξοδεύονται.
Στην Ελλάδα το Μεσολόγγι έχει ήδη πέσει. Ο Κόχραν θορυβημένος επισπεύδει τη ναυπήγηση της Καρτερίας ώστε να πλεύσει τουλάχιστον αυτή
προς βοήθεια. Το σκάφος έπρεπε να είχε παραδοθεί τον Αύγουστο του 1825 αλλά οι εργασίες του θα τελειώσουν τον Μάρτιο του 1826. Κυβερνήτης θα τοποθετηθεί ο Άστιγξ (Frank Abney Hastings, 1794-1828) του οποίου οι ικανότητες θα αλλάξουν την κατάσταση. Δραστήριος και έντιμος, προετοιμάζει το πλοίο αγοράζοντας μάλιστα με δικά του χρήματα τα ναυτιλιακά όργανα και τους χάρτες και θα δώσει ιδιαίτερη σημασία στον πυροβολικό τομέα. Το Φεβρουάριο του 1826 δίνει εντολή στον ύπαρχό του Χέιν να πλεύσει προς την Ελλάδα μεταφέροντας ναυτικό εξοπλισμό και κάρβουνο. Ενας αγγλικός νόμος όμως, απαγόρευε στην Καρτερία να αποπλεύσει με τα κανόνια της κι έτσι διέταξε τον Χέιν να ζητήσει τα κανόνια του φρουρίου του Ναυπλίου κάτι που βρήκε αντίθετους τους Ελληνες αξιωματικούς ετσι ώστε αργότερα να μεταφερθούν δια ξηράς. Η Καρτερία έπλευσε δοκιμαστικά στον Τάμμεση και στις αρχές του Ιουλίου του 1826 ξεκίνησε για την Ελλάδα.
Οι περιπέτειες του σκάφους ξεκινούν. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της στη Μεσόγειο, πυρκαγιά θα καταστρέψει τις μηχανές πλοήγησης και με την βοήθεια των ιστίων της θα καταπλεύσει στο Κάλιαρι της Σαρδηνίας. Από εκεί θα στείλει τον Τζορτζ Φίνλευ (τον μετέπειτα ιστορικό και βιογράφο του) στην Αγγλία για την προμήθεια ανταλλακτικών. Το πρωινό της 3ης Σεπτεμβρίου 1826 “πρωτοφανής ενάλιος θόρυβος” ξυπνά τους κατοίκους του Ναυπλίου και όλοι μένουν έκθαμβοι μπροστά στο “παπόρι του Κοχράνη”όπως το είπαν. Οι δύο μεγάλοι τροχοί στα πλάγια του πλοίου τους έκαναν να πιστέψουν ότι με λίγη προσπάθεια θα μπορούσε ν’ ανέβει στην κορυφή του Παλαμηδιού.
Ο Άστιγξ - πλοίαρχος πλέον του Ελληνικού Ναυτικού - προσπαθεί να κάνει το σκάφος του ετοιμοπόλεμο. Ο οπλισμός του ήταν βαρύς και πρωτόγνωρος για την εποχή (8 πυροβόλα που έριχναν εκρηκτικά κοίλα βλήματα των 68 λιβρών συστήματος Πεζάνς), αλλά εκείνο που δημιούργησε προβλήματα ήταν επάνδρωση του πλοίου. Ιδιαίτερα ενοχλήθηκαν οι Υδραίοι επειδή δεν προτιμήθηκαν ναυτικοί από τις δικές τους τάξεις προκαλώντας τον Άγγλο φιλέλληνα να τους πει ότι : “ δεν ήλθα διά διασκέδασιν. Ήλθα να πολεμήσω και όχι να ρίξω βόμβας εις τον αέραν…θα προσλάβω χρησίμους”. Η τελική σύνθεση του πληρώματος αποτελούνταν από 17 αξιωματικούς, 22 υπαξιωματικούς 110 ναύτες, 22 πυροβολητές και 4 μάγειρες ενώ η καταγωγή του πληρώματος ήταν αγγλική, ελληνική και σουηδική. Ο Σμυρναίος Ιωσήφ Φαλάγγας ανέλαβε ύπαρχος, ο Χέιν διοικητής του πυροβολικού, ο Ψαριανός Μικές Δούκας και ο Ιωάννης Σωτηριάδης αρχηγοί των αξιωματικών, ο Αμερικανός φιλέλληνας Σαμιουελ Χάου ιατρός και τέλος ο Ι. Κριτοβουλίδης τοποθετήθηκε φροντιστής και γραμματέας.
Η Καρτερία συμμετείχε στις ναυτικές επιχειρήσεις των ετών 1826-1828, ρίπτοντας συνολικά 18.000 περίπου βλήματα. Στις 29 Σεπτεμβρίου 1827 καταστρέφει 9 από τα 11 πλοία του τουρκικού στόλου στον κόλπο της Ιτέας. Μαζί με τον στρατηγό Τσωρτς, την 11η Μαίου του 1828 αρχίζουν την πολιορκία του Αιτωλικού αφού πριν είχε ανακαταληφθεί ο Ντολμάς και ο Πόρος (10 Απριλίου). Την 25η Μαίου ο ήρωας-κυβερνήτης της Καρτερίας θα πληγωθεί και θα μεταφερθεί στη Ζάκυνθο όπου πεθαίνει ενώ κυβερνήτης πλέον αναλαμβάνει ο Ι. Φαλάγγας.
Το 1831 η Καρτερία βρίσκεται στο ναύσταθμο του Πόρου. Εκεί κατά τη διάρκεια των θλιβερών για το έθνος γεγονότων που υποκινήθηκαν από ανθρώπους του Μιαούλη, κινδύνεψε να ανατιναχθεί μαζί με την κορβέτα “Yδρα” και τη φρεγάτα “Ελλάς”, αν την τελευταία στιγμή δεν προλάβαινε να σβήσει το φυτίλι ο Μυκονιάτης ναύτης Γ. Γαλασίδης. Το ταξίδι της Καρτερίας έφθανε στο τέλος του. Ο Άγγλος μηχανικός Άλφονς Πάρις και ο Βαβαυρός Βάισενμπαχ κατέβαλλαν τις τελευταίες προσπάθειες για τη συντήρηση και διάσωσή της. Παρ’ όλα αυτά το σκάφος παρέμεινε σαπίζοντας στο ναύσταθμο του Πόρου και τον Δεκέμβριο του 1841 στην “κατάστασιν του Βασιλικού Στόλου” δεν υπάρχει αναφορά του ονόματός του. Η Καρτερία ήταν το πρώτο ελληνικό ατμόπλοιο και το πρώτο παγκοσμίως που συμμετείχε σε πολεμικές επιχειρήσεις.
Ο Κόχραν εν τω μεταξύ, είχε ήδη φθάσει στην Ελλάδα με τον “Μονόκερώ” του τον Απρίλιο του 1827, αλλά τα πράγματα δεν τον ευνοούσαν και επέστρεψε στην Αγγλία όπου θα τύχει σκληρής κριτικής για το πρόγραμμα του «που ατιμάζει την αγγλικήν βιομηχανίαν και σπείρει εμπόδια στην ανεξαρτησίαν της Ελλάδος». Θα δημοσιεύσει μάλιστα μια απολογία για τις ευθύνες του. Από τα 5 ατμοκίνητα που είχαν παραγγελθεί η “Επιχείρηση” θα φθάσει στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 1827, ο “Ακαταμάχητος” θα καταστραφεί σε δοκιμές στον Τάμμεση και τέλος ο “Ερμής”, θα πλεύσει στο Ναύπλιο τον Οκτώβριο του 1828 με κυβερνήτη τον πλοίαρχο Μπλάκερ και τον αμετανόητο Κόχραν τον οποίο ο Καποδίστριας θα παύσει από όλα τα καθήκοντά του.
Ο βιογράφος του Φρανκ Άμπνευ Άστιγξ αναφέρει πως η Καρτερία ήταν το μοναδικό ελληνικό σκάφος τέλεια οργανωμένο και με το πιο πειθαρχημένο πλήρωμα και ο κυβερνήτης του ένας από τους πιο έντιμους και χρήσιμους φιλέλληνες που ποτέ δεν έλαβε αμοιβή ξοδεύοντας μάλιστα τμήμα της ισχνής περιουσίας του, για να κρατήσει ως το τέλος την Καρτερία μάχιμη και δυνατή.
Βιβλιογραφία
Περισσάκης Ηλίας, "Τα πρώτα εθνικά δάνεια και οι αγορές των πλοίων της Ελληνικής Επανάστασης", περιοδικό "Ναυτική Ελλάς", Ιούνιος 2001, τευχ. 808.
George Finlay, "History of the Greek Revolution", Edinburg, 1861
Hellenicnavy.gr, επίσημη ιστοσελίδα του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.

Μιχ. Κότσαρης 20-3-२००५

ΠΗΓΗ

Βοηθήστε να σωθεί ο Ιερός Βωμός των 12 Θεών! Help us Save the Sacred Altar of the 12 Gods


Βοηθήστε να σωθεί ο Ιερός Βωμός των 12 Θεών! Help us to Save the  Sacred Altar of the 12 GodsΌσοι Συνέλληνες επιθυμούν ας αναρτήσουν τις παρακάτω εικόνες στις ιστοσελίδες τους και ας το διαδώσουν και όπου μπορούν!
Ευχαριστούμε
..........................................................................................................................................................................
alt alt

Ο Ιερός Βωμός των 12 Θεών μπορεί να σωθεί! Αρκεί να βοηθήσεις!

ΣυνΈλληνα!
Ο Ιερός μας Βωμός, δεν μπορεί και δεν πρέπει να παραμένει έρμαιο στα οικονομικά συμφέροντα που αντιτάσσει η πλευρά του ΗΣΑΠ, η σιωπή των ΜΜΕ και η αδιαφορία του Υπουργείου Πολιτισμού. Έχεις Ιστορικό και πρωτίστως Ηθικό χρέος να τον Υπερασπιστείς με όλες σου τις δυνάμεις!
Μπορεί να θάφτηκε τόσα χρόνια, μα δεν έπαψε να είναι Ιερός για τους Έλληνες που ακολουθούν την Πατρώα Θρησκεία! Τώρα που επανήλθε στο φως, ο Ιερός Βωμός των 12 Θεών πρέπει να έχει ανάμεσα στους υπερασπιστές του και εσένα! Ενημέρωσε όσους περισσότερους μπορείς για το θέμα! Διέδωσε ότι υπάρχουν Έλληνες που προσπαθούν, και ένωσε και εσύ τις δυνάμεις σου!
Όλοι μαζί μπορούμε!

Καλέστε αλλεπάλληλα στο τηλ του ΥΠ.ΠΟΛ 2131322100 και στον ΗΣΑΠ 2103248311-17
Στείλτε e-mail και συντονιστείτε στην προσπάθεια που διαρκώς διευρύνεται!

Θύρσος- Έλληνες Εθνικοί
.........................................................................................................................................................................
Dear Friends
Please spread these banners wherever you can! Thank you
alt
alt

Our Sacred Altar of the 12 Gods can not be and can not stay in the hands of the economical profits that the Railway Company oblige, the silence of media and the disinterest of the Ministry of "Culture". You have Historical but first of all Moral Duty to Defend the Altar with all your powers!
It might was underground for years now, but never stopped to be Sacred for all the Hellenes that follows their Ethnic (Native) Religion.
Now that it came back to the light, the Sacred Altar of the 12 Gods should have also YOU to it's defenders.
Inform or update everyone about this matter. Inform that there are Hellenes that they fight for it and Unite your powers with us!
All Together We Can Succeed!

Call or e-mail
Ministry of "Culture"
+302131322100
grplk@culture.grΑυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

Railway Station (ISAP)
+302103248311 - 17
pro@isap.grΑυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

Give your Voice to this Movement that is getting wider day by day!

Βοηθήστε να  σωθεί ο Ιερός Βωμός των 12 Θεών! Help us to Save the Sacred Altar of the  12 GodsThe story so far:
From our Call for Solidarity throughout the Thinking People all over the World!
"Very recently during constructions on the railway network of Athens, a magnificent Treasure of the Hellenic History was discovered, a masterpiece of the Hellenic Culture, the Sacred Altar of the 12 Gods. Now this Treasure is in immediatedanger because of the lack of interest of the Hellenic State, because of the decision of the railway company to bury it as quick as possible. And also know that the Altar and its very site were the center of Athens in Ancient Years. The holiest spot of Athens. Where Hiketes (suppliants) would ask for Mercy! As archaeologists say, it is as important as the golden-elephantine statue of Goddess Athena! This Altar is not only an archaeological remain. It is also Sacred, especially to us, the followers of the Hellenic Ancient Religion. The total devastation of it, means that the Hellenic Culture has been mutilated by the ignorant and dangerous people who rule and they do not respect who they are, where they come from, and especially where they want to lead us, the Hellenes..."

--
Θύρσος - Έλληνες Εθνικοί
Για την έρευνα,μελέτη και διάδοση του Αρχαίου Ελληνικού Πολιτισμού.

Thyrsos - Hellenes Ethnikoi
For the research, study and spread of the Ancient Hellenic Culture.

ΠΗΓΗ

Παρασκευή, 25 Φεβρουαρίου 2011

Η Μακεδονία στην Οξφόρδη

Ολόχρυσο κεφάλι Μέδουσας που βρέθηκε στον τάφο του Φιλίππου Β’ και θα ταξιδέψει στο Ashmolean Μuseum της Οξφόρδης.
Τα Νέα
Μυρίζει ακόµη χώµα. Βγήκε από τη βασιλική γη των Αιγών μόλις πριν από τρία χρόνια και δεν το έχει δει κανείς πέρα από τους αρχαιολόγους που το έφεραν στο φως. Το περίτεχνο ολόχρυσο στεφάνι όμως από τον τάφο του γιου του Μεγάλου Αλεξάνδρου —του Ηρακλή—, που δολοφονήθηκε σε ηλικία μόλις 17 ετών, είναι έτοιμο να «πετάξει». Και να αποτελέσει ένα από τα 551 αριστουργήματα της μακεδονικής τέχνης που θα ταξιδέψουν στο Ashmolean Μuseum στην Οξφόρδη µε αφορμή την έκθεση «Από τον Ηρακλή στον Μεγάλο Αλέξανδρο. Θησαυροί από την αρχαία πρωτεύουσα των Μακεδόνων στα χρόνια της ∆ηµοκρατίας», που τίθεται υπό την αιγίδα του Πρωθυπουργού.
Βασιλιάδες —από τον Περδίκκα έως τον Φίλιππο Β´ και τον Αλέξανδρο— που πολεμούν κι άλλοι που έχουν βγει για κυνήγι µε τα όπλα τους. Βασιλείς-αρχιερείς στολισμένοι µε τα ιερατικά τους διαδήματα. Βασίλισσες-πρωθιέρειες φορτωμένες µε κοσμήματα και ιερά σκεύη.
∆έσποινες των οποίων η δράση άγγιξε τα όρια του μύθου, όπως η Ευρυδίκη: μητέρα τριών βασιλιάδων και γιαγιά του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η γυναίκα που διαχειρίστηκε την εξουσία σαν άνδρας. Συμπόσια όπως απεικονίζονται στις χρυσελεφάντινες κλίνες του Φιλίππου Β´ και στα μωσαϊκά των ανδρώνων του ανακτόρου. Μεγαλοπρεπείς ταφικές πυρές.
Είναι ο κόσμος της παλιάς μακεδονικής πρωτεύουσας —των Αιγών— όπως αναδύεται μέσα από ευρήματα των ανασκαφών των τελευταίων 20 ετών που διενεργεί το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και η ΙΖ´ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων. Και η πρώτη από τις δύο μεγάλες εκθέσεις-αφιερώματα στον μεγάλο στρατηλάτη που ετοιμάζονται στην Ευρώπη (η δεύτερη προγραμματίζεται για το φθινόπωρο στο Μουσείο του Λούβρου), όπου από τα 551 έργα τέχνης τα 527 εκτίθενται για πρώτη φορά. «Είναι μια ευκαιρία να δείξουμε ότι κάτι αλλάζει στη χώρα, να αναδείξουμε τη νέα Ελλάδα. ∆ιότι ο τρόπος που αντιλαμβάνεται ο κόσμος ποιοι είμαστε και ποια είναι η δική µας ταυτότητα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τρόπο που αναδεικνύουμε την κληρονομιά µας. Με εκθέσεις σαν και αυτή η Ελλάδα δηλώνει “είμαι εδώ, συμμετέχω” και δείχνει όχι µόνο τον αρχαίο πολιτισμό της, αλλά και το ποιοι είμαστε σήμερα», επισημαίνει ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού Παύλος Γερουλάνος.
Στόχος της έκθεσης είναι να αποκαλυφθεί η συνέχεια του μακεδονικού βασιλείου από την Εποχή του Σιδήρου ως την Ελληνιστική περίοδο, περίοδο περίπου επτά αιώνων, αλλά και να αναδειχθούν τα πρόσωπα, σε αντίθεση µε την έκθεση του Λούβρου, όπου το βάρος δίνεται στον χώρο.
Όσο για την πολιτική διάσταση; «Θα θέλαμε να αποσυνδέσουμε την έκθεση από το σύγχρονο πολιτικό πρόβλημα», τονίζει η ευρωβουλευτής και καθηγήτρια στο ΑΠΘ Χρυσούλα Παλιαδέλη. «Εμείς παρουσιάζουμε εικόνες από τις Αιγές γεμάτες µε ελληνική τέχνη, ελληνικές επιγραφές. Όποιος θέλει να βγάλει συμπεράσματα σχετικά µε το τι μιλούσαν οι αρχαίοι Μακεδόνες μπορεί. Αλλά δεν είναι αυτό που θέλουμε να τονίσουμε».

INFO
«Από τον Ηρακλή στον Μεγάλο Αλέξανδρο. Θησαυροί από την αρχαία πρωτεύουσα των Μακεδόνων στα χρόνια της ∆ημοκρατίας» στο Μουσείο Ashmolean της Οξφόρδης από 7 Απριλίου έως 29 Αυγούστου.


Πηγή: Τα Νέα, 25/2/2011 (Μ. Αδαμοπούλου)

Πέμπτη, 24 Φεβρουαρίου 2011

Τα Δελφικά Παραγγέλματα


Τα Δελφικά Παραγγέλματα είναι οι εντολές που άφησαν στους Έλληνες οι σοφοί της Αρχαίας Ελλάδας.
Μια πολύτιμη κληρονομιά γνώσης και σοφίας για τις επερχόμενες γενεές.
Οι αρχαίοι Έλληνες ιερείς δεν έδιναν συμβουλές ούτε άκουγαν τις εξομολογήσεις των πιστών, αλλά ασχολούνταν μόνο με την τέλεση των θυσιών και των άλλων ιεροτελεστιών.
Η ηθική εκπαίδευση και καθοδήγηση των πολιτών ξεκινούσε μεν από τους παιδαγωγούς και παιδοτρίβες της νεαρής ηλικίας, αλλά συνεχιζόταν αργότερα στα μαντεία, τα οποία, εκτός από τις χρησμοδοτήσεις τους για τα μελλούμενα και τις θελήσεις των θεών, έδιναν και ένα πλήθος ηθικών παραγγελμάτων και προτροπών συμβουλευτικού χαρακτήρα για τα προβλήματα της καθημερινής ζωής.
Περίoπτη θέση βέβαια, κατείχε σε όλα αυτά, το διάσημο σε όλο τον κόσμο Μαντείο των Δελφών, του οποίου τα ομώνυμα ηθικά παραγγέλματα είχαν καταγραφεί στους τοίχους του Προνάου του Ναού του Απόλλωνος, στο υπέρθυρο ή ακόμα και σε διάφορες στήλες που είχαν τοποθετηθεί περιμετρικά στις πλευρές του ναού.
Τα 147 Δελφικά Παραγγέλματα ή Πυθίας Γράμματα, ήταν λιτά αποφθέγματα ελαχίστων λέξεων και ανήκαν στους 7 σοφούς της αρχαιότητας:
Τον Θαλή τον Μιλήσιο, τον Πιττακό τον Μυτιληναίο, τον Βία τον Πρηνεύ, τον Σόλωνα τον Αθηναίο, τον Κλεόβουλο τον Ρόδιο, τον Περίανδρο τον Κορίνθιο και τον Χίλωνα τον Λακεδαιμόνιο.
Στο αέτωμα του ναού δέσποζαν τα τρία σπουδαιότερα Δελφικά Παραγγέλματα, τα οποία εύκολα μπορούσε να διακρίνει ο πλησιάζων επισκέπτης:
  • Κάτω αριστερά το ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ (να γνωρίσεις τον εαυτό σου).
  • Κάτω δεξιά το ΜΗΔΕΝ ΑΓΑΝ (να κάνεις τα πάντα με μέτρο, αποφεύγοντας την υπερβολή).
  • Ανάμεσά τους, στη κορυφή, το περίφημο «ΕΝ ΔΕΛΦΟΙΣ Ε» (ή ΕΙ), για το οποίο ο ιερέας των Δελφών Πλούταρχος έγραψε ολόκληρη πραγματεία («Περί τού έν Δελφοίς Ε»), προσπαθώντας να ερμηνεύσει την απωλεσθείσα σημασία του.
Ο θαυμασμός των αρχαίων Ελλήνων για τα ανηρτημένα αυτά αποφθέγματα στο Μαντείο των Δελφών ήταν τόσο μεγάλος, ώστε ο λυρικός ποιητής Πίνδαρος (522 π.Χ.) θεωρούσε τους επτά σοφούς, γιους του Ήλιου, που με την ακτινοβολία τους φώτιζαν και καθοδηγούσαν τον άνθρωπο στην οδό της αρετής. Αυτά τα σοφά παραγγέλματα χρησιμοποιήθηκαν στην συνέχεια και απο άλλους λαούς, που τα παρουσίασαν σαν "θρησκευτικές εντολές".
"Εν δέ τώ προνάω τά έν Δελφοίς γεγραμμένα, έστιν ώφελήματα άνθρώποις"
Παυσανίας

· Έπου θεώ. Ακολούθα τον θεό.

· Νόμω πείθου. Να πειθαρχείς στο Νόμο.

· Θεούς σέβου. Να σέβεσαι τους θεούς.

· Γονείς αίδου. Να σέβεσαι τους γονείς σου.

· Ηττώ υπέρ δικαίου. Να καταβάλεσαι για το δίκαιο.

· Γνώθι μαθών. Γνώρισε αφού μάθεις.

· Ακούσας νόει. Κατανόησε αφού ακούσεις.

· Σαυτόν ίσθι. Γνώρισε τον εαυτό σου.

· Εστίαν τίμα. Να τιμάς την εστία σου.

· Άρχε σεαυτού. Να κυριαρχείς τον εαυτό σου.

· Φίλους βοήθει. Να βοηθάς τους φίλους.

· Θυμού κράτε. Να συγκρατείς το θυμό σου.

· Όρκω μη χρω. Να μην ορκίζεσαι.

· Φιλίαν αγάπα. Να αγαπάς τη φιλία.

· Παιδείας αντέχου. Να προσηλώνεσαι στην εκπαίδευσή σου.

· Σοφίαν ζήτει. Να αναζητάς τη σοφία.

· Ψέγε μηδένα. Να μην κατηγορείς κανένα.

· Επαίνει αρετήν. Να επαινείς την αρετή.

· Πράττε δίκαια. Να πράττεις δίκαια.

· Φίλοις ευνόει. Να ευνοείς τους φίλους.

· Εχθρούς αμύνου. Να προφυλάσσεσαι από τους εχθρούς.

· Ευγένειαν άσκει. Να είσαι ευγενής.

· Κακίας απέχου. Να απέχεις από την κακία.

· Εύφημος ίσθι. Να έχεις καλή φήμη.

· Άκουε πάντα. Να ακούς τα πάντα.

· Μηδέν άγαν. Να μην υπερβάλλεις.

· Χρόνου φείδου. Να μη σπαταλάς το χρόνο.

· Ύβριν μίσει. Να μισείς την ύβρη.

· Ικέτας αίδου. Να σέβεσαι τους ικέτες.

· Υιούς παίδευε. Να εκπαιδεύεις τους γιους σου.

· Έχων χαρίζου. Όταν έχεις, να χαρίζεις.

· Δόλον φοβού. Να φοβάσαι το δόλο.

· Ευλόγει πάντας. Να λες καλά λόγια για όλους.

· Φιλόσοφος γίνου. Να γίνεις φιλόσοφος.

· Όσια κρίνε. Να κρίνεις τα όσια.

· Γνους πράττε. Να πράττεις με επίγνωση.

· Φόνου απέχου. Να μη φονεύεις.

· Σοφοίς χρω. Να συναναστρέφεσαι με σοφούς.

· Ήθος δοκίμαζε. Να επιδοκιμάζεις το ήθος.

· Υφορώ μηδένα. Να μην είσαι καχύποπτος.

· Τέχνη χρω. Να ασκείς την Τέχνη.

· Ευεργεσίας τίμα. Να τιμάς τις ευεργεσίες.

· Φθόνει μηδενί. Να μη φθονείς κανένα.

· Ελπίδα αίνει. Να δοξάζεις την ελπίδα.

· Διαβολήν μίσει. Να μισείς τη διαβολή.

· Δικαίως κτω. Να αποκτάς δίκαια.

· Αγαθούς τίμα. Να τιμάς τους αγαθούς.

· Αισχύνην σέβου. Να σέβεσαι την εντροπή.

· Ευτυχίαν εύχου. Να εύχεσαι ευτυχία.

· Εργάσου κτητά. Να κοπιάζεις για πράγματα άξια κτήσης.

· Έριν μίσει. Να μισείς την έριδα.

· Όνειδος έχθαιρε. Να εχθρεύεσαι τον χλευασμό.

· Γλώσσαν ίσχε. Να συγκρατείς τη γλώσσα σου.

· Ύβριν αμύνου. Να προφυλάσσεσαι από την ύβρη.

· Κρίνε δίκαια. Να κρίνεις δίκαια.

· Λέγε ειδώς. Να λες γνωρίζοντας.

· Βίας μη έχου. Να μην έχεις βία.

· Ομίλει πράως. Να ομιλείς με πραότητα.

· Φιλοφρόνει πάσιν. Να είσαι φιλικός με όλους.

· Γλώττης άρχε. Να κυριαρχείς τη γλώσσα σου.

· Σεαυτόν ευ ποίει. Να ευεργετείς τον εαυτό σου.

· Ευπροσήγορος γίνου. Να είσαι ευπροσήγορος.

· Αποκρίνου εν καιρώ. Να αποκρίνεσαι στον κατάλληλο καιρό.

· Πόνει μετά δικαίου. Να κοπιάζεις δίκαια.

· Πράττε αμετανοήτως. Να πράττεις με σιγουριά.

· Αμαρτάνων μετανόει. Όταν σφάλλεις, να μετανοείς.

· Οφθαλμού κράτει. Να κυριαρχείς των οφθαλμών σου.

· Βουλεύου χρήσιμα. Να σκέπτεσαι τα χρήσιμα.

· Φιλίαν φύλασσε. Να φυλάττεις τη φιλία.

· Ευγνώμων γίνου. Να είσαι ευγνώμων.

· Ομόνοιαν δίωκε. Να επιδιώκεις την ομόνοια.

· Άρρητα μη λέγε. Να μην λες τα άρρητα.

· Έχθρας διάλυε. Να διαλύεις τις έχθρες.

· Γήρας προσδέχου. Να αποδέχεσαι το γήρας.

· Επί ρώμη μη καυχώ. Να μην καυχιέσαι για τη δύναμή σου.

· Ευφημίαν άσκει. Να επιδιώκεις καλή φήμη.

· Απέχθειαν φεύγε. Να αποφεύγεις την απέχθεια.

· Πλούτει δικαίως. Να πλουτίζεις δίκαια.

· Κακίαν μίσει. Να μισείς την κακία.

· Μανθάνων μη κάμνε. Να μην κουράζεσαι να μαθαίνεις.

· Ους τρέφεις αγάπα. Να αγαπάς αυτούς που τρέφεις.

· Απόντι μη μάχου. Να μην μάχεσαι αυτόν που είναι απών.

· Πρεσβύτερον αιδού. Να σέβεσαι τους μεγαλύτερους.

· Νεώτερον δίδασκε. Να διδάσκεις τους νεότερους.

· Πλούτω απόστει. Να αποστασιοποιείσαι από τον πλούτο.

· Σεαυτόν αιδού. Να σέβεσαι τον εαυτό σου.

· Μη άρχε υβρίζων. Να μην κυριαρχείς με αλαζονεία.

· Προγόνους στεφάνου. Να στεφανώνεις τους προγόνους σου.

· Θνήσκε υπέρ πατρίδος. Να πεθάνεις για την πατρίδα σου.

· Επί νεκρώ μη γέλα. Να μην περιγελάς τους νεκρούς.

· Ατυχούντι συνάχθου. Να συμπάσχεις με το δυστυχή.

· Τύχη μη πίστευε. Να μην πιστεύεις την τύχη.

· Τελεύτα άλυπος. Να πεθαίνεις χωρίς λύπη।

ΠΗΓΗ

Τρίτη, 22 Φεβρουαρίου 2011

Οι Αρχαίοι Έλληνες λάτρευαν τα σκυλιά και όλα τα ζώα, σε αντίθεση με τους νεοέλληνες! Δείτε τα ιστορικά στοιχεία που το αποδεικνύουν!

Διογένης (412-323 π.Χ). Πίνακας του Jean-Léon Gérôme, με τίτλο “Ο Σκύλος” – 1860, Walters Art Museum, USA

Η φύση αποτέλεσε για του αρχαίους Έλληνες το πεδίο βάσης και εξέλιξης του ανθρώπου. Παρατήρησαν με ματιά και νου οξυδερκή, ότι μέσα σε αυτήν ο άνθρωπος πάλεψε με τα στοιχεία της φύσης, έπαθε πολλά, έμαθε από τα λάθη του και τέλος φιλοσόφησε την ίδια του την ύπαρξη, δίνοντας μεγάλη σημασία και ερμηνεύοντας τα θαυμαστά της δημιουργήματα που τον περιτριγυρίζουν. Έτσι, αναπτύχθηκε μια άλλη, ξεχωριστή σχέση με τα ζώα, που συμπληρώνουν, μαζί με τον άνθρωπο, τις φανερές μορφές έμψυχης εκδήλωσης της φύσης. Το ζώο που βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας των όντων,μετά τον άνθρωπο και έχει άμεση σχέση με την κοινωνική ζωή του ανθρώπου είναι ο σκύλος.

Υπάρχουν δύο μύθοι που εξηγούν το λόγο που ο σκύλος αποτελεί εδώ και χιλιάδες χρόνια τον πιο πιστό σύντροφο του ανθρώπου. Εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι λίγα είναι τα ζώα για τα οποία έχουν πλαστεί μύθοι από τους αρχαίους Έλληνες. Ο πρώτος μύθος, μας λέει πως ο κύν ήταν δημιούργημα του θεού Ήφαιστου. Για το λόγο αυτό, απολάμβανε μεγάλης εκτίμησης σε σημείο σχεδόν ισότητας με τους ανθρώπους, σε αντίθεση με τους αρχαίους Αιγυπτίους που είχαν μια πιο απόμακρη σχέση με τα ζώα (τα λάτρευαν μεν αλλά χωρίς να έχουν καθημερινή επαφή μαζί τους). Ο θεός Απόλλων εξημέρωσε το σκύλο και τον δώρισε στην αδελφή του θεά Αρτέμιδα, προκειμένου να τη συνοδεύει στο κυνήγι (κύναν άγω).

Επίσης, ένας άλλος μύθος αναφέρει ότι ο σκύλος είναι αποτέλεσμα αναπαραγωγής του Κέρβερου (του σκύλου που φύλαγε τον Άδη), την οποία επέτυχε ο Μολοσσός, ο εγγονός του Αχιλλέα. Για την ιστορία, τον Κέρβερο τον αιχμαλώτισε ο Ηρακλής και τον πήγε στον Ευρυσθέα, από τον οποίο τον έκλεψε ο Μολοσσός.

Πέραν όμως, από τους μύθους, οι αρχαίοι Έλληνες ασχολήθηκαν με τα ζώα και στο επιστημονικό πεδίο. Ο πανεπιστήμονας και φιλόσοφος Αριστοτέλης, στο έργο του «περί ζώων ιστορία», κάνει μια λεπτομερή μελέτη γύρω από τα είδη και τη φύση των σκύλων δείχνοντας έτσι τη σημασία που έδιναν οι αρχαίοι στο ζώο αυτό. Συγκεκριμένα, κατατάσσει του Μολοττικούς κύνες και τους Ινδικούς κύνες στην κατηγορία βραχυκεφάλων κυνών. (Υπενθυμίζω εδώ ότι η λέξη Μολοσσός είναι η αρχαία ονομασία της Ηπείρου). Ακόμα και στην καθημερινή ζωή των μεγάλων ανδρών ο κύνας έπαιξε σημαντικό ρόλο. Ο Μέγας Αλέξανδρος ως μαθητής του Αριστοτέλη, ήταν κυνόφιλος.
Όσο ήταν στην Πέλλα είχε μια θηλυκή σκυλίτσα (Μολοττικός κύων) και αργότερα στην Περσία κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του κατά του Πέρση Δαρείου, αγόρασε έναν αρσενικό σκύλο (Ινδικός κύων) και μάλιστα έναντι αδρής αμοιβής, ονόματι Περίττα. Αργότερα, έδωσε το όνομά του σε μια πόλη που ίδρυσε εκεί.

(φώτο αριστερά: Ανάγλυφο που απεικονίζει την συνάντηση του Αλέξανδρου με τον Διογένη. Δεξιά απο το άλογο του Αλέξανδρου διακρίνεται ένας σκύλος, πιθανόν του ιδίου. - Μουσείο Λούβρου)

Mία απο τις σημαντικότερες ενδείξεις για αυτήν την σχέση αγάπης και συντροφιάς μεταξύ των αρχαίων Ελλήνων με τους σκύλους, που διαρκεί πάνω απο 3.000 χρόνια, μας την δίνει ο πατέρας της Ελληνικής ιστορίας Όμηρος στην Οδύσσεια (ραψωδία ρ΄300-309), όπου περιγράφει το γνωστό και συγκινητικό περιστατικό του θανάτου του σκύλου του Οδυσσέα (ονόματι Άργος) τη στιγμή που αναγνωρίζει τον αφέντη του ντυμένο ζητιάνο, που γύρισε μετά από 10 έτη απουσίας.

Σχέση μοναδική. Συντροφικότητα που προκαλεί συγκίνηση. Ένα άλογο ον, ο κατάκοιτος σκύλος Άργος, παρ’ όλα τα χρόνια απουσίας του αφέντη του, μπόρεσε να τον αναγνωρίσει αφήνοντας σε εμάς, όπως και στον Οδυσσέα το δάκρυ να κυλήσει και να αγγίξει την καρδιά μας. Αβίαστα ερωτήματα έρχονται στο νου μας: Τι δέσιμο είχαν ο αφέντης με το σκύλο του, κάνοντας τον πολυταξιδεμένο και σκληρό από τις κακουχίες Οδυσσέα να δακρύσει; Τι είναι αυτό που μπορεί να οδηγήσει ένα άλογο ον να δεθεί συγκινησιακά με ένα λογικό; Μήπως η επικοινωνία αυτή δηλώνει την ύπαρξη της ψυχής; Μήπως, ως άνθρωποι πρέπει να δώσουμε μεγάλη βαρύτητα στη ψυχή μας και στην επικοινωνία με τη φύση, στην οποία άλλως τε είμαστε συγκάτοικοι με τα άλλα ζώα;

Οι αρχαίοι Έλληνες αντιλήφθηκαν από πολύ νωρίς τη διαφορετική σχέση που έχει ο σκύλος με τον άνθρωπο. Σχέση φιλική, σχέση συνεργασίας. Σχέση πάνω απ’ όλα εμπιστοσύνης, όπως επίσης και φιλοσοφικής συντροφιάς. Πριν από τον μεγάλο φιλόσοφο Σωκράτη, που άλλαξε τα δεδομένα της σκέψης πάνω σε βαθειά και αιώνια προβλήματα τη ανθρωπότητας, υπήρχαν οι λεγόμενοι κυνικοί φιλόσοφοι. Αυτοί, γύριζαν στους δρόμους των πόλεων και μιμούνταν τη ζωή των σκύλων. Ζούσαν σε πιθάρια ή σε βράχους προκειμένου να ταπεινωθούν και να φιλοσοφήσουν. Άλλως τε, μη ξεχνάμε την εικόνα που μας έχει μείνει χαραγμένη στο μυαλό με τον μεγάλο αρχαίο φιλόσοφο Διογένη να περιφέρεται μέρα μεσημέρι στους δρόμους της Αθήνας κρατώντας φανάρι και έχοντας συντροφιά έναν σκύλο, αναζητώντας άνθρωπο, όπως έλεγε, υπονοώντας την ποιοτική έννοια της λέξης.

Ο σκύλος λοιπόν, τιμήθηκε από όλους τους Έλληνες της αρχαίας εποχής, τοποθετώντας τον ακόμα και στο σύμπαν (αστερισμός του κυνός), εκφράζοντας έτσι την υπέρτατη αγάπη τους για το ζώο. Το γεγονός αυτό αν μη τι άλλο, δείχνει ότι ο σκύλος αποτελούσε μέρος της καθημερινότητας της ζωής τους. Η καθημερινότητα δεν άλλαξε στο πέρασμα των αιώνων και ο σκύλος παραμένει γύρω μας, δίπλα μας. Είναι ανάγκη να δούμε μέσα από την παρουσία του τη σταθερή κοινωνική σχέση του με τον άνθρωπο, καταδικάζοντας και αποτρέποντας την κακοποίησή τους από μερίδα συνανθρώπων μας.

Εξ’ άλλου, όσοι δεν το γνωρίζουν, ως και ο Μέγας Αλέξανδρος, που ενδιαφερόταν για μεγάλα και σημαντικά πράγματα, θέσπισε νόμο για την προστασία των ζώων. Κοιτάζοντας λοιπόν, στα μάτια ενός ποιμενικού ελληνικού Μολοττικού σκύλου (Hellenic Epir Molossus), μπορούμε να τρέξουμε πίσω στο χρόνο και να αισθανθούμε τη συντροφιά, όχι απλά ενός κύνα αλλά ενός αρχαίου «Έλληνα» φίλου και προστάτη της ζωής μας

Οι Έλληνες για να τιμωρήσουν την Εκάβη αποφάσισαν να τη λιθοβολήσουν. Ως προς τον θάνατό της υπάρχουν παραλλαγές, όλες όμως έχουν ως κοινό στοιχείο τη μεταμόρφωση σε σκύλο. Ο Ευριπίδης στην ομώνυμη τραγωδία του αναφέρει ότι η Εκάβη, αφού πρώτα είδε όλα τα παιδιά της νεκρά ή αρπαγμένα, μεταμορφώθηκε από τους θεούς, που τη λυπήθηκαν, σε σκυλί. Μία παραλλαγή λέει ότι η Εκάβη μεταμορφώθηκε σε σκύλο όταν την κατεδίωξαν για εκδίκηση οι σύντροφοι του Πολυμήστορα. Τρίτη εκδοχή είναι ότι η Εκάβη μεταμορφώθηκε σε σκύλο μέσα στο πλοίο που την οδηγούσε δούλη στην Ελλάδα. Τέλος, στην εκδοχή του λιθοβολισμού, η Εκάβη λιθοβολήθηκε πράγματι από τους Έλληνες, που όμως όταν πήγαν να την τραβήξουν κάτω από τις πέτρες βρήκαν, αντί για το πτώμα της, ένα σκυλί με πύρινα μάτια. Φαίνεται ότι η Εκάβη λατρεύθηκε σαν θεά με ιερό ζώο το σκυλί.

;Άλλος ένα Ελληνικός μύθος της αρχαιότητας έκανε αναφορά σε μηχανικούς σκύλους που είχαν σταλεί να προστατέψουν το παλάτι του Αλκίνοου. Οι Θεοί ήταν ιδιαίτερα ευχαριστημένοι με τον βασιλιά Αλκίνοο και μέσω της τέχνης του Ήφαιστου, του χάρισαν χρυσούς και ασημένιους, αθάνατους και πανίσχυρους μηχανικούς σκύλους για την προστασία του παλατιού του.

Ο σκύλος που πέθανε από λύπη

Το συγκινητικό εύρημα ενός σκελετού στη νεκρόπολη της Ελεύθερνας στην Κρήτη έρχεται να μας θυμίσει μύθους και μαρτυρίες για τη σχέση φιλίας ανάμεσα στους αρχαίους Ελληνες και σε ζώα που τους συντρόφευαν

Από τους αρχαιολόγους που έχουν μελετήσει τα ταφικά έθιμα των αρχαίων Ελλήνων λίγοι έχουν ασχοληθεί με αυτή την ιδιαίτερη σχέση ανθρώπου και ζώου. Οπωσδήποτε όμως όσοι έτυχε να «πέσουν» επάνω σε ταφή ζώου, είτε μαζί είτε χώρια από το αφεντικό του, ανατρέχουν στις αρχαίες γραπτές μαρτυρίες και θυμούνται και τους σχετικούς μύθους. Αφορμή τώρα για αυτή την εισαγωγή και το σχετικό ρεπορτάζ υπήρξε ένα συγκινητικό εύρημα στη νεκρόπολη της Ορθής Πέτρας στην Ελεύθερνα της Κρήτης όπου διεξάγεται η ανασκαφή του Πανεπιστημίου Κρήτης με τον καθηγητή Νίκο Σταμπολίδη. Πρόκειται για τον σκελετό ενός σκύλου που βρέθηκε δίπλα σε ένα πιθάρι που περιείχε τον σκελετό ενός αγοριού. Η γνωστή μας πια ανασκαφή της Ελεύθερνας είχε δημοσιευθεί για πρώτη φορά πριν από πολλά χρόνια στο «Βήμα» με τον τίτλο «Δειροτομηθείς Σιδήρω» και ο αποκεφαλισμένος σκελετός που βρέθηκε στην πυρά είχε μεταφερθεί αργότερα στην έκθεση της Ελεύθερνας που διοργανώθηκε στο Κυκλαδικό Μουσείο. Αυτή τη φορά στην ίδια ανασκαφή ήρθε στο φως ένα άλλο ενδιαφέρον εύρημα.

Κοντά στον γνωστό και για το ανθρωπολογικό του υλικό τάφο Α1Κ1 όπου έχουν βρεθεί τα οστά πολλών αριστοκρατών πολεμιστών της Ελεύθερνας από το 900 ως το 680 π.Χ.,ο χώρος είχε μείνει ανέπαφος. Μιλάμε βέβαια για ένα πολύ μικρό κομμάτι γης όπου ήρθε τώρα στο φως μια πιθοταφή ανάμεσα σε τεφροδόχους και χάλκινες φιάλες.Το στόμιο αυτού του πίθου είναι στραμμένο προς Βορά και ακουμπάει σε μια μεγάλη όρθια πέτρα η οποία δεν αποτελούσε μόνο τη φραγή του πίθου,αλλά και το σήμα του.Οταν ανοίξαμετον πίθο διαπιστώσαμε ότι περιείχε έναν σκελετό,σε συνεσταλμένη στάση,του οποίου τα οστά πιθανότατα ήταν ενός αγοριού εφηβικής ηλικίας 15 ίσως ετών.Οταν όμως μετά θελήσαμε να διαμορφώσουμε τον χώρο,προκειμένου να παραμείνει το πιθάρι in situ για τους επισκέπτες της νεκρόπολης,αφαιρώντας τα χώματα ακριβώς δίπλα και στο ίδιο βάθος όπου “πατούσε” ο πίθος,βρήκαμε τον σκελετό του σκύλου.Ο σκελετός είναι ακέραιος χωρίς ίχνη βίαιου θανάτου.Δεν έχουμε δηλαδή δείγματα ότι τον θυσίασαν. Είναι απλώς ένας κρητικός ιχνηλάτης σκύλος.Ετσι η πιθανότερη εξήγηση είναι ότι ίσως πέθανε από τη λύπη του,πράγμα που ανήκει βέβαια στον χώρο των υποθέσεων καθώς δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί ανασκαφικά.

1,2. Η πιθοταφή του εφήβου και δίπλα ο σκύλος του όπως βρέθηκαν στη νεκρόπολη της Ελεύθερνας στην Κρήτη.Πρωτοαρχαϊκή περίοδος 3. Εξαιρετικά περιποιημένη η ταφή ενός σκύλου στην Αθήνα των ρωμαϊκών χρόνων. Βρέθηκαν το περιλαίμιό του και μυροδοχεία

Υπάρχουν όμως περιγραφές αυτού του είδους που έφθασαν στις μέρες μας από αρχαίους ιστορικούς» καταλήγει ο κ. Σταμπολίδης. Μια άλλη ταφή με σκελετούς σκύλων είχε βρει πριν από μερικά χρόνια στο Καβούσι της Ανατολικής Κρήτης η αρχαιολόγος Leslie Day και δημοσίευσε το εύρημά της στο Αmerican Journal of Αrchaeology, ενώ και η αρχαιολόγος κυρία Ελπίδα Σκέρλου εντόπισε πρόσφατα ταφή σκύλου στην Κω που ακόμη δεν δημοσιεύτηκε. Από την πλευρά των αρχαίων μαρτυριών τόσο ο Αιλιανός όσο και ο Πολυδεύκης στο Ονομαστικό του αναφέρουν παραδείγματα για ταφές σκύλων ή για σκύλους που ακολούθησαν το αφεντικό τους στον θάνατο αρνούμενοι τον αποχωρισμό. Μια άλλη μαρτυρία προέρχεται από τον Αιλιανό και αναφέρεται στον Εύπολη ο οποίος πέθανε στην Αίγινα και επάνω στον τάφο του πέθανε ο πιστός του σκύλος. Η θέση ονομάστηκε Κυνός Σήμα.

Τα Αρχαία κτίσματα της Αθήνας και η Ιστορία τους


Κυριακή, 20 Φεβρουαρίου 2011

Σπάρτακος Ο Στρατηγός των Δούλων

Σπάρτακος, Denis Foyatier

Μονομάχος θρακικής[1] καταγωγής, που ηγήθηκε μεγάλης επανάστασης δούλων και άλλων κοινωνικώς καταπιεσμένων ατόμων εναντίον των Ρωμαίων. Σχεδόν όλες οι γνώσεις μας για τον Σπάρτακο περιορίζονται στα γεγονότα της επανάστασης που ηγήθηκε (73 π.Χ. – 71 π.Χ.), γνωστής και ως Επανάσταση του Σπάρτακου ή Επανάσταση των Μονομάχων. Για τον πρότερο βίο του ελάχιστα είναι γνωστά.

Εξέγερση στην Καπύη

Αρχικά υπηρέτησε στον ρωμαϊκό στρατό ως μισθοφόρος, απ’ όπου λιποτάκτησε, αλλά συνελήφθη και κατέληξε στη σχολή μονομάχων του Λέντουλου Βατιάτου (Lentulus Batiatus) στην Καπύη την Καμπανίας. Η πόλη αυτή ήταν περίφημη για τις σχολές μονομάχων που φιλοξενούσε, οι περισσότεροι των οποίων ήταν γαλατικής και θρακικής καταγωγής. Το 73 π.Χ. ο Σπάρτακος μαζί με 70 άλλους μονομάχους της Καπύης δραπέτευσαν και κατέφυγαν στις πλαγιές του Βεζούβιου, απ’ όπου διενεργούσαν επιδρομές λεηλατώντας τα γειτονικά κτήματα. Ο Σπάρτακος αναδείχθηκε σε αρχηγό τους, ενώ από τους υπόλοιπους ξεχώρισαν οι Γαλάτες Κρίξος και Οινόμαος.

Γενίκευση της Επανάστασης

Ο αριθμός των επαναστατών άρχισε να μεγαλώνει καθώς στις τάξεις τους προσχωρούσαν δούλοι, άποροι και κατατρεγμένοι, μεταξύ αυτών και πλήθος γυναικοπαίδων. Ο Σπάρτακος και οι μονομάχοι-σύντροφοί του ανέλαβαν να εκπαιδεύσουν τους οπαδούς τους κι έτσι γύρω από τον πυρήνα τον μονομάχων, σε λίγες εβδομάδες, δημιουργήθηκε ένας μικρός στρατός. Οι Ρωμαίοι αρχικά αντέδρασαν με νωθρότητα, θεωρώντας ότι πρόκειται για ακόμα μία από τις πολλές μικροεξεγέρσεις δούλων. Μέχρι τον επόμενο χρόνο όμως ο Σπάρτακος είχε καταστεί κύριος της Καμπανίας, έχοντας πρώτα εξολοθρεύσει μια ρωμαϊκή δύναμη 3.000 ανδρών, μαζί με τον διοικητή της. Οι τάξεις των δούλων τώρα πυκνώνουν με μεγαλύτερο ρυθμό, φτάνοντας τις 120.000. Μάλιστα συγκροτείται και πολυάριθμο ιππικό. Κατόπιν τούτου οι Ρωμαίοι αντελήφθησαν ότι είχαν να αντιμετωπίσουν έναν καλά εκπαιδευμένο και εξοπλισμένο στρατό και έστειλαν εναντίον των δούλων τους υπάτους Γέλλιο Ποπλικόλα (Lucius Gellius Publicola) και Λέντουλο Κλαυδιανό (Gnaeus Cornelius Lentulus Clodianus). Ο στρατός των υπάτων κατάφερε να παγιδεύσει και να εξοντώσει στην Απουλία το στρατό του Κρίξου, μαζί με τον διοικητή του, που είχε διαχωριστεί από τον στρατό του Σπάρτακου και ακολουθούσε δική του πορεία.

Η επιτυχία αυτή δεν διήρκεσε πολύ. Θέλοντας να παγιδεύσουν τον κύριο όγκο των εξεγερθέντων, που υπό τον Σπάρτακο βάδιζε προς τη Βόρειο Ιταλία με σκοπό να εξέλθει από την ρωμαϊκή επικράτεια, οι δύο ύπατοι χώρισαν τις δυνάμεις τους, αλλά συνετρίβησαν διαδοχικά. Όλοι οι Ρωμαίοι αιχμάλωτοι εκτελέστηκαν μετά τη μάχη. Τρίτη νίκη επέτυχε ο Σπάρτακος στη Mutina (σημερινή Μόντενα) εναντίον του διοικητή της εντεύθεν των Άλπειων Γαλατίας, Γάιου Κάσσιου Λογγίνου (Gaius Cassius Longinus). Υπό την πίεση των οπαδών του που είχαν εθιστεί στη λαφυραγωγία, ο Σπάρτακος δεν διέβη τις Άλπεις όπως ήθελε, αλλά επέστρεψε στην Ιταλία. Σύμφωνα με κάποιες θεωρίες, ένας αριθμός των αμάχων που ακολουθούσε τον στρατό του Σπάρτακου, πέρασαν τις Άλπεις και επέστρεψαν στις πατρίδες τους. Πάντως, οι περισσότεροι επέστρεψαν στην Ιταλία. Οι συνεχείς νίκες τούς οδήγησαν στο να υπερεκτιμήσουν τις δυνατότητές τους. Επίσης, υπολόγιζαν να περάσουν στην πλούσια Σικελία, η οποία είχε τεράστιο αριθμό σκλάβων και μετρούσε δύο μεγάλες επαναστάσεις σκλάβων κατά τις προηγούμενες δεκαετίες. Για το σκοπό αυτό ήρθε σε συνεννόηση με Κίλικες πειρατές.

Οι εξελίξεις αυτές προκάλεσαν δέος στη Ρώμη. Ανακάλεσε τους δύο υπάτους και ανέθεσε την πάταξη της εξέγερσης στον έμπειρο στρατηγό Μάρκο Λικίνιο Κράσσο (Marcus Licinius Crassus) στον οποίο παραχώρησε αυξημένες εξουσίες. Ο Κράσσος προσπάθησε με τεχνάσματα να φέρει τον στρατό των δούλων σε ευνοϊκή για τους Ρωμαίους θέση. Παράλληλα έστειλε τον υπαρχηγό του, Μόμμιο, να επιτηρεί τις κινήσεις των αντιπάλων χωρίς, όμως, να δώσει μάχη. Ο Μόμμιος, ωστόσο, παράκουσε τις εντολές που είχε λάβει με συνέπεια να δεχτεί ταπεινωτική ήττα. Πάραυτα, ο Κράσσος επέμεινε στην καταδίωξη του Σπάρτακου, που βρέθηκε εγκλωβισμένος κοντά στο Ρήγιον (τέλη του 72 π.Χ.) καθώς οι πειρατές αφού εισέπραξαν τα ναύλα αθέτησαν τη συμφωνία. Έτσι ο Ρωμαίος στρατηγός συνεπλάκη με ένα τμήμα των επαναστατών. Η μάχη υπήρξε πολύωρη με μεγάλες απώλειες εκατέρωθεν. Στην συνέχεια προσπάθησε να εμπλέξει και τον κύριο όγκο των εχθρών του, αλλά οι τελευταίοι υπό την καθοδήγηση του Σπάρτακου ξέφυγαν από την παγίδα και διέσπασαν τις γραμμές των Ρωμαίων, προκαλώντας μάλιστα σοβαρές απώλειες στους διώκτες τους.

Τελική μάχη – Θάνατος του Σπάρτακου

Η τελευταία αυτή επιτυχία των δούλων ήταν μοιραία για την τύχη τους, όπως παρατηρεί ο Πλούταρχος [2]. Τυφλωμένοι από τις διαδοχικές επιτυχίες τους, αγνόησαν ακόμα μία φορά τις υποδείξεις του Σπάρτακου και αποφάσισαν να δώσουν μάχη σε ανοικτό πεδίο. Από την άλλη, ο Κράσσος επεδίωκε να δώσει την αποφασιστική μάχη (και φυσικά να νικήσει) πριν έρθουν ο Πομπήιος (Gnaeus ή Cnaeus Pompeius Magnus) από την Ισπανία και ο Λούκουλος από την Μικρά Ασία, ώστε να καρπωθεί μόνον ο ίδιος την επικείμενη νίκη.

Η τελική μάχη έγινε στα Βασιλικάτα της Λουκανίας (Νότιος Ιταλία) την άνοιξη του 71 π.Χ. Υπήρξε πολύωρη και αιματηρή αλλά τελικά η συνοχή και η πειθαρχία των ρωμαϊκών στρατευμάτων έγειρε την πλάστιγγα υπέρ τους. Ο Σπάρτακος σκοτώθηκε ενώ προσπαθούσε να βρει τον Κράσσο στο πεδίο της μάχης. Οι αιχμάλωτοι δούλοι, περίπου 6.000 τον αριθμό, σταυρώθηκαν κατά μήκος της Αππίας Οδού, ενώ εκτιμάται ότι οι νεκροί στο πεδίο της μάχης ήταν πολύ περισσότεροι.

Η επανάσταση του Σπάρτακου θεωρείται η μεγαλύτερη επανάσταση δούλων της ρωμαϊκής Ιστορίας. Αν και εν τέλει πνίγηκε στο αίμα, η αναστάτωση που προκάλεσε στην καρδιά, μάλιστα, της ρωμαϊκής επικράτειας, είχε ως έμμεση συνέπεια μια σχετική έκτοτε βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των δούλων

Η μνήμη του Σπάρτακου

Η μορφή του Σπάρτακου πέρασε στον θρύλο και ενέπνευσε πολλά κινήματα, οργανώσεις και καλλιτέχνες ανά τους αιώνες. Ενδεικτικά αναφέρονται οι αριστεροί Σπαρτακιστές της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης που δραστηριοποιήθηκαν έντονα κατά τη Γερμανική Επανάσταση του 1918. Γενικά, ο Σπάρτακος έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης από αριστερού πολιτικού προσανατολισμού οργανώσεις, κόμματα, καθεστώτα, λόγιους κλπ. Γνωστή επίσης είναι η επική χολλιγουντιανή ταινία Σπάρτακος (1960) του Στάνλεϊ Κιούμπρικ με τον Κερκ Ντάγκλας στην παραγωγή και τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η ταινία αποτελεί μεταφορά στην μεγάλη οθόνη του ομώνυμου ιστορικού μυθιστορήματος του Αμερικανού συγγραφέα Χάουαρντ Φαστ

Σημειώσεις-Παραπομπές

1. ↑ [..] ἀνὴρ Θρᾷξ τοῦ Μαιδικοῦ γένους, οὐ μόνον φρόνημα μέγα καὶ ῥώμην ἔχων, ἀλλὰ καὶ συνέσει καὶ πρᾳότητι τῆς τύχης ἀμείνων καὶ τοῦ γένους ἑλληνικώτερος. Πλουτάρχου Βίοι Παράλληλοι, Κράσσος 8,3

2. ↑ Πλουτάρχου Βίοι Παράλληλοι, Κράσσος 11,7-8

Βιβλιογραφία

* Το αντίστοιχο άρθρο της αγγλικής Βικιπαίδειας

* Pietro Bianchi, Η Επανάστασις του Σπάρτακου, περιοδικό Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ 33, Μάρτιος 1971

* ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ, Εκδοτική Αθηνών

ΠΗΓΗ

Σάββατο, 19 Φεβρουαρίου 2011

Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο



Η εκπαίδευση στο Βυζάντιο δεν ήταν υποχρεωτική. Σχολεία, δάσκαλοι και βιβλία ήταν συγκεντρωμένα στις πόλεις, όπου και εκεί απευθύνονταν σε μία μικρή μερίδα των ανθρώπων. Τα σχολεία ήταν ιδιωτικά ή εκκλησιαστικά, τα παιδιά πήγαιναν σ' αυτά σε ηλικία 6 έως οκτώ ετών και οι γονείς τους πλήρωναν τα δίδακτρα σε είδος ή χρήματα. Μάλιστα τα υψηλά δίδακτρα της ιδιωτικής διδασκαλίας την έκαναν απρόσιτη για τις περισσότερες οικογένειες των Βυζαντινών.
Δύο ήταν οι βαθμίδες εκπαίδευσης του Βυζαντίου : Η προπαιδεία, που αντιστοιχεί στο σημερινό δημοτικό, διαρκούσε 3 ως 4 χρόνια και η εγκύκλιος παιδεία, που αντιστοιχεί στο γυμνάσιο και το λύκειο, διαρκούσε 4 χρόνια και φοιτούσαν μαθητές από τα 12 ή 14 χρόνια τους.
Το βασικό(προπαιδεία) είχε 4 τάξεις:Στις δυο πρώτες οι μαθητές μάθαιναν να διαβάζουν, να γράφουν και να λογαριάζουν ενώ στις μεγαλύτερες μάθαιναν ορθογραφία, γραμματική, αριθμητική και ιστορίες από την Αγία Γραφή, τον Όμηρο και τους μύθους του Αισώπου. Στα εκκλησιαστικά σχολεία φοιτούσαν και ορφανά ή μαθητές από άλλες περιοχές δωρεάν.
Τα κορίτσια(από τον 11ο αιώνα και έπειτα άρχισαν το σχολείο) και αρκετά αγόρια δεν πήγαιναν σχολεία. Έμεναν στο σπίτι, βοηθούσαν στις δουλειές και τα διαπαιδαγωγούσαν οι γονείς και οι παππούδες τους. Όσα αγόρια δεν πήγαιναν σχολείο μάθαιναν τέχνες σε ειδικούς τεχνίτες.


Τα σχολεία στο Βυζάντιο δεν στεγάζονταν όπως σήμερα σε μεγάλα κτίρια με αυλές και πολλά παράθυρα. Ως αίθουσες διδασκαλίας χρησίμευαν δωμάτια στον περίβολο των εκκλησιών, σε νάρθηκες, όπως επίσης και σε οικήματα κοντά σε μοναστήρια.
Στις αίθουσες δεν υπήρχαν θρανία. Υπήρχαν μόνο λίγες ξύλινες ψηλές καρέκλες, τις αναβάθρες, δηλαδή σκαμνάκια.



Μερικές φορές τα σχολεία στεγάζονταν μέσα σε εκκλησίες ή μοναστήρια.
Οι μαθητές έγραφαν με στυλόν ή γραφείον, που είχε μυτερή ακίδα στο ένα άκρο ώστε τα γράμματα να χαράζονται εύκολα, και πεπλατυσμένη στο άλλο για να σβήνουν. Επίσης με κοντύλι κι έσβηναν με σφουγγάρι.Έγραφαν πάνω σε ξύλινες πινακίδες, τα σχεδάρια, σε παπύρους και περγαμηνές που τις κουβαλούσαν στον μάρσιπο, δηλαδή στην τσάντα τους.

Πάνω στον πάπυρο και στην περγαμηνή έγραφαν με ένα ειδικά ξυσμένο καλάμι, το κάλαμον, που το βουτούσαν σε μελάνι μαύρο συνήθως. Μαζί τους είχαν ένα μαχαιράκι για να ξύνουν τη μύτη του καλάμου που ήταν χαραγμένη κατά μήκος ώστε να συγκρατεί το μελάνι. Το χαρτί, αν και ήταν από παλιά γνωστό, άρχισε να χρησιμοποιείται ευρύτερα στο Βυζάντιο μόλις τον 11ο αιώνα και γρήγορα αντικατέστησε την περγαμηνή. Τα παιδιά πήγαιναν στα σχολείο με τα καθημερινά τους ρούχα και έτρωγαν το μεσημέρι εκεί. Μερικοί μαθητές ζούσαν στο σχολείο και άλλοι επέστρεφαν στα σπίτια τους. Ορισμένες φορές οι κακές καιρικές συνθήκες εμπόδιζαν τα παιδιά να πάνε σχολείο.
Πολύ συχνές ήταν και οι τιμωρίες, μάλιστα τις περισσότερες φορές έβρισκαν σύμφωνους και τους γονείς που πίστευαν ότι οι σωματικές τιμωρίες ήταν ωφέλιμες για τα παιδιά τους.
"Ο μη δαρείς ου παιδεύεται" έλεγαν τότε δηλαδή "Όποιος δε δαρθεί δε μαθαίνει γράμματα"

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟΥ ΑΙΩΝΑ


ΤΟ ΧΘΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
α) Τα παιδιά ποιων οικογενειών πιστεύεις ότι πήγαιναν σχολείο; από πού το συμπεραίνεις αυτό; ισχύει κάτι τέτοιο στην εποχή μας;
β) Τι διαφορές βλέπεις να υπάρχουν στο σχολείο σήμερα από το σχολείο των βυζαντινών χρόνων;

Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ- ΟΙ ΔΑΣΚΑΛΟΙ
Οι δάσκαλοι δεν είχαν πολλά βιβλία στην κατοχή τους. Παρά το καθημερινό ενδιαφέρον και την προσωπική ενασχόληση που είχαν μερικοί από αυτούς αντιγράφοντας οι ίδιοι με κόπο κάποια έργα, σπάνια οι μικρές τους βιβλιοθήκες ξεπερνούσαν σε περιεχόμενο τους είκοσι τόμους.Οι λιγοστοί τυχεροί που κατόρθωναν να συγκροτήσουν μεγάλες βιβλιοθήκες ήταν συνήθως μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας και της αριστοκρατίας ή ακόμα ανώτεροι κληρικοί.
Ξεχωριστή θέση ανάμεσά τους κατέλαβε ο Φώτιος, φιλόλογος με βαθύτατη μόρφωση που έζησε κι έδρασε τον 9ο αιώνα φτάνοντας μέχρι το ανώτατο αξίωμα του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Η βιβλιοθήκη του θεωρείται μία από τις μεγαλύτερες και περιφημότερες της εποχής του. Συντάκτης πολλών αξιόλογων κειμένων, επιστολών και ενός Λεξικού, ο Φώτιος υπήρξε κατά πολλούς ένας από τους πιο διακεκριμένους καθηγητές της πρωτεύουσας. Πάνω απ’ όλα του οφείλουμε τη διάσωση ενός μεγάλου αριθμού αρχαίων ελληνικών συγγραμμάτων. Παρακινούμενος από την έντονη κλίση του προς αυτά τα θέματα, ο Φώτιος αναζωπύρωσε το ενδιαφέρον των συγχρόνων του για την αρχαιότητα.
Ενας από τους πιο μεγάλους δάσκαλους και ο γνωστότερος, ίσως, μαθηματικός και φιλόσοφος του Βυζαντίου ήταν ο Λέων ο Μαθηματικός. Οι επιδόσεις του στην ΄Αλγεβρα θεωρούνται ακόμα και σήμερα πρωτοπόρες. Ο Λέοντας δίδαξε σε σχολείο της Κωνσταντινούπολης και είχε αξιόλογη προσωπική βιβλιοθήκη. Στον Λέοντα οφείλεται, ανάμεσα σε άλλα, μία από τις σημαντικότερες επινοήσεις της βυζαντινής εποχής, ο οπτικός τηλέγραφος. Ο Λέων κατασκεύασε δύο τέλεια συγχρονισμένα ρολόγια। Τοποθέτησε το ένα στο φρούριο του Λουλού, κοντά στην Ταρσό και το άλλο στο ηλιακόν του Φάρου, στην Κωνσταντινούπολη.

ΠΗΓΗ

Παρασκευή, 18 Φεβρουαρίου 2011

Μουσείο για τον Ρήγα Βελεστινλή στο Βελιγράδι

Την τελευταία στιγµή γλίτωσε από το να µετατραπεί σε καφετέρια ο πύργος όπου εκτελέστηκε ο Ρήγας Φεραίος στο Βελιγράδι. Και µέσα στον Μάρτιο ένας από τους σηµαντικότερους πύργους του φρουρίου του Βελιγραδίου, που µοιάζει µε τον Λευκό Πύργο της Θεσσαλονίκης, ο πύργος Νεµπόισα, θα ανοίξει τις πύλες του για το κοινό ως µουσείο αφιερωµένο στην εποχή, την προσωπικότητα και το έργο του Ρήγα.
Ιστορικό µνηµείο, ο πύργος χτίστηκε περί το 1460 και το όνοµά του σηµαίνει «ατρόµητος», διότι κατείχε καίρια θέση εκτός του βασικού οχυρωµατικού συστήµατος της πόλης του Βελιγραδίου. Μετά την κατάκτηση της περιοχής από τους Οθωµανούς, ο πύργος χρησιµοποιήθηκε ως φυλακή. Κι εκεί βρήκε τον θάνατο και ο Ρήγας Φεραίος το 1798, ενώ αγωνιζόταν για την οργάνωση του απελευθερωτικού αγώνα.
Η µετατροπή του πύργου σε µουσείο υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας µεταξύ της Ελλάδας και της Σερβίας και δροµολογήθηκε το 2007, ενώ χρηµατοδοτήθηκε από το υπουργείο Εξωτερικών, το υπουργείο Πολιτισµού και Τουρισµού, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνηµείων, τη Βουλή των Ελλήνων αλλά και από τον ∆ήµο Βελιγραδίου και τη δηµοτική επιχείρηση Belgrade Fortress.
Το συνολικό κόστος ανέρχεται στα 2,5 εκατ. ευρώ και για την υλοποίησή του συνεργάστηκαν 21 ινστιτούτα και 178 επαγγελµατίες.


Πηγή: Τα Νέα, 18/2/2011

Τετάρτη, 16 Φεβρουαρίου 2011

Αναβολή κατάχωσης του βωμού των 12 θεών

Ο Βωμός των Δώδεκα Θεών.

Στην είσοδο της Αρχαίας Αγοράς, λίγα μέτρα από την ανασκαφή της νότιας σιδηροδρομικής γραμμής του Ηλεκτρικού, εκεί που οι αρχαιολόγοι έφεραν στο φως ένα μεγάλο τμήμα του, μεγάλης αρχαιολογικής σημασίας, βωμού των 12 θεών, τίποτα δεν μαρτυρούσε χθες το μεσημέρι την κινητοποίηση των τελευταίων ημερών. Ίσως γιατί είχε επιτευχθεί ο πρώτος στόχος: να μην προχωρήσει η κατάχωση του ευρήματος σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα των ΗΣΑΠ, ύστερα από παρέμβαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.
Η παραπάνω εξέλιξη δεν είναι πρόκριμα για αλλαγή της απόφασης των ΗΣΑΠ, αλλά κερδίζεται χρόνος, πιθανότατα κι από τις δύο πλευρές, για να μην οξυνθεί το κλίμα και φυσικά να μελετηθεί σε μεγαλύτερο βάθος ένα μνημείο αυτής της αρχαιολογικής αξίας. Το δημοσίευμα της «Καθημερινής» του Σαββάτου όπου γινόταν εκτενής αναφορά στο ιστορικό και στη σημασία του βωμού των 12 θεών εκτόνωσε, ίσως προσωρινά, μια συγκεκριμένη αντίληψη για τη θέση των αρχαιοτήτων στη σύγχρονη πόλη, αλλά την επόμενη ημέρα όλοι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα παλιό, τεράστιο ιδεολογικό ζήτημα που ταλανίζει την Αθήνα και όλες τις ιστορικές πόλεις του κόσμου. Και η επιβεβαίωση των ευρημάτων (κάθε αρχαιολόγος ήταν σε θέση να γνωρίζει την ακριβή θέση του βωμού αφού ένα μικρό τμήμα του βρίσκεται εντός της Αρχαίας Αγοράς) επαναφέρει τη συζήτηση στο σημείο που την είχαμε αφήσει παλαιότερα, με αφορμή ίσως κάποια άλλη εξίσου σημαντική ανακάλυψη.

Σχολές σκέψης
Οι δύο σχολές σκέψης έχουν συχνά την ίδια αφετηρία, αλλά καταλήγουν σε διαφορετικό συμπέρασμα. Την πρώτη ασπάζονται πολλοί αρχαιολόγοι. Η αρχαία πόλη είναι a priori πιο σημαντική από τη σύγχρονη. Αν επικρατούσαν οι πιο σκληροπυρηνικοί θιασώτες αυτής της αντίληψης το μισό κέντρο της Αθήνας θα ήταν μια ανοιχτή ανασκαφή. Ή ένα αχανές αρχαιολογικό πάρκο. Συχνά είναι υποχρεωμένοι να υπογράψουν αποφάσεις κατάχωσης αρχαιοτήτων που τις υπαγορεύει η λογική, αλλά καθόλου η καρδιά τους. Δυστυχώς για τους ίδιους και για όλους μας αποφάσεις ή αντιλήψεις που επικράτησαν όταν χτιζόταν η σύγχρονη Αθήνα επέβαλλαν μια πραγματικότητα καθόλου ευχάριστη.
Γνωρίζουν ότι κάτω από αλλεπάλληλα οικοδομικά τετράγωνα και έργα υποδομής είναι καταδικασμένα σε αιώνιο σκοτάδι ανεκτίμητα τεκμήρια του αρχαίου κόσμου. Αυτό είναι ένα είδος συνθηκολόγησης ή υποχρεωτικού ρεαλισμού στον οποίο έχουν εκπαιδευθεί πολλές γενιές αρχαιολόγων.
Στην άλλη όχθη συναντάμε τους πιο «πραγματιστές». Κατανοούν την οργή και τη θλίψη πολλών συναδέλφων τους, αλλά αναγνωρίζουν πως η δύναμη του «τώρα» και του «σήμερα» είναι τις περισσότερες φορές ανυπέρβλητη. Στην περίπτωση του βωμού θα εύχονταν να γινόταν το όνειρο πραγματικότητα. Κι αυτός ο γνωστός-άγνωστος θησαυρός της αρχαίας Αθήνας να έβλεπε ξανά το φως του ήλιου. Αλλά αναγνωρίζουν πόσα εμπόδια υπάρχουν σε αυτόν τον δρόμο. Τα ευρήματα βρίσκονται κατά μήκος των γραμμών του Ηλεκτρικού Σιδηροδρόμου. Ολες οι εναλλακτικές λύσεις, χωρίς ακόμα να γνωρίζουμε κατά πόσο είναι εφικτές τεχνικά, θα προκαλέσουν τεράστια αναστάτωση στη ζωή της πόλης και θα έχουν μεγάλο οικονομικό κόστος. Πώς να συμβιβάσουμε τα ασυμβίβαστα;
Η Αθήνα αντιμέτωπη για πολλοστή φορά με τον ίδιο της τον εαυτό.


Πηγή: Η Καθημερινή, 15/2/2011, Δημήτρης Ρηγόπουλος

Κυριακή, 13 Φεβρουαρίου 2011

Καποδίστριας Ιωάννης (1776-1831)

Ιωάννης Καποδίστριας – Μουσείο Μπενάκη. Λιθογραφία του καλλιτέχνη  Λ. Νικιάδη.

Ιωάννης Καποδίστριας – Μουσείο Μπενάκη. Λιθογραφία του καλλιτέχνη Λ. Νικιάδη.

Ιωάννης Καποδίστριας (1776-1831): Έξοχος διπλωμάτης, πολιτικός και πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας. Γεννήθηκε στην Κέρκυρα από γονείς ευγενείς. Ο πατέρας του Αντώνιος Καποδίστριας, που ήταν δικηγόρος και πολιτικός, αλλά και η μητέρα του Διαμαντίνα το γένος Γονέμη κατάγονταν από ευγενείς οικογένειες και ήταν γραμμένοι στη Χρυσή Βίβλο, το περίφημο Libro d’ Oro. Ο Ιωάννης Καποδίστριας μετά τις εγκύκλιες σπουδές του στην Κέρκυρα, σπούδασε ιατρική στο περιώνυμο τότε πανεπιστήμιο της Πάντοβας. Εκεί είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει και μαθήματα νομικής και φιλοσοφίας. Στην Ιταλία ήταν τότε πολύ διαδεδομένες οι επαναστατικές ιδέες της Γαλλικής επανάστασης. Ο Καποδίστριας, όντας από τη φύση του φιλελεύθερος, δέχτηκε τα μηνύματα αυτά και έθεσε αργότερα τον εαυτό του στην υπηρεσία του λαού, προσφέροντας τις υπηρεσίες του ως επιστήμονας, αφιλοκερδώς πολλές φορές, και ως πολιτικός.

Επανήλθε στην πατρίδα του την Κέρκυρα το 1797 σε ηλικία 21 ετών και δεν άργησε να διακριθεί. Ίδρυσε την «Εταιρία των Φiλων», έναν φιλολογικό σύλλογο με έντονη πνευματική και πολιτιστική δράση, και τον «Εθνικό Ιατρικό Σύλλογο», τον πρώτο μέχρι τότε στα ελληνικά χρονικά. Διορίστηκε διευθυντής στο στρατιωτικό νοσοκομείο της Κέρκυρας, που ιδρύθηκε μετά τη Ρωσοτουρκική παρέμβαση στα Επτάνησα (1800).

Από το 1801 ήδη άρχισε να έχει ανάμειξη στην πολιτική. Διετέλεσε Γραμματέας της Ιονίου Πολιτείας και ως υπεύθυνος της εκπαίδευσης (έφορος) ίδρυσε 40 σχολεία και φρόντισε για την καθιέρωση της ελληνικής γλώσσας ως επίσημης γλώσσας της Ιονίου πολιτείας. Το 1807 η Γερουσία του ανέθεσε την οχύρωση και άμυνα της Αγίας Μαύρας (Λευκάδας), την οποία απειλούσε ο Αλή Πασάς. Και τότε απέδειξε πως δεν ήταν μόνο έξοχος διπλωμάτης και πολιτικός, αλλά ότι διέθετε και σπάνια οργανωτικά και στρατιωτικά προσόντα.

Ρωξάνδρα Στούρτζα – Edling Λιθογραφία. Από την συλλογή του  Πρίγκιπος Anatole Gagarine

Ρωξάνδρα Στούρτζα – Edling Λιθογραφία. Από την συλλογή του Πρίγκιπος Anatole Gagarine

Δεν άργησε, όμως, να εγκαταλείψει την αγαπημένη του Κέρκυρα, που τόσο νοσταλγούσε στη συνέχεια, και να πάει στην Αγία Πετρούπολη (1809) προσκεκλημένος του Τσάρου. Εκεί γνώρισε και τη Ρωξάνδρα Στούρτζα,* που διετέλεσε κυρία επί των τιμών της αυτοκράτειρας Ελισάβετ, συζύγου του τσάρου Αλεξάνδρου του Α´, είναι «η μόνη γυναίκα που αγάπησε» ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας. Ο Τσάρος Αλέξανδρος Α΄ του ανέθεσε διάφορες εμπιστευτικές αποστολές και το 1815 τον διόρισε υπουργό των Εξωτερικών της Ρωσικής αυτοκρατορίας. Η πολιτική του καριέρα στη Ρωσία συμπίπτει με σημαντικά γεγονότα στην Ευρώπη, καθοριστικά πολλές φορές για την τύχη των λαών. Η συμβολή του Καποδίστρια στη διαμόρφωση του πολιτικού χάρτη της Ευρώπης(1814-1822) υπήρξε μεγάλη. Ιδίως η αναγνώριση της Ελβετίας από τις μεγάλες δυνάμεις ήταν δική του επιτυχία. Γι’ αυτό και τιμήθηκε ως επίτιμος πολίτης στη Γενεύη, στη Λοζάνη και στο Καντόνι του Πο σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για τις υπηρεσίες του προς την Ελβετία.

Η σύγκρουσή του όμως με τον Καγκελάριο της Αυστρίας Μέτερνιχ, ο οποίος ήταν η ψυχή της Ιερής Συμμαχίας, δεν άργησε να φανεί. Η πάλη των δύο ανδρών σε διπλωματικό επίπεδο ήταν σφοδρή. Ο Καποδίστριας εξωθούσε τον Τσάρο σε πόλεμο εναντίον της Τουρκίας και στην επίλυση του Ανατολικού ζητήματος με τα όπλα. Έτσι, θα ελευθερωνόταν και η Ελλάδα. Ο Μέτερνιχ πάλι τον ανάγκαζε να μένει πιστός στις αποφάσεις της Βιέννης (1815) και στις αρχές της «Ιερής Συμμαχίας» για τη διατήρηση της «νομιμότητας» στην Ευρώπη με τη δίωξη των φιλελεύθερων ιδεών και την κατάπνιξη κάθε απελευθερωτικού κινήματος.

Ο Καποδίστριας, εκτιμώντας ότι το πολιτικό κλίμα της Ευρώπης ήταν αρνητικό για την Ελληνική υπόθεση, αρνήθηκε να δεχτεί την πρόταση των φιλικών να ηγηθεί της επανάστασης. Με το ξέσπασμα της επανάστασης, διαφοροποιήθηκε πολύ από την επίσημη πολιτική της Ρωσίας και γι’ αυτό απομακρύνθηκε με εύσχημο τρόπο· πήρε άδεια επ’ αόριστον τον Αύγουστο 1822, εγκαταστάθηκε στην Ελβετία και από εκεί δεν έπαψε να εργάζεται για την ελληνική υπόθεση με το πλήθος των γνωριμιών του και το μεγάλο κύρος που διέθετε.

Τα χρόνια πέρασαν και οι αγώνες των Ελλήνων απέδωσαν καρπούς. Κατά την Γ΄ εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας (1827), ύστερα από πρόταση του Κολοκοτρώνη, ο Καποδίστριας εκλέγεται να κυβερνήσει τη μικρή τότε ελεύθερη Ελλάδα για επτά χρόνια. Στις 7 Ιανουαρίου 1828 ο πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδας έφτασε στο Ναύπλιο και κατόπιν πήγε στην Αίγινα, που θα ήταν προσωρινή πρωτεύουσα του νεοσύστατου κράτους. Ο Ιωάννης Καποδίστριας κλήθηκε να συστήσει κράτος από το μηδέν.

Τα σύνορα δεν είχαν καθοριστεί. Ο πόλεμος δεν είχε λήξει. Η χώρα μας ήταν ήδη χρεωμένη στους Άγγλους από τα δάνεια, που είχαν δαπανηθεί στις ανάγκες του πολέμου αλλά και στον εμφύλιο. Η εικόνα που παρουσίασαν οι τότε υπουργοί στον κυβερνήτη ήταν φρικτή. Δεν υπήρχαν ούτε δικαστήρια ούτε δικαστές. Δεν υπήρχε ούτε στρατός, ούτε πολεμοφόδια.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας άρχισε αμέσως το τεράστιο έργο που τον περίμενε. Αναδιοργάνωσε το στρατό και το στόλο και ανακατέλαβε τη Δυτική και Ανατολική Στερεά Ελλάδα. Με τη συνθήκη που θα υπογραφόταν θα ευνοούνταν οι περιοχές που είχαν πολεμήσει με επιτυχία. Επίσης, έφτασαν Γαλλικά στρατεύματα υπό τον Μαιζόν για την απομάκρυνση των Τουρκοαιγυπτίων του Ιμπραήμ από το Μοριά. Σε διπλωματικό επίπεδο έδωσε σκληρές μάχες, για να κερδίσει ό,τι καλύτερο για την πατρίδα. Αναδιοργάνωσε την επαρχιακή διοίκηση και έθεσε τις βάσεις της οικονομίας. Νοιάστηκε για τη γεωργία, που την εμπλούτισε με νέες καλλιέργειες (πατάτας), για την κτηνοτροφία, το εμπόριο, τη ναυτιλία.

Έκοψε το πρώτο νόμισμα, τον ασημένιο φοίνικα, εκπόνησε το πρώτο δασμολογικό και φορολογικό σύστημα. Έθεσε τις βάσεις της εκπαίδευσης με πολλά σχολεία αλληλοδιδακτικά, στα οποία οι πιο προχωρημένοι μαθητές δίδασκαν τους υπόλοιπους υπό την εποπτεία του δασκάλου, και άλλα χειροτεχνίας, δηλαδή πρακτικής κατεύθυνσης. Στην Αίγινα ιδιαίτερα, ίδρυσε ορφανοτροφείο με διευθύντρια τη Μαντώ Μαυρογένους, όπου βρήκαν περίθαλψη και προστασία 600 ορφανά, καθώς επίσης και το Κεντρικό Σχολείο, οι απόφοιτοι του οποίου προορίζονταν για ανώτερες σπουδές. Επίσης, ίδρυσε το Πρότυπο Αγροκήπιο και τη Γεωργική σχολή Τίρυνθας. Στον τομέα της δικαιοσύνης έθεσε τις βάσεις απονομής δικαίου με τη δημοσίευση του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και πολλών νόμων, με την ίδρυση πρωτοδικείων στις έδρες των νομών, ειρηνοδικείων στις κωμοπόλεις, καθώς και εφετείων. Το έργο που επιτελέστηκε στα τριάμισι χρόνια διακυβέρνησής του μέχρι τη δολοφονία του ήταν τεράστιο και πρωτοφανές.

Η αντίδραση κατά του κυβερνήτη ήταν από την αρχή σχεδόν έντονη και συνεχώς αυξανόμενη. Στην προσπάθειά του να δημιουργήσει κεντρική εξουσία και να θέσει τις βάσεις για την οικονομία, βρήκε αντιμέτωπους τους άρχοντες, που αντιπροσώπευαν την παλιά αριστοκρατία. Οι πρόκριτοι φοβούνταν ότι θα έχαναν τα παλιά τους προνόμια και την εξουσία τους και γι’ αυτό δεν εννοούσαν να υπακούουν στα κελεύσματα του νεοσύστατου κράτους. Δεν εννοούσαν π.χ. ότι έπρεπε να πληρώνουν φόρους. Και όχι μόνο τούτο, αλλά ζητούσαν υπέρογκα ποσά ως πολεμική αποζημίωση για όσα είχαν χαλάσει κατά τη διάρκεια του αγώνα.

Οι Κουντουριώτηδες από την Ύδρα ζητούσαν τόσο πολλά για τα καράβια τους που είχαν καταστραφεί, για τους μισθούς των πλοιάρχων και πληρωμάτων και για άλλα ακόμη, που ο Αγώνας γι’ αυτούς θα ήταν κερδοσκοπική επιχείρηση, αν η κυβέρνηση είχε να τους αποζημιώσει. Το ίδιο κάνανε κι οι Σπέτσες και τα Ψαρά. Κι εκείνος που υποδαύλιζε την αντικαποδιστριακή τακτική ήταν ο Αλέξ. Μαυροκορδάτος, ο πρώτος και μεγαλύτερος πολιτικάντης της νεότερης ιστορίας μας, ο οποίος έβλεπε να του γλιστρούν μέσα από τα χέρια τα τρανά αξιώματα. Το νησί της Ύδρας ήταν το μεγαλύτερο αντικαποδιστριακό κέντρο, όπου προσέφευγαν οι δυσαρεστημένοι και συνωμότες. Άλλο κέντρο ήταν η Μάνη των Μαυρομιχάληδων.

Η δολοφονία του Καποδίστρια στις 27-9-1831 από τον Κωνσταντίνο και Γεώργιο Μαυρομιχάλη, αδερφό και γιο αντίστοιχα του Πετρόμπεη,** έχει υπερτονιστεί από τους ιστορικούς. Την εγκληματική ενέργεια όμως δεν πρέπει να ερμηνεύουμε με βάση τα προσωπικά πάθη των δραστών. Ίσως να μην το αποτολμούσαν, εάν η ατμόσφαιρα δεν ήταν τεταμένη και αν δεν υπήρχε τόσο το πλήθος ανθρώπων, που φανερά επιθυμούσαν το θάνατο του κυβερνήτη. Είχαν φτάσει στο σημείο να μαζεύουν χρήματα για το σκοπό αυτό κρυφά. Και ως ηθικούς αυτουργούς δεν πρέπει να θεωρούμε μόνο τη φάρα των Μαυρομιχαλαίων, τους Κουντουριώτηδες, τον Μαυροκορδάτο και άλλους, καθώς επίσης και την υδραίικη εφημερίδα «Απόλλων», η οποία πανηγύριζε για τον θάνατο του κυβερνήτη κι ύστερα έπαψε να εκδίδεται, επειδή είχε εκπληρώση τον προορισμό της· ηθικοί αυτουργοί ήταν και οι ξένοι και ιδίως οι Άγγλοι, οι οποίοι έβλεπαν στο πρόσωπο του Καποδίστρια όχι τον Έλληνα κυβερνήτη αλλά τον Ρώσο πράκτορα. Στη συνέχεια όλοι κατάλαβαν το μέγα σφάλμα, αλλά ήταν πια αργά.

Ο Ιωάννης Καποδίστριας ήταν ακέραιος χαρακτήρας, έντιμος και θερμός πατριώτης και ανιδιοτελής. Αρνήθηκε σύνταξη από τη Ρωσία, για να μη θεωρηθεί μισθοδοτούμενος από τους ξένους. Αρνιόταν τον μισθό του. Δυο φορές θέλησαν να του κόψουν κάποια χορηγία, για να έχει τη δυνατότητα να εμφανίζεται ως αρχηγός κράτους προς τους ξένους, τη μια το «Πανελλήνιο» (η Κυβέρνηση), την άλλη η Δ΄ Εθνοσυνέλευση του Άργους (1829). Και τις δυο φορές αρνήθηκε. Ξόδεψε όλη του την περιουσία για τις ανάγκες της πατρίδας. Πούλησε ακόμα και τις πολύτιμες πέτρες από τα παράσημά του. Και ήταν πολύ λιτοδίαιτος, όσο έβλεπε τη χώρα βουτηγμένη στα ερείπια και σε φρικτή ανέχεια. Ο λαός τον αγαπούσε υπερβολικά και θρήνησε πολύ για το χαμό του.

Υποσημειώσεις

* Έβλεπα τον Καποδίστρια όλες τις ημέρες στο σπίτι μας, στη Βιέννη, στα δείπνα που οργάνωνε η μητέρα μου. Ανάμεσα στους άλλους προσκαλεσμένους μας. Έπειτα από τα τόσα γράμματα που μου είχε στείλει από την Ελβετία, όπου μου φανέρωνε το ενδιαφέρον του για μένα, με τόσες τρυφερές εκφράσεις, ότι θα του ήμουν απαραίτητη για την ευτυχία της ζωής του, ότι δεν έβλεπε την ώρα να με συναντήσει για να μου ειπεί προφορικά, “διά ζώσης”, όσα δεν μπορούσε να μου γράψει, περίμενα με αγωνία αυτή την ώρα. Εκείνος, όμως, πάντοτε αφάνταστα μελαγχολικός, μου μιλούσε με ανεξήγητη ψυχρότητα όσο ποτέ. Και όταν εγώ του απαντούσα με γλυκύτητα ή με τη σιωπή της λύπης, εκείνος γινόταν πιο απόμακρος… Η αγωνία μου είχε γίνει αβάσταχτη…».

Οι γραμμές αυτές είναι της Ρωξάνδρας Στούρτζα.

** Αν ο καθένας από εσάς (και ομιλώ δι’ εκείνους που κατέχουν τας πρώτας θέσεις εις την πολιτικήν ζωήν της χώρας) με εβοήθει ολίγον και καλοπίστως, λησμονών δια μίαν στιγμήν τα προσωπικά του συμφέροντα, το έργον μου θα εγίνετο περισσότερον εύκολον δι’ εμέ και περισσότερον καρποφόρον δια την Πατρίδα

Προς τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, Μάιος 1828

Πηγές

  • Οδυσσέα Κουμαδωράκη, « Άργος το πολυδίψιον » Εκδόσεις Εκ Προοιμίου, Άργος 2007.
  • Ελένης Ε. Κούκκου « Ιωάννης Καποδίστριας – Ρωξάνδρα Στούρτζα. Μια ανεκπλήρωτη αγάπη». Βιβλιοπωλείον της Εστίας, 1996.
  • Κωνσταντίνου Τσάτσου, « Ιωάννης Καποδίστριας – Διακόσια χρόνια από την γέννησή του 1776 – 1976 », Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, 1976.
  • Ιωάννης Καποδίστριας, « Κείμενα», Οργανισμός Εκδόσεως Διδακτικών Βιβλίων, 1976.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...