₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪ ₪

*Άνθρωποι και κυβερνήσεις ποτέ δεν διδάχτηκαν τίποτα από την Ιστορία, ούτε ποτέ καθόρισαν την δράση τους επάνω σε αλήθειες και αρχές στηριγμένες σ' αυτήν *
(Χέγκελ)
*Η ιστορία είναι θεματοφύλακας μεγάλων πράξεων, μάρτυρας του παρελθόντος, παράδειγμα και δάσκαλος για το παρόν και μεγάλος σύμβουλος για το μέλλον.*
(Μιγκέλ Ντε Θερβάντες)
*Την ιστορία μελέτα παιδί μου, γιατί έτσι όχι μόνο τον εαυτό σου και τη ζωή σου θα κάμεις ένδοξη και χρήσιμη στην ανθρώπινη κοινωνία, αλλά και το μυαλό σου οξυδερκέστερο και διαυγέστερο.*
(Ιπποκράτης)
Όποιος ξεχνάει την ιστορία του είναι υποχρεωμένος να την ξαναζήσει*. (Σανταγίανα Ισπανός Φιλόσοφος)

Πέμπτη, 23 Δεκεμβρίου 2010

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1941

ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1941

Χριστούγεννα στην πεινασμένη Αθήνα

Τα παιδιά, τα μεγάλα θύματα της κατοχικής πείνας

Tα Χριστούγεννα του 1941 ήταν από τα πιο τραγικά στη σύγχρονη ελληνική Ιστορία. Μια χώρα κατακτημένη. Κάτω από την μπότα της τριπλής κατοχής, γερμανικής, ιταλικής, βουλγαρικής. Κι ένας λαός, νικητής μόλις πριν από ένα χρόνο εκεί στα βουνά της Αλβανίας, τώρα ταπεινωμένος και πεινασμένος. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά, κυρίως παιδιά, άφηναν την τελευταία τους πνοή στα πεζοδρόμια της πρωτεύουσας μπροστά στα μάτια των ανήμπορων περαστικών που δεν μπορούσαν να κάνουν τίποτα γιατί κι αυτοί πεινούσαν…

Οι πρώτες ελλείψεις και τα σημάδια της πείνας εμφανίστηκαν αμέσως μετά τη γερμανική εισβολή. Το φθινόπωρο οι περισσότεροι Αθηναίοι και οι κάτοικοι των μεγάλων πόλεων βλέπουν τους μισθούς και τις συντάξεις να εκμηδενίζονται. Οι αρχές Κατοχής απορροφούν μεγάλο μέρος της παραγωγής για τις ανάγκες των στρατευμάτων τους. Χρήματα, τρόφιμα, πρώτες ύλες λεηλατούνται. Ακόμη πολλοί εύποροι αγρότες κρύβουν τη σοδειά τους. Σε όλα αυτά πρέπει να προστεθεί και ο κλοιός που έχουν σχηματίσει γύρω από όλη την κατεχόμενη Ευρώπη και την Ελλάδα οι βρετανικές δυνάμεις αποκλείοντας τη μεταφορά κάθε εμπορεύματος. Στις αρχές Νοεμβρίου στην Αθήνα, στις άλλες μεγάλες πόλεις και τα νησιά εμφανίζονται τα πρώτα αποκρουστικά σημάδια της πείνας. Και το Δεκέμβριο αρχίζει η μεγάλη τραγωδία, αφού μαζί με την πείνα θερίζει και το πρωτοφανές κύμα ψύχους σε μια πρωτεύουσα που δεν έχει τρόπο για να ζεστάνει τους κατοίκους της. Εκείνο τον τραγικό χειμώνα του 1941-1942 η Ελλάδα πλήρωσε ακριβά τη ναζιστική κατοχή με χιλιάδες νεκρούς και με μεγάλα θύματα τα μικρά ελληνόπουλα. Σήμερα η «Π+13» αφιερώνει τις ιστορικές σελίδες της σε εκείνη τη μεγάλη τραγωδία. Με κείμενα και φωτογραφίες: Από το πολύτιμο λεύκωμα του δημοσιογράφου και εκδότης της εφημερίδας «Ελεύθερος Κήρυκας» Κώστα Παράσχου «Η Κατοχή-Φωτογραφικά τεκμήρια 1941-1944» (εκδόσεις Ερμής, Αθήνα 1979), μια μοναδική φωτογραφική μαρτυρία για την Αθήνα της Κατοχής. Από το μοναδικό και με εκατοντάδες κείμενα-μαρτυρίες και φωτογραφίες λεύκωμα του Κώστα Ν. Χατζηπατέρα και της Μαρίας Φαφαλιού Δραγώνα «Μαρτυρίες 41-44. Η Αθήνα της Κατοχής» (τόμος Α’, εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2002). Και σκίτσα του μεγάλου γελοιογράφου μας του Φωκίωνα Δημητριάδη από το λεύκωμα «Σκιά πάνω από την Αθήνα» (με πρόλογο του Άγγελου Τερζάκη, εκδόσεις Μαρή, Αθήνα 1970). Οι φωτογραφίες του Κώστα Παράσχου και τα σκίτσα του Φωκ. Δημητριάδη συνοδεύονται από τις λεζάντες που οι ίδιοι έγραψαν για τα λευκώματά τους. Σημείωση (όπως έγραφαν και στις παλιές ταινίες): κάθε ομοιότητα με σκηνές που αρχίζουν να γίνονται όλο και πιο συχνές στο κέντρο της Αθήνας είναι απολύτως συμπτωματική.

«Δεν φαίνεται πουθενά ελπίδα»

23 ΝοεμβρIου 1941: Βλέπομε τα πρώτα οιδήματα πείνης. Ακόμα και τα χόρτα γίνονται δυσεύρετα. Παύουν οι κρατικές διανομές των λίγων τροφίμων με το δελτίο. Ο λαός έχει πέσει σε μαύρη απελπισία. Δεν φαίνεται πουθενά ελπίδα. Μοιρολατρικά περιμένει το χειρότερο.

23 ΔεκεμβρIου: Διακόπτεται και η τροχιοδρομική συγκοινωνία.

27 ΔεκεμβρIου: Η θερμοκρασία έχει πέσει κάτω από το μηδέν. Παγωμένα τα νερά. Εξαφανίζεται από την αγορά κάθε καύσιμη ύλη. Κι αν βρεις κάτι, δεν έχεις τα μέσα να το μαγειρέψεις. Λένε ότι οι θάνατοι από πείνα στην Αθήνα περνούν τους χίλιους την ημέρα. Το ηθικό του λαού πέφτει συνεχώς…

Παρηγοριά σε τούτη τη θλίψη δίνουν άλλες παράλληλες σημειώσεις στο ημερολόγιο, στην ίδια χρονολογία: «Σήμερα το βράδυ, ήλθε στη γραμματεία της “Λογίας” (της ιεραποστολικής προσπάθειας του Συλλόγου “Απόστολος Παύλος”) πολύ ανήσυχη μια επισκέπτρια. Τα τρία παιδάκια ενός γνωστού μας δημοσίου υπαλλήλου έχουν προσβληθεί από αβιταμίνωση και κινδυνεύουν. Στο ταμείο και την αποθήκη δεν υπάρχει τίποτα. Ο εκπρόσωπος της επιτροπής τής είπε τότε με μια αβέβαιη ελπίδα: “Ξαναπεράστε αύριο, να ιδούμε τι μπορεί να γίνει”. Την άλλη μέρα πρωί πρωί μπαίνει στο γραφείο της “Λογίας” ένας συνταξιούχος ηλικιωμένος στρατηγός. Άλλοτε ευτραφής, κολυμπάει στο κοστούμι του, που κρέμεται απάνω του σαν άδειo σακί. Ο επισκέπτης ακουμπάει πάνω στο γραφείο δύο σακουλάκια με χωριάτικο τραχανά και χυλοπίτες. Ήταν η «μερίδα της αγάπης» που ξεχώρισε από ένα δώρο που του έστειλε συμπατριώτης και παλιός στρατιώτης του. Όταν ξαναήλθε, η επισκέπτρια πήρε χαρούμενη τα σακουλάκια που την περίμεναν για τα τρία παιδιά. Δεν υπήρχε καλύτερο και σπανιότερο φάρμακο για την περίπτωσή τους».

Από το κατοχικό ημερολόγιο Δ.Σ. Σταμάτης, «Χρονικό 1940-1950» (στις «Μαρτυρίες 41-44. Η Αθήνα της Κατοχής» τόμος Α’).


ΠΗΓΗ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρακαλούμε τα σχολιά σας να ειναι περιεκτικά και ευπρεπή. Για την καλύτερη επικοινωνία δώστε ψευδώνυμο.
Προτιμάτε την ελληνική γραφή κι όχι την λατινική (κοινώς greeklish).Υβριστικά και μη ευπρεπή σχόλια θα διαγράφονται ή δεν θα δημοσιεύονται.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...